Vấn đề phát triển du lịch làng bản ở Điện Biên Để biến tiềm năng thành lợi ích vật chất

Mới đây, ngày 24/09/2010, Văn phòng Chính phủ có Công văn số 6783/VPCP, thông báo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng, ban hành và công bố các tiêu chí đánh giá, xếp hạng các cơ sở dịch vụ du lịch, các sản phẩm du lịch, môi trường du lịch theo tỉnh, thành phố.

Trong đó, có một chi tiết mà chắc các nhà quản lý và tất cả những ai làm du lịch đều quan tâm, là đưa làng nghề trở thành điểm tham quan, du lịch...

Theo đấy, các ngành chức năng: Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Bộ Văn hoá - Thể thao & Du lịch và Bộ Tài nguyên & Môi trường thống nhất với UBND các tỉnh, về việc quy hoạch và xây dựng các làng nghề gắn với phục vụ khách du lịch, lựa chọn làng nghề truyền thống, có giá trị văn hóa đáp ứng được các điều kiện về vị trí, hàng hóa, vệ sinh môi trường... để kết hợp với các doanh nghiệp du lịch đưa làng nghề trở thành điểm tham quan, du lịch và cung cấp hàng hóa cho khách du lịch.

Với Điện Biên, khái niệm “Làng nghề du lịch” có điều gì đó chưa thật quen thuộc, nếu như không muốn nói là còn lạ lùng. Cho dù từ trước tới nay, trong định hướng phát triển kinh tế - văn hoá của thành phố Điện Biên nói riêng và tỉnh Điện Biên nói chung, du lịch (và các dịch vụ du lịch) luôn được xác định là “ngành kinh tế mũi nhọn”. Về lý thuyết, đó là một quan điểm đúng đắn và câu chuyện làm chúng ta nhớ lại cách đây hơn 3 năm, nhân Kỷ niệm 53 năm Chiến thắng Điện Biên phủ, ngày 6/5/2007 tại thành phố Điện Biên Phủ, một cuộc hội thảo khu vực được tổ chức mang chủ đề rất thiết thực: “Tây Bắc với công cuộc xoá đói giảm nghèo thông qua phát triển du lịch cộng đồng”. Trong chương trình hội thảo, mấy chục báo cáo tham luận đã được trình bày với những kiến thức hàn lâm về du lịch, về du lịch cộng đồng, về du lịch cộng đồng gắn với xoá đói giảm nghèo. Tuy nhiên, đến thời điểm này mà nói, ở tỉnh ta còn nhiều điểm du lịch bỏ trống, nhiều tour du lịch, nhiều loại hình du lịch chưa được đầu tư, khai thác một cách bài bản. Để có thể “xoá đói giảm nghèo thông qua phát triển du lịch cộng đồng”, đúng như mục tiêu nhân đạo của cuộc hội thảo, đó không chỉ là một khát vọng mà còn là một thách thức.

Theo các chuyên gia ngành du lịch: Trong một số loại hình du lịch bắt buộc có cộng đồng tham gia mới hình thành phát triển như du lịch sinh thái, du lịch bền vững... là những nơi có nhiều tài nguyên hoang dã còn nguyên trạng, đã thu hút được nhiều khách du lịch đến tham quan. Nhưng các khu vực này thường điều kiện giao thông không thuận lợi, nên rất khó khăn cho các hoạt động cung cấp dịch vụ của các công ty du lịch. Vì vậy khách du lịch và các nhà kinh doanh thường dựa vào động đồng dân cư tại các làng, bản, xóm, thôn. Hơn nữa các cộng đồng nơi đây cũng có các phong tục tập quán, lễ hội, lối sống, kiến trúc nhà ở... trở thành tài nguyên du lịch cung cấp cho khách du lịch tìm hiểu thưởng thức.

Bên cạnh đó, cộng đồng dân cư tại đây có nhiều khó khăn trong đời sống, thiếu công ăn việc làm, thu nhập thấp, trình độ dân trí và văn hoá bao giờ cũng hạn chế hơn các khu vực khác. Nếu du lịch phát triển sẽ đem lại những cơ hội việc làm cho người dân của các cộng đồng có liên quan trực tiếp hay gián tiếp tới hoạt động du lịch, hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội được cải thiện rõ rệt hơn: Hệ thống đường giao thông, nước sạch, trạm bưu điện, việc làm và thu nhập được cải thiện theo sự gia tăng của mức độ và lưu lượng du khách, một số cộng đồng nhân cơ hội này phá được thế biệt lập, sử dụng các nguồn lực hiện có của mình về cảnh quan, nước, rừng, biển, động thực vật... vốn trước đây bị quên lãng, nay thành tiềm năng phát triển.

Được biết từ “Năm Du lịch Điện Biên 2004”, nhờ chủ trương của tỉnh về phát triển du lịch kết hợp với bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc, tỉnh ta có 8 bản được chọn thí điểm đầu tư xây dựng bản văn hóa - du lịch. Tiếp theo, thông qua nguồn vốn Dự án Phát triển làng nghề, có một số bản được đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn, đường nước phục vụ sinh hoạt và kiên cố hóa hệ thống kênh mương nội đồng. Thiết nghĩ, chính đó là “điều kiện cần”, để thúc đẩy hoạt động du lịch và dịch vụ du lịch làng bản, như tinh thần Công văn 6783/VPCP-KTTH của Văn phòng Chính phủ. Còn nhớ cuối tháng 1/2010, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh có chuyến thăm và làm việc tại tỉnh ta, trong buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Tổng Bí thư cho rằng du lịch - dịch vụ là thế mạnh của Điện Biên, tỉnh cần quan tâm đầu tư để du lịch - dịch vụ trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương. Trong phần định hướng phát triển cho Điện Biên những năm tới, Tổng Bí thư đề nghị tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, nhưng phải đi sâu vào chất lượng tăng trưởng và đảm bảo tăng trưởng vững chắc. Muốn phát triển du lịch, Điện Biên phải chú ý giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc, các di tích lịch sử. Đặc biệt cần có tầm nhìn xa trong nhiều năm tới, phải biến những thế mạnh này trở thành động lực cho phát triển kinh tế - xã hội và xóa đói, giảm nghèo của địa phương.

Có điều, để đạt được như vậy, bên cạnh cơ chế, chính sách và sự quan tâm của trên, rất cần có những cán bộ tận tâm, năng động ở các cấp và các ngành hữu quan, đặc biệt là ngành chủ quản. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh Điện Biên ghi nhận hơn 240.000 lượt khách tham quan, du lịch; doanh thu từ du lịch, dịch vụ được hơn 94 tỷ đồng. Đó là những con số còn quá khiêm nhường so với tiềm năng, thế mạnh du lịch của chúng ta, nếu chúng ta biết rằng một tỉnh miền núi như Hà Giang, năm nay (2010) phấn đấu doanh thu từ du lịch, dịch vụ đạt gần 300 tỷ đồng. Tại thời điểm này, có tin Đề án xây dựng bản làng văn hóa dân tộc của Sở Văn hóa - Thể thao & Du lịch, đã được cấp thẩm quyền phê duyệt. Chúng tôi hiểu đấy cũng là một cách để cụ thể hoá Quyết định số 958/QĐ-TTg ngày 24/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ, về việc phê duyệt Đề án “xây dựng đội ngũ trí thức ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đến năm 2020”. Theo nội dung QĐ 958/QĐ-TTg,mục tiêu phấn đấu xây dựng đội ngũ trí thức ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đảm bảo chất lượng, đủ số lượng, đồng bộ về cơ cấu; có trình độ chuyên môn cao và năng lực thực tiễn; có khả năng tiếp cận, làm chủ và chuyển giao khoa học công nghệ tiên tiến, sáng tạo và truyền bá tinh hoa dân tộc và thế giới trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, gia đình, thể dục thể thao và du lịch nói riêng và đời sống xã hội nói chung; có khả năng sáng tạo ra các sản phẩm văn hóa nghệ thuật có chất lượng, đạt được đỉnh cao nghệ thuật, kỷ lục thể thao quốc gia và quốc tế, thu hút nhiều khách du lịch; không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp CNH - HĐH và phát triển nền kinh tế tri thức của đất nước.

Để biến tiềm năng, thế mạnh du lịch làng bản thành lợi ích vật chất, rất cần có những nghị quyết chuyên đề về phát triển văn hoá - du lịch, quyết tâm đưa du lịch làng bản trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong phương hướng phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội trên địa bàn toàn tỉnh. Một mặt tuyên truyền, kêu gọi các cơ quan, tổ chức, cá nhân hoạt động du lịch liên doanh để xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng, thiết kế các tuyến và chương trình du lịch khép kín. Bên cạnh đó, tăng cường quảng bá di sản văn hoá dân gian phi vật thể các dân tộc trên các phương tiện truyền thông. Khuyến cáo đến mọi làng bản và mọi người dân, về ý thức giữ gìn và phát huy truyền thống văn hoá của dòng họ mình, dân tộc mình và quê hương mình...
 

Theo www.baodienbienphu.com.vn

Xem nhiều nhất