Có mặt tại bản Vánh 3, xã Chiềng Sinh (huyện Tuần Giáo) vào cuối tháng 4/2011, chúng tôi không khỏi bất ngờ vì các lò gạch ven QL 279 không còn thi nhau “nhả khói” vào các bản xung quanh, mà thay vào đó là các chủ hộ đang dỡ lò. Tại khu vực này trước đây có đến 5 lò gạch thủ công của 4 hộ gia đình tại bản Pánh 1. Vào những ngày đốt gạch, khói lò gạch đã ảnh hưởng lớn đến hàng trăm hộ dân sống xung quanh khu vực này, đặc biệt là các cháu học sinh đang học tại Trường Mầm non Bình Minh và Tiểu học Bình Minh (cách khu vực đốt gạch hơn 100m). Thầy Chu Văn Thọ, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bình Minh (xã Chiềng Sinh), cho biết: “Trước đây, khi chưa xóa các lò gạch này, vào lúc họ đốt gạch mà gió thổi về hướng trường thì cả học sinh và giáo viên đều phải hứng chịu, có lúc khói dày đặc như sương sớm, nhất là mùa đông khiến thầy, trò thi nhau ho, tức ngực, khó thở. Mỗi khi nhìn học sinh lên lớp bị ám khói lò gạch, thương các cháu lắm! Vào cuối tháng 2/2011, thấy các đồng chí lãnh đạo huyện xuống yêu cầu các lò gạch này dừng vĩnh viễn, nói thực người dân mừng một còn chúng tôi mừng mười. Từ nay công tác dạy và học của nhà trường không còn bị ảnh hưởng bởi khói lò gạch nữa”.

Không chỉ riêng thầy trò Trường tiểu học Bình Minh vui mừng khi biết tin các lò gạch thủ công tại khu vực này được xóa bỏ vĩnh viễn mà cô trò Trường mầm non Bình Minh và nhân dân đang sinh sống tại bản Vánh 3 cũng chung niềm vui. Các hộ dân bản Vánh 3, cho biết: Những ruộng lúa quanh khu vực 5 lò gạch thủ công này hầu như vụ nào cũng bị táp lá, lúa ra bông nhưng không có hạt, nếu có chỉ là hạt lép về cho gà ăn.

Trao đổi với ông Lò Văn Hoàn, Phó Chủ tịch UBND huyện Tuần Giáo, được biết: Trên địa bàn huyện hiện nay vẫn còn 5 lò gạch thủ công, tập trung tại các xã Quài Cang, Quài Tở và Mùn Chung. Cuối tháng 2/2011, UBND huyện đã ra quyết định xóa bỏ 5 lò gạch thủ công tại bản Vánh 3, xã Chiềng Sinh. Vấn đề xóa bỏ lò gạch thủ công chúng tôi kiên quyết làm từ nhiều năm nay, những ngày đầu chúng tôi thông báo bằng văn bản hoặc trực tiếp kiểm tra, những lò gạch thủ công nào ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân, đặc biệt gần trường học, UBND huyện sẽ yêu cầu xóa bỏ vĩnh viễn.

Tuy vậy, xóa bỏ lò gạch thủ công cũng có hai mặt của vấn đề. Các lò gạch thủ công đã góp phần giải quyết việc làm cho một bộ phận lao động tại địa phương, bình ổn giá gạch trên địa bàn, nhưng lại gây ô nhiễm môi trường và đang “ăn” đất nông nghiệp, ảnh hưởng lớn đến đời sống khu dân cư. Xóa lò gạch thủ công đồng nghĩa với việc hàng trăm lao động trực tiếp bị mất việc làm, chưa kể số lao động gián tiếp và có liên quan như dịch vụ tiêu thụ sản phẩm, cung ứng nguyên liệu.

Để thực hiện thành công và có hướng giải quyết bền vững cho vấn đề này, ông Lò Văn Hoàn, cho rằng: “Việc xóa bỏ các lò gạch thủ công gây ô nhiễm môi trường sẽ hạn chế được việc sử dụng đất nông nghiệp vào sản xuất gạch. Nhưng thực hiện xóa bỏ cùng một thời điểm nhiều lò, có những vấn đề cần quan tâm như: vốn chuyển đổi sang công nghệ mới, việc làm cho người lao động và bình ổn giá gạch. Thời điểm trước mắt khi mà người dân vẫn quen sử dụng loại gạch nung, không loại trừ trường hợp găm hàng để gây sốt giá. Giải pháp có thể kết hợp các nguồn vốn khuyến công, vốn tín dụng ưu đãi để hỗ trợ doanh nghiệp và mở các lớp dạy nghề cho nhân dân các địa phương có nhiều lò gạch bị xóa bỏ”.

Việc kiên quyết xóa lò gạch thủ công là một chủ chương đúng đắn của huyện Tuần Giáo nói riêng và tỉnh Điện Biên nói chung. Tuy nhiên, nếu xóa bỏ lò gạch thủ công cũng nên tổ chức rà soát, xây dựng và thực hiện lộ trình tại địa phương theo thời hạn để không ảnh hưởng tới biến động vật liệu xây dựng. Nên có quy hoạch đầu tư phát triển gạch, ngói đất sét nung theo công nghệ tuynel sử dụng nguyên liệu đất đồi; gạch không nung, gạch siêu nhẹ.

Theo www.baodienbienphu.com.vn