Từ ý thức người dân…

Nhiều lần kiểm tra, khảo sát tại Thanh Chăn cho thấy, có những tiêu chí cần khắc phục từ chính nhận thức của người dân cũng như trình độ quản lý của đội ngũ cán bộ thôn, xã. Trong một lần về kiểm tra tại Thanh Chăn, Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng đã đi tới một số gia đình, không chỉ thăm hỏi nắm tình hình kinh tế gia đình mà còn tìm hiểu nếp sinh hoạt, việc đảm bảo vệ sinh môi trường từ gia đình cho tới thôn, xóm. Bản Hồng Lếch Cang, xã Thanh Chăn là một trong những bản thuộc diện “khá giả” của xã với công trình nhà văn hóa bản to đẹp nhất xã, nhiều gia đình có mức sống khá với nhà cửa khang trang, vườn cây, ao cá… Tuy nhiên, thực tế vẫn không ít gia đình nuôi nhốt gia súc ngay dưới gầm sàn; đồ đạc, vật dụng trong nhà không ngăn nắp; thiếu công trình vệ sinh hoặc có nhưng không đảm bảo; đường làng, ngõ xóm không được quét dọn, vệ sinh thường xuyên. Theo Đề án xây dựng nông thôn mới của Thanh Chăn thì công trình nào, hạng mục nào cũng cần nguồn vốn đầu tư nhưng với vấn đề về vệ sinh môi trường tại không ít gia đình ở Thanh Chăn thì “không phải cần tiền đầu tư mà cần thay đổi ý thức người dân”.

Từ ý thức về tạo nếp sinh hoạt khoa học, đảm bảo vệ sinh cho tới ý thức về trách nhiệm tham gia thực hiện Đề án xây dựng NTM của người dân ở Thanh Chăn cần thay đổi. Theo Đề án của Trung ương, thì việc đầu tư xây dựng các hạng mục công trình tại các xã thí điểm nông thôn mới theo hướng Nhà nước đầu tư 70% còn huy động nhân dân đóng góp 30%. Song qua những lần triển khai, lấy ý kiến nhân dân, nhiều người dân vẫn cho rằng đây là xã điểm nên Trung ương cần đầu tư hoàn toàn và nếu có thể thì dân chỉ đóng góp bằng công lao động khi xây dựng các công trình. Điều này cho thấy, tâm lý trông chờ Nhà nước của người dân vẫn rất lớn khi chưa thực sự nhận rõ vai trò, trách nhiệm của chính mình trong tham gia xây dựng nông thôn mới. Trong những lần làm việc với Ban chỉ đạo Xây dựng NTM Trung ương, lãnh đạo tỉnh đã đề nghị các dự án đường giao thông thôn bản, giao thông nội đồng, thủy lợi, nâng cấp hạ tầng chợ… ngân sách Nhà nước hỗ trợ 90% và nhân dân đóng góp 10% tổng mức đầu tư bằng công lao động nhằm đảm bảo tính khả thi của các dự án. Cũng chính vì vậy, nguồn vốn đề nghị đầu tư xây dựng NTM ở Thanh Chăn được đánh giá là cao nhất so với các xã khác trong toàn quốc được lựa chọn thí điểm triển khai mô hình NTM. Tuy nhiên, với những tiêu chí không chỉ cần tiền đầu tư như ý thức người dân thì cần phải tuyên truyền mạnh mẽ để người dân hiểu và thay đổi ý thức, chủ động tham gia thực hiện Đề án.

… Tới năng lực cán bộ

Trình độ, năng lực đội ngũ cán bộ ở Thanh Chăn đã được tỉnh xác định là một trong những hạn chế khi triển khai xây dựng mô hình NTM tại xã. Ngay từ khi triển khai xây dựng Đề án, hầu hết các công đoạn từ làm văn bản, lập báo cáo cho tới xây dựng kế hoạch, lập đề án đều do cán bộ tỉnh, huyện hỗ trợ, làm giúp. Tuy vậy, ngay sau khi Đề án được phê duyệt, một Ban Quản lý dự án của xã Thanh Chăn đã được thành lập để việc triển khai Đề án được sát thực. Với sự hỗ trợ của Ban chỉ đạo Xây dựng NTM huyện, tỉnh và phối hợp với Viện Kiến trúc quy hoạch đô thị, đồ án quy hoạch tổng thể xã Thanh Chăn đã được hoàn thành phê duyệt. Các hạng mục công trình đã phê duyệt cũng được khẩn trương tiến hành. Đến nay, Thanh Chăn đã hoàn thành xóa nhà tạm, đang triển khai xây dựng các công trình giao thông, thủy lợi, cấp nước và vệ sinh môi trường.

Tuy vậy, tình trạng “không có tiền thì lo” nhưng “có tiền lại không tiêu được” cũng lặp lại trong quá trình thực hiện Đề án xây dựng NTM ở Thanh Chăn. Cho tới thời điểm này (cuối tháng 3/2010), nguồn vốn ngân sách Nhà nước đã đầu tư 11 tỷ đồng cho việc xây dựng NTM tại Thanh Chăn nhưng nguồn vốn giải ngân chưa đạt 1%. Tại buổi làm việc mới đây của Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Hồ Xuân Hùng với xã Thanh Chăn, ông Trần Văn Hân, Phó Ban QLDA của xã cho biết: Một số công trình, dự án được ghi vốn theo cơ chế “Nhà nước và nhân dân cùng làm” với quy định Nhà nước hỗ trợ 70%, dân đóng góp 30% nhưng không rõ định mức là bao nhiêu, quy cách công trình thế nào để triển khai. Nhiều công trình, hạng mục xây dựng dù đã có nguồn vốn tạm ứng nhưng xã vẫn phải đề nghị đơn vị thi công tự bỏ vốn xây dựng trước. Chính điều này cũng ảnh hưởng tới tiến độ triển khai Đề án.

Một trong những nội dung cần sớm triển khai khi xây dựng mô hình NTM ở Thanh Chăn là thực hiện các chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp cho người dân nhưng đến nay việc triển khai vẫn lúng túng, vướng mắc. Ngay chương trình hỗ trợ nông dân phát triển chăn nuôi đại gia súc, cán bộ xã chưa biết chi cho mỗi hộ bao nhiêu và lấy nguồn vốn từ Ngân hàng Nông nghiệp hay Ngân hàng Chính sách? Thứ trưởng Hồ Xuân Hùng cho rằng, mỗi dự án đều có kinh phí dành cho việc hỗ trợ, đào tạo cán bộ vì vậy, đội ngũ cán bộ của Thanh Chăn cần sớm được tham gia các lớp tập huấn, trang bị kiến thức về quản lý tài chính, xây dựng và triển khai dự án… Mà vấn đề này, huyện và tỉnh phải trực tiếp giúp đỡ, mở lớp bồi dưỡng năng lực cho cán bộ xã.

Một chương trình, dự án có thành công hay không thì nhân tố con người có ý nghĩa quyết định. Đề án xây dựng NTM ở Thanh Chăn đã “đúng ý Đảng hợp lòng dân” song cần đội ngũ cán bộ có năng lực trong triển khai thực hiện Đề án.
--------
Bài 3: Giữ bản sắc văn hóa trong xây dựng NTM
 

Theo www.baodienbienphu.com.vn