Tháng 12 năm 1962 Viện trưởng Viện KSND tối cao ký Quyết định thành lập Viện KSND tỉnh Lai Châu. Cán bộ của Viện kiểm sát (VKS) Lai Châu lúc bấy giờ chủ yếu là bộ đội tham gia kháng chiến chống Pháp xuất ngũ và một số đồng chí được tăng cường từ VKD khu Tây Bắc. Được hình thành 3 khối (Khối hình sự, khối kiểm sát chung và khối Văn phòng) với 7 Viện KSND cấp huyện. Sau một thời gian hoạt động, năm 2004, tỉnh Lai Châu (cũ) được chia tách thành hai tỉnh Lai Châu và Điện Biên, ngày 12/01/2004 Viện trưởng Viện KSND tối cao ban hành Quyết định thành lập Viện KSND tỉnh Điện Biên với 8 phòng nghiệp vụ và 8 VKS cấp huyện.

Trải qua 55 năm xây dựng và phát triển, sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan Nhà nước, các tổ chức xã hội ở Trung ương và địa phương, sự ủng hộ của nhân dân, ngành KSND đã không ngừng trưởng thành, vượt qua mọi thử thách để hoàn thành tốt nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao phó. Các thế hệ cán bộ kiểm sát đã cống hiến cả tâm huyết, trí tuệ, sức lực, tinh thần, dũng cảm cho sự nghiệp đấu tranh gìn giữ tính nghiêm minh, công bằng, thống nhất của pháp luật.

Tôi gặp bác Nguyễn Khắc Giao – Nguyên Chánh Văn phòng Viện KSND tỉnh Lai Châu (cũ), tại chính nơi bác đã gắn bó hơn10 năm cuộc đời mình. Trò chuyện với tôi, bác chia sẻ: Là những cán bộ ngành KSND, sau khi hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và ngành giao, đã được Nhà nước cho về nghỉ chế độ, mặc dù tuổi cao, sức yếu xong với tấm lòng và tình cảm gắn bó với ngành.Trong quá trình công tác việc xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không làm oan người vô tội, không để lọt tội phạm và người phạm tộivới quan điểm “bắt cũng được, không bắt cũng được, cương quyết không bắt; giam cũng được, không giam cũng được, cương quyết không giam” khi kiểm sát án hồ sơ là niềm vui của mỗi cán bộ Kiểm sát viên.

Khi được hỏi về khó khăn trong nghề, bác cho biết: Chức năng của ngành là kiểm sát hoạt động tư pháp. Vì thế, khi kiểm sát một cơ quan hay doanh nghiệp không được sự đồng thuận của đơn vị đó là cản trở lớn nhất trong công việc nhưng bằng sự thuyết phục, pháp luật của Nhà nước đã tìm được sự hợp tác từ đơn vị. Sau hơn 20 năm nghỉ hưu, bác vui mừng phấn khởi khi thấy sự thay đổi, trưởng thành, khang trang, phát huy truyền thống đoàn kết tốt đẹp của ngành.

Hiện nay, Viện KSND tỉnh có 165 biên chế, tổ chức viện kiểm sát (VKS) tỉnh được chia thành 10 phòng nghiệp vụ với 10 VKS cấp huyện. Từ một chi bộ, đến nay VKS tỉnh đã thành lập Đảng bộ với 45 Đảng viên, 4 tổ Đảng và 10 chi bộ VKS cấp huyện. Bước vào thời kì đổi mới, cùng với những biến đổi sâu sắc toàn diện của đất nước, của ngành KSND nói chung, Viện KSND tỉnh đã có những bước phát triển mới cả về tổ chức và phương thức hoạt động.Không ngừng phấn đấu trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, nâng cao chất lượng công tác THQCT và kiểm sát các hoạt động tư pháp. Qua đó, đã đạt được những thành tích đáng ghi nhận góp phần quan trọng trong việc bảo đảm cho pháp luật được chấp hành nghiêm và thống nhất trên địa bàn, tạo môi trường ổn định cho sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.

Chất lượng và hiệu quả công tác tố giác, tin báo về tội phạm được VKS hai cấp chú trọng, đảm bảo giải quyết đúng pháp luật, không để kéo dài. Triển khai nhiều biện pháp nâng cao chất lượng công tác THQCT và Kiểm sát điều tra, làm giảm tỷ lệ việc trả hồ sơ bổ sung do thiếu chứng cứ và vi phạm các thủ tục tố tụng xuống dưới 1,2%. Chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan ký kết quy chế phối hợp, qua đó tỷ lệ giải quyết thi hành án hàng năm đều vượt chỉ tiêu. Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo được quan tâm, không có trường hợp nào khiếu nại đông người, gây mất trật tự trị an trên địa bàn.

Để thực hiện tốt nhiệm vụ cải cách tư pháp, Viện KSND tỉnh chú trọng công tác đào tạo nhân lực,xây dựng đội ngũ Kiểm sát viên(KSV) "Vững về chính trị, giỏi về nghiệp vụ, tinh thông về pháp luật, công tâm và bản lĩnh, kỷ cương và trách nhiệm", gắn với việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Qua đó, tạo sự chuyển biến tích cực trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đội ngũ cán bộ, KSV luôn giữ vững phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống tích cực phấn đấu, rèn luyện nâng cao năng lực công tác, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao. Thực hiện biên bản ghi nhớ và duy trì tốt quan hệ hợp tác quốc tế với Viện KSND các tỉnh Phongsaly, LuôngPhrabang nước CHDCND Lào trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, nhất là tội phạm ma túy đã ký kết giữa Viện KSND tối cao hai nước Việt Nam - Lào.

Với tất cả những nỗ lực cố gắng không ngừng đó, trong 10 năm qua, cán bộ, KSV và tập thể VKS hai cấp tỉnh đã có những bước trưởng thành vượt bậc. Thành tích của ngành KSND tỉnh được ghi nhận bằng nhiều danh hiệu thi đua cao quý của Đảng, Chính phủ, Nhà nước và UBND tỉnh. Năm 2015, ngành KSND tỉnh được tặng huân chương lao động (HCLĐ) hạng Nhất; 2 tập thể được tặng HCLĐ hạng Nhì.

Nhìn lại truyền thống lịch sử 55 năm qua của ngành, có thể khẳng định, với quyết tâm cao và việc lựa chọn đúng đắn các biện pháp công tác trọng tâm, trọng điểm những năm qua, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh đã hoàn thành tốt các yêu cầu cải cách tư pháp của Đảng, thực hiện đạt và vượt các chỉ tiêu cơ bản được Quốc hội giao tại các Nghị quyết của Quốc hội. Những thành tích và kết quả đó đã góp phần quan trọng kiềm chế sự gia tăng tội phạm, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức và cá nhân, tạo môi trường ổn định cho sự phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương./.

Bài, ảnh: Ngọc Thủy