Theo cáo buộc của Viện KSND huyện Điện Biên: vốn là chỗ quen biết với bị cáo Nguyệt (chủ cửa hàng xe máy ở chợ Bản Phủ, xã Noong Hẹt) nên vào tháng 6/2009, hai anh em Ly A Ly và Ly A Chía (dân tộc Mông, trú tại xã Thanh Nưa, huyện Điện Biên) đã giới thiệu người em họ là Ly A Tủa đến chỗ của Nguyệt mua xe máy. Do không đủ tiền nên Tủa đã phải nợ Nguyệt 6,5 triệu đồng trước sự bảo lãnh của anh Ly và anh Chía.

Quá hạn, Tủa không mang tiền đến trả cho Nguyệt. Thế nên tháng 3/2010, khi thấy Chía đến cửa hàng của mình xem xe, Nguyệt đã yêu cầu Chía phải trả tiền nợ cho Tủa theo lời hứa bảo lãnh khi mua xe trước đây. Chía không đồng ý nên Nguyệt đã giữ xe máy của Chía lại. Hai bên tranh cãi một lúc thì Chía buộc phải bỏ xe máy lại và đi tìm anh Ly A Ly về cùng giúp giải quyết.

Sau đó, Ly - Chía cùng quay lại cửa hàng của Nguyệt để đòi xe. Khi Ly đi đến chỗ dựng xe định dắt xe đi thì bị Nguyệt lao đến bóp cổ và dùng búa đinh gõ vào đầu. Chiếc búa đinh bị long, chỉ còn cán nhưng đã làm sứt mũ bảo hiểm anh Ly đang đội. Thấy ông già (bố của Nguyệt) từ trong nhà chạy ra giúp Nguyệt, anh Ly đẩy ngã ông rồi bỏ chạy ra ngoài đến trụ sở Đồn công an Bản Phủ, huyện Điện Biên trình báo sự việc. 3 ngày sau, CQĐT CA huyện Điện Biên đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can rồi Viện KSND huyện Điện Biên truy tố Trần Thị Nguyệt phạm tội “Cướp tài sản” theo điểm d, khoản 2, Điều 133 – BLHS.

Điều đáng nói, mặc dù có bản tường trình tại cơ quan điều tra của Ly và Chía nhờ lấy lại chiếc xe nhưng sau đó hai anh em Ly và Chía không có đơn gửi cơ quan điều tra và đến nay không có gì tranh chấp với chị Nguyệt. Theo tự nhận thức của Ly thì chị Nguyệt không có lấy gì và không gây thương tích gì cho tôi. Do vậy, Ly không phải là người bị hại. Khẳng định sự việc trên với phóng viên bên lề phiên tòa, Chía cho hay: “Nó (tức bị cáo Nguyệt) không cướp xe của tao đâu. Nó giữ xe vì muốn tao trả nợ cho thằng Tủa thôi. Khi để xe máy lại cho chị Nguyệt, mình vẫn cầm chìa khoá xe. Chị Nguyệt còn đồng ý cho mình mở yên xe để lấy giấy tờ. Sau đó, mình mới vào chợ và tìm gặp anh Ly. Khi đó anh Ly bảo em quay lại đòi xe để về bản”.

Điều đáng nói, việc vắng mặt hai nhân chứng được xem là “chính đáng” thì tại phiên tòa sơ thẩm, hai nhân chứng này vẫn vắng mặt mà không “vấn đề” gì. Bởi trước đó, sau khi hoãn phiên xử bà Thẩm phán Nguyễn Thị Thu Hường - Chủ tọa phiên tòa khẳng định với phóng viên một cách “chắc như đinh đóng cột”: “Phiên tòa ngày 9/11 nếu triệu tập hợp lệ mà 2 nhân chứng này không có mặt thì sẽ tiến hành áp giải tới phiên tòa”(!?).

Trở lại diễn biến phiên xử, tại phần thẩm vấn, phiên tòa đã được “hâm nóng” khi hàng loạt quan điểm của các luật sư đưa ra phản đối ý kiến của Chủ tọa phiên tòa yêu cầu lực lượng chức năng cách ly 2 bị hại là Ly A Ly và Ly A Chía để thẩm vấn riêng bị cáo Nguyệt. Trước quyết định này, Luật sư Nguyễn Hồng Bách (thuộc Đoàn LSTP Hà Nội) – tham gia bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị cáo cho rằng, HĐXX đã vi phạm Luật Tố tụng nghiêm trọng. Vì Ly và Chía tham gia phiên tòa với tư cách là người bị hại chứ không phải nhân chứng hay bị cáo… buộc HĐXX đã tạm dừng phiên tòa vào hội ý và sau đó Thẩm phán Hường đã phải yêu cầu lực lượng chức năng cho hai bị hại Ly A Ly và Ly A Chía trở lại phòng xử.

Nhằm làm rõ nhân chứng có mặt tại hiện trường hôm xảy ra vụ việc, Ly A Chía là bị hại được gọi lên thẩm vấn đầu tiên và sau đó đến Ly A Ly. Ly nói: Khi Ly A Tủa xuống mua xe tại cửa hàng xe máy của chị Nguyệt nhưng Tủa không có tiền, còn Ly có đem theo 2,5 triệu đồng. Vì Ly có quen biết chị Nguyệt từ trước nên đã đứng ra bảo lãnh cho việc làm hợp đồng mua bán xe cho Tủa và Ly đã ký vào hợp đồng mua bán xe với tư cách là người bảo lãnh. Thẩm phán đã “vặn”: Tại sao với tư cách là người bảo lãnh mà anh lại ký vào hợp đồng mua xe, trả tiền? Ly phản pháo: “Mặc dù là trực tiếp mua bán xe với chị Nguyệt, ký vào biên bản bảo lãnh nhưng giấy tờ xe đều mang tên Ly A Tủa!”

Liên quan đến tình tiết xô xát rồi Ly và Chía phải đến Đồn công an Bản Phủ trình báo, Ly và Chía đã bác bỏ hết những lời khai trước đó tại cơ quan điều tra và cho rằng nội dung đơn là do cán bộ điều tra hướng dẫn viết nên hôm nay xin khai lại tại tòa và cam kết lời khai này là đúng sự thật.

Lý giải về việc nếu chỉ có thế tại sao phải đến trình báo ở ở cơ quan công an? Ly nói: “Mình tìm đến đó nhờ công an lấy hộ xe để về bản nhưng họ bảo phải viết đơn và sau thì hướng dẫn cho viết. Không ngờ sự việc lại xảy ra ngoài mong muốn của tôi là chỉ cần lấy chiếc xe về để sử dụng. Chính vì vậy Ly, Chía và cả bố con ông Ly Bua Ký, Ly A Tủa đã có nhiều đơn gửi cơ quan cảnh sát điều tra, Viện KSND các cấp để xác nhận giữa họ có tranh chấp dân sự với nhau trong hợp đồng mua bán xe máy giữa bên mua, bên bán và bên bảo lãnh. Họ khẳng định họ đến cơ quan công an nhờ can thiệp với mục đích lấy xe máy về chứ không tố cáo chị Nguyệt cướp tài sản của họ.

Tại phần thẩm vấn ở phiên tòa, có lẽ điều khiến nhiều người có mặt tại phiên tòa đã bất ngờ và “sốc” khi  bị hại Ly A Ly tố một điều tra viên với nội dung: Quá trình điều tra vụ án, điều tra viên công an huyện Điện Biên đã yêu cầu Ly đưa đến nhà nhân chứng là Lầu Giống Dua. Trong hành trình đi thực hiện “công vụ”, viên cảnh sát điều tra này đã bắt Ly mua 1 con ngan 3,5kg làm thịt để ăn tại nhà Dua.

Vụ xét xử tiếp tục trong ngày hôm nay và sẽ tuyên án vào ngày mai (12/11).

Theo baodienbienphu.info.vn