Đó là nhận định mà ông Nguyễn Hải Hữu, Cục trưởng Cục Chăm sóc – Bảo vệ trẻ em (Bộ LĐ-TB&XH) đưa ra tại hội thảo phổ biến báo cáo phân tích tình hình trẻ em tỉnh Điện Biên.

Bảo vệ trẻ em cần một loạt các vấn đề và hoạt động như chăm sóc trẻ em cần sự bảo vệ đặc biệt, nhận thức và phòng chống HIV/AIDS, kiểm soát lao động trẻ em, đăng ký khai sinh và phòng chống lạm dụng buôn bán trẻ em. Theo đánh giá của Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF), thách thức quan trọng trong vấn đề bảo vệ trẻ em ở Việt Nam nói chung và Điện Biên nói riêng là thiếu vắng một hệ thống bảo vệ xã hội đủ mạnh và hiệu quả, thiếu các dịch vụ xã hội chuyên nghiệp đủ năng lực để đáp ứng cho trẻ em dễ bị tổn thương.

Qua khảo sát thực tế trên địa bàn tỉnh cho thấy: trẻ em, đặc biệt là trẻ em nữ, dân tộc thiểu số, sinh sống ở vùng cao, biên giới chịu rất nhiều thiệt thòi và chưa được sống trong môi trường an toàn. Chỉ có 12% trẻ em đặc biệt khó khăn trong toàn tỉnh được nhận sự trợ cấp của Nhà nước. Theo bà Phạm Thị Vịnh, Phó Giám đốc Sở LĐ-TB&XH, trước đây thực hiện Nghị định 67 về bảo trợ xã hội, thì chỉ những trẻ em tàn tật, mồ côi... thuộc hộ nghèo mới được nhận trợ cấp. Song mới đây, Chính phủ đã có Nghị định 13 sửa đổi, bổ sung Nghị định 67 mở rộng đối tượng thụ hưởng trợ cấp xã hội, trong đó những trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn (mồ côi, khuyết tật, trẻ em nhiễm HIV...) không thuộc diện hộ nghèo cũng được nhận trợ cấp. Tuy nhiên, để những trẻ em này được hưởng quyền lợi thì cấp xã, phường và từng thôn, bản phải rà soát, thống kê và xác nhận, lập danh sách gửi lên cơ quan chức năng.

Điện Biên là một trong những tỉnh được UNICEF tài trợ thực hiện dự án Bạn hữu trẻ em nhằm thí điểm xây dựng môi trường an toàn cho trẻ. Trên cơ sở khảo sát thực tế các lĩnh vực, các ngành, các cấp và chính quyền địa phương phối hợp với dự án xây dựng kế hoạch hoạt động hàng năm, triển khai các hợp phần, lĩnh vực phù hợp, cần thiết nhất cho trẻ em ở các xã thuộc dự án. Thực hiện dự án, Điện Biên có 10 xã thuộc 3 huyện: Điện Biên Đông, Mường Chà và Tuần Giáo được thụ hưởng. Cả 10 xã triển khai dự án đều có điểm chung là tỷ lệ bỏ học, tảo hôn đặc biệt ở trẻ em gái rất lớn; trẻ em phải lao động sớm, bị lạm dụng tình dục và trẻ em mồ côi, khuyết tật chưa được quan tâm và có giải pháp hữu hiệu cho vấn đề này. Vì vậy, từ năm 2007 đến nay, Dự án đã mở nhiều lớp tập huấn dành cho cán bộ xã, giáo viên và cả phụ huynh nhằm tăng cường năng lực cán bộ địa phương và xây dựng các mô hình dịch vụ xã hội lồng ghép thân thiện, an toàn với trẻ em. Trong số những hợp phần, lĩnh vực hoạt động của dự án, mạng lưới bảo vệ trẻ em là một lĩnh vực tương đối mới và rất cần thiết để có thể tạo ra một môi trường an toàn cho trẻ.

Nguyên tắc chung trong xây dựng xã, phường phù hợp với trẻ em là tạo môi trường sống an toàn, thân thiện với trẻ em, để tất cả trẻ em đều có sự khởi đầu tốt đẹp nhất trong cuộc sống, có cơ hội phát triển toàn diện cả về thể chất, trí tuệ, tinh thần và nhân cách. Các mô hình ngôi nhà an toàn cho trẻ, cộng đồng an toàn đối với trẻ em đã được triển khai tại các xã dự án, tạo điều kiện để trẻ em được chăm sóc chu đáo, đồng thời góp phần thay đổi nhận thức của người dân trong việc quan tâm tới trẻ em. Qua kiểm tra thực tế tại các xã này, bà Phạm Thị Vịnh, Phó Giám đốc Sở LĐ-TB&XH cho biết: Việc triển khai dự án đã có hiệu quả thiết thực trong xây dựng môi trường an toàn, phù hợp với trẻ em. Nhiều trường học đã có cảnh quan đẹp, thân thiện và an toàn với trẻ; nhận thức của người dân và chính quyền cơ sở đã được nâng lên trong vấn đề quan tâm tới trẻ em, thực hiện các quyền lợi của trẻ em, đặc biệt là quyền được đi học, được chăm sóc sức khỏe…

Tuy vậy, để việc xây dựng xã, phường phù hợp với trẻ em được nhân rộng và có hiệu quả lâu dài cần phải thực hiện lồng ghép với các chương trình, dự án để có sự đầu tư hợp lý và quan tâm thích đáng của cộng đồng xã hội. Một trong những chương trình có thể lồng ghép hiệu quả hiện nay chính là phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Khi thực hiện những tiêu chí của phong trào này gắn liền với việc tạo môi trường an toàn cho trẻ, như: chống xâm hại, bạo hành trẻ em, không bóc lột lao động trẻ em, tạo điểm vui chơi cho trẻ… Hơn hết, trách nhiệm bảo vệ trẻ em do nhiều ngành, nhiều cơ quan cùng thực hiện nên việc dành ngân sách cho các mục tiêu vì trẻ em phải được tính toán, phân bổ vào ngân sách hàng năm cho phát triển KT-XH tại các địa phương.

Theo www.baodienbienphu.info.vn