Gần cả tuần, dân bản Huổi Khon sống trong hoang mang, lo sợ. Hơn cả cơn “bão” lớn vừa tràn qua đây”.

Tôi hình dung sẽ ngột ngạt, ô nhiễm khủng khiếp thế nào khi trên 270 lều, lán dựng tạm chen chúc, trong đó nêm đặc là người già, phụ nữ, trẻ em sống những ngày cực khổ. Bản nhỏ Huổi Khon đã yên bình trở lại, tôi vẫn tự hỏi tại sao “bão” lại đi qua Huổi Khon? Tại sao có những chuyện như đùa, vớ vẩn đến khó tin bỗng chốc trở thành sự kiện đình đám qua các kênh thông tin trong, ngoài nước. Sự thật mà chúng tôi có được qua chuyến đi công tác tại Huổi Khon, xã Nậm Kè, huyện Mường Nhé phần nào giải thích những chuyện đã xảy ra nơi đây.

Vì sao “bão” qua Huổi Khon?

Huổi Khon có 97 hộ dân, 568 nhân khẩu, 100% dân tộc Mông di cư từ nơi khác đến, đa số dân trong bản theo đạo Tin lành, và có niềm tin tôn giáo. Tuy vậy, do là bản của những người di dịch cư từ nhiều vùng, miền khác nhau đến sinh sống nên sinh hoạt tôn giáo có những khác biệt. Đã có không ít người tại bản Huổi Khon, xã, bản lân cận, và từ các tỉnh khác kéo đến lợi dụng tôn giáo làm những việc xấu. Từ những năm trước, nơi đây từng xảy ra chuyện kẻ xấu đe dọa, hành hung cán bộ vì lên tiếng thẳng thắn chuyện lợi dụng tôn giáo. Và cũng chính trên địa bàn này đã từng xuất hiện đồn thổi sẽ xảy ra chiến tranh, sẽ có Chúa trời xuất hiện,“vua ra”vào ngày 21/5/2011 nên bà con phải tập trung đến đón. Trước khi xảy ra vụ việc, theo lời những người dân sống ở Huổi Khon, cuối tháng 4/2011, xuất hiện một nhân vật tên Vàng A Ía từ xã Nậm Vì lân cận đến dựng lều cư trú tại ngã ba đầu bản cầu, khấn rồi loan tin sẽ có Chúa trời xuất hiện vào ngày 21/5. Có thể nhân vật Vàng A Ía, cùng một số kẻ xấu chọn thời điểm này bởi đây là ngày theo lời tiên tri của nhà truyền giáo Mỹ Harold Camping, sẽ là ngày tận thế, nhiều người mông chịu ảnh hưởng của lời tiên tri này.Theo lãnh đạo xã Nậm kè, có biết chuyện này nhưng xác định đây chỉ là chuyện nhảm nhí, mê tín, dị đoan nên không can thiệp...

Vụ việc trở lên phức tạp, và cũng theo lời một cán bộ xã Nậm Kè kể lại: Bất ngờ từ ngày 30/4, khu vực ngã ba đầu bản Huổi Khon dòng người từ nhiều ngả ùn ùn kéo tới. Họ tới bằng nhiều loại phương tiện. Khi gặp khó khăn không đi được bằng xe khách, xe máy, họ đi bộ, thậm chí bỏ cả xe máy dọc đường đi tắt tới bản. Tới địa điểm tập kết, bất kể già, trẻ, đều được ghi tên, địa chỉ nơi đến. Việc này do một nhóm người đứng ra thống kê, đồng thời thu tiền của từng hộ, chỉ địa điểm làm lán ở tạm. Từ ngày 30/4, đến hết ngày 5/5/2011, hàng ngàn người tụ tập tại Huổi Khon, đã vào bị cấm không được ra, phải ở đó chờ ngày Chúa trời xuất hiện. Sau ngày 6/5, khi vụ việc đã kết thúc nhờ vận động của chính quyền địa phương, nhiều người trở về nhà kể lại họ hoàn toàn bị bất ngờ khi vào tới nơi mới biết bị bọn xấu lừa. Chúng hứa hãy đến Huổi Khon chờ vua ra, có cuộc sống sung sướng, vua cho tiền, tuỳ theo số lượng thành viên trong họ tộc, gia đình, số tiền cao nhất được hứa cho tới cả trăm triệu đồng. Không những chẳng có ai được cho tiền, vào nơi tụ tập, theo danh sách bà con phải nộp tiền. Đặc biệt chúng luôn gắn nội dung tà đạo vào việc thu hút dân đến tụ tập bằng việc thổi phồng nếu không đến đón vua ra sẽ chết khi ngày tận thế đến gần, sẽ không được hưởng cuộc sống mới giàu sang nơi miền đất hứa.

Với chiêu lừa phỉnh, mị dân tinh vi như vậy, chỉ bằng những thủ đoạn tưởng chỉ là trò vớ vẩn, nhảm nhí, một nhóm kẻ xấu đã lừa được cả ngàn người bất chấp gian khó vượt rừng, núi, vượt cả trăm, ngàn km vào Huổi Khon. Nhiều hộ từ Đắc Lắc, Đắc Nông, Lào Cai... bán trâu, bò, ruộng vườn hy vọng có cuộc sống mới, được sống sung sướng  ở miền đất hứa. Nạn nhân chịu nhiều hậu quả nhất chính là người già, phụ nữ, trẻ em, và đây là đối tượng chúng tập trung lôi kéo được nhiều bằng cách dụ dỗ đã đi phải đi cả nhà thế mới thành tâm để được gặp Chúa trời. Nhiều trẻ em, người già bắt đầu ốm, đau, bệnh tật. Mọi việc, rất may đã được giải quyết nhanh, gọn, đảm bảo an toàn cho người dân trở về nơi cư trú. Một số đối tượng quá khích, chống đối bị tạm giữ khai nhận do cả tin, tưởng thế lực siêu nhiên là có thực, nên tích cực lôi kéo rồi khống chế dân tụ tập tại Huổi Khon. “Bão”đã qua, cuộc sống đã trở lại bình yên ở Huổi Khon, nhưng hậu “Bão” sẽ là bài học lớn cho cấp uỷ, chính quyền địa phương trong việc phòng ngừa từ những việc nhỏ mà không hề nhỏ chút nào.

Bà Vàng Thị Pâu, bản Huổi Khon - một trong những gia đình bị
 kẻ xấu chiếm dụng nhà làm nơi tụ tập đông người. Ảnh: K.A

Đi tìm nguyên nhân

Nhận thức kém, tập quán du canh, du cư, kinh tế khó khăn, quá ảo tưởng khi bị lôi kéo, tâm lý đám đông.... được cho là những nguyên nhân cơ bản trong vụ việc xảy ra ở bản Huổi Khon. Ngay trên địa bàn huyện Mường Nhé, riêng xã Nậm Kè, xã Na Cô Sa đã có gần 1000 người tụ tập tại khu vực bản Huổi Khon.Tất cả đều người dân tộc Mông mới du canh, du cư vào Mường Nhé lập bản hơn 10 năm trở lại đây. Đa số họ cuộc sống không ổn định, tỷ lệ mù chữ cao, tỷ lệ hộ đói nghèo trên địa bàn 2 xã này chiếm trên 90%. Nhận thức kém, nhiều bà con bị kẻ xấu lợi dụng tôn giáo lừa bịp theo cách dụ dỗ, mê hoặc, thậm chí lôi kéo, ép buộc bằng những trò nhảm nhí, tà đạo hoàn toàn đi ngược lại giáo lý của đạo tin lành. Hệ thống chính trị cơ sở còn yếu, đội ngũ cán bộ chính quyền nhiều xã trong huyện chưa đáp ứng yêu cầu, còn nhiều bản trắng đảng viên, di dịch cư tự do, tuyên truyền đạo trái phép vẫn diễn biến phức tạp....tiếp tục tiềm ẩn nguy cơ gây mất an ninh trật tự trên địa bàn. Huyện Mường Nhé được thành lập theo Nghị định số 08/2002/NĐ – CP ngày 14/1/2002 của Chính phủ; Sau gần 10 năm kể từ khi thành lập dân số tự nhiên từ trên 20.000 người năm đầu thành lập, nay đã là 10.559 hộ, 57.201 khẩu, tăng cơ học trên 35.000  người, chủ yếu là dân di cư từ nơi khác đến. Trong số 157 điểm bản trên địa bàn huyện, có quá nửa là các bản của người dân di cư tự do mới lập lên. Tất cả 16 đơn vị hành chính đều là các xã vùng sâu, vùng xa. Khó khăn có tính đặc thù vốn có của một huyện miền núi, cộng với thực trạng như đã nêu trên khiến Mường Nhé trở thành một trong những huyện khó khăn nhất, đói nghèo nhiều nhất cả nước. Các xã, bản có nhiều dân di cư tự do đều hết sức khó khăn về đào tạo, sắp xếp đội ngũ cán bộ. Nhiều bản, tìm cán bộ đứng ra lo việc cho dân khó hơn đãi cát tìm vàng. Trong tương lai gần Mường Nhé sẽ còn nhiều khó khăn về cán bộ, mà cán bộ lại là cái gốc của thành, bại trong mọi việc nên khó khăn, thậm chí những phức tạp về an ninh, trật tự có thể xảy ra rất khó dự báo, Huổi Khon là một ví dụ.

Bài học Huổi Khon

Huổi Khon và nhiều bản Mông di cư tự do khác trên địa bàn Mường Nhé có những khó khăn, phức tạp tương đối giống nhau - đó cũng là nguy cơ tiềm ẩn trước những diễn biến khó lường về an ninh, trật tự cần có giải pháp giải quyết tận gốc rễ của vấn đề. Câu chuyện Huổi Khon âu cũng là bài học cho chúng ta trong cách xử lý những vấn đề phức tạp, nhạy cảm, nhất là xử lý thông tin khi thông tin bị thổi phồng, bóp méo. Về lâu dài, giải quyết đói nghèo, nâng cao trình độ dân trí cho dân, củng cố nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở, thực hiện tốt chính sách dân tộc, tôn giáo... sẽ giải quyết được căn nguyên của những khó khăn đang hiện hữu ở Mường Nhé. Huổi Khon đã trở lại yên bình, nhưng bài học về vụ việc xảy ra nơi đây cho thêm chúng ta bài học cảnh giác trước những âm mưu của kẻ xấu, các thế lực thù định.

Theo www.baodienbienphu.com.vn