Theo một số thông tin khoa học, khói thuốc lá chứa trên 4000 hóa chất, là nguyên nhân của 25 căn bệnh nguy hiểm cho con người, trong đó có 43 hóa chất gây bệnh ung thư: Ung thư phổi, các bệnh về đường hô hấp và tim mạch, làm tăng tỷ lệ tử vong 30 - 80%. Cứ hút mỗi điếu thuốc là tự mình làm mất đi 5,5 phút cuộc sống, tuổi thọ trung bình của người hút thuốc lá ngắn hơn so với người không hút thuốc từ 5 - 8 năm.

Tại Việt Nam, trong số 4 nguyên nhân gây tử vong cao thì thuốc lá đứng hàng thứ 2 sau căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS (tiếp theo là rượu và tai nạn giao thông). Ước tính mỗi ngày Việt Nam có trên 100 ca tử vong vì các bệnh có liên quan đến sử dụng thuốc lá. Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO), nếu không có biện pháp ngăn chặn, đến năm 2030 có gần 10% dân số Việt Nam tử vong vì các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá.

Ảnh minh họa (Nguồn: petrotimes.vn)

Có thể thấy tác hại của thuốc lá và khói thuốc là khôn lường như vậy. Tuy nhiên, tỷ lệ người hút thuốc lá đang có xu hướng tăng lên, đặc biệt ở các nước đang phát triển. Có nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng đa số là do sự hiểu biết một cách cụ thể về tác hại của thuốc lá còn hạn chế, kiến thức chưa đầy đủ. Điều đó xuất phát từ việc thiếu các biện pháp tuyên truyền giáo dục về thuốc lá và tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe con người.

Chẳng khó khăn gì để bắt gặp cảnh nhiều người hút thuốc lá nơi công cộng. Đi một vòng quanh bến xe, các điểm du lịch...mới thấy chuyện hút thuốc lá ở những nơi này là điều bình thường. Kể cả những nơi như trong Bệnh viện đa khoa tỉnh, nhiều người vô tư cầm thuốc nhả khói, dù bên cạnh đó là biển cấm hút thuốc được bệnh viện in to, rõ. Hỏi vì sao vẫn hút thuốc trong bệnh viện, anh T (xã Núa Ngam - huyện Điện Biên) đi chăm người nhà điều trị trong bệnh viện cho biết "Hút thuốc cho tỉnh người, với lại hút dưới sân này chắc không ảnh hưởng gì". Đó là tâm lý chung của nhiều người để họ có thể thoải mái hút thuốc mà chẳng ngại ngần, cho dù chuyện đó là bị cấm.

Gặp anh Nguyễn Văn Phú -Trung tâm Truyền thông Giáo dục sức khỏe tỉnh cho biết: Hàng năm để hưởng ứng ngày "Thế giới không thuốc lá" 31/5, Trung tâm có các chương trình khoa giáo và phóng sự ảnh với chủ đề phòng chống tác hại của thuốc lá trên sóng Đài Phát Thanh - Truyền hình tỉnh.

Thực hiện công văn của Bộ Y tế và kế hoạch của UBND tỉnh, vừa qua UBND tỉnh xây dựng kế hoạch phòng chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL). Với mục tiêu xây dựng mô hình "Công sở không khói thuốc"; 100% "Môi trường không khói thuốc lá"; tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến rộng tác hại của việc sử dụng thuốc lá, lợi ích của việc thực hiện môi trường không khói thuốc và các quy định của Luật PCTHTL.

Sự cần thiết phải thực hiện nghiêm túc kế hoạch PCTHTL tại cơ quan, công sở, tăng cường thực hiện đảm bảo quy chế văn hóa công sở. Thực hiện nếp sống văn hóa, không mời và sử dụng các sản phẩm thuốc lá trong cơ quan, lễ cưới, đám tang, lễ hội và nơi công cộng. Đưa quy định không hút thuốc lá ở nơi làm việc vào quy chế nội bộ cơ quan, là tiêu chí đánh giá xét thi đua hàng năm. Tuyên dương khen thưởng tập thể, cá nhân có mô hình hay, cách làm hiệu quả, sáng tạo trong công tác PCTHTL.

Từng bước nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của thuốc lá, lợi ích của việc cai nghiện và lối sống không thuốc lá. Đặc biệt, chú trọng giáo dục và ngăn ngừa thanh, thiếu niên sử dụng các sản phẩm thuốc lá, phổ biến phương pháp cai nghiện thuốc lá.

Để công tác PCTHTL thực sự đạt hiệu quả cao, góp phần tích cực bảo vệ và nâng cao sức khỏe của nhân dân cần có sự chung tay vào cuộc của các địa phương, ban, ngành, đoàn thể các cấp. Hướng đến phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa", hướng đến môi trường trong sạch, vững mạnh, xã hội văn minh. PCTHTL vì sức khỏe cộng đồng và vì tương lai con em chúng ta: Hãy nói không với thuốc lá!

Ngày 31/5 hàng năm được chọn làm "Ngày Thế giới không thuốc lá" do WHO phát động nhằm gây sự chú ý của cộng đồng tới tác hại của thuốc lá, từ đó để những người đã và đang hút thuốc có thể từ bỏ thói quen xấu này./.

Bài: Ngọc Thủy