Dienbien.gov.vn - Qua phân tích sâu về hiệu quả kinh tế của từng loại cây trồng, vật nuôi; qua đánh giá một cách toàn diện, về những tồn tại, hạn chế của các chương trình hỗ trợ, phát triển sản xuất đã thực hiện, đánh giá về hiệu quả kinh tế của diện tích mắc ca trồng khảo nghiệm tại huyện từ năm 2013, huyện Tuần Giáo đã lựa chọn cây mắc ca là cây trồng chủ lực trong tái cơ cấu ngành Nông nghiệp, là hướng đi để người dân thoát nghèo bền vững và vươn lên làm giàu. Ban Thường vụ Huyện ủy Tuần Giáo cũng quyết định chủ trương ưu tiên, dành phần lớn nguồn vốn sự nghiệp của các chương trình Mục tiêu quốc gia để hỗ trợ người dân trồng mắc ca theo mô hình liên kết, quyết tâm xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, chuyên canh theo hướng hàng hóa, thực hiện trên tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm”, tất cả vì mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Lãnh đạo huyện Tuần Giáo ra quân tuyên truyền, trồng cây mắc ca tại bản Lói, xã Quài Tở.

Huyện Tuần Giáo có tổng diện tích tự nhiên 113 nghìn ha, trong đó 96,5% là đất nông nghiệp, huyện có 88,7% hộ dân làm nông nghiệp. Mặc dù vậy nhưng nền nông nghiệp của huyện hiện nay rất manh mún, lạc hậu với đa phần diện tích đất sản xuất nông nghiệp người dân đang trồng các cây lương thực ngắn ngày, cho thu nhập rất thấp, như: lúa nước 2 vụ (50 triệu/ha); lúa nước 1 vụ (25 triệu/ha); lúa nương (3 triệu/ha); ngô (8 triệu/ha); sắn (5 triệu/ha). Có thể khẳng định, các cây trồng ngắn ngày không thể giúp cho người dân thoát nghèo. Hiện tại trên 50% diện tích đất nương đang bị người dân bỏ hoang. Mặt khác, việc đa phần diện tích canh tác cây ngắn ngày còn gây ra các hệ lụy về thiên tai như: lũ ống, lũ quét, sạt lở đất. Do đó, việc tái cơ cấu ngành Nông nghiệp, chuyển đổi cơ cấu cây trồng là vấn đề cấp bách của huyện cần phải tập trung lãnh đạo, chỉ đạo hiện nay.

Để triển khai thực hiện, phát triển diện tích mắc ca của người dân theo mô hình liên kết, quyết tâm xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, chuyên canh theo hướng hàng hóa, thực hiện trên tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm”, tất cả vì mục tiêu giảm nghèo bền vững, huyện Tuần Giáo đã tích cực, chủ động mời gọi đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp; kiến nghị với Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh có các cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn phát triển cây mắc ca. Ngày 29/6/2023, tại Hà Nội, huyện đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác liên kết trồng và tiêu thụ, giá cả trên địa bàn huyện với tập đoàn TH, trong đó tập đoàn TH cam kết bao tiêu toàn bộ sản phẩm quả mắc ca trong thời gian 50 năm với giá theo mặt bằng chung của thị trường Úc... Đây là cơ sở quan trọng để huyện quyết tâm triển khai thực hiện chủ trương phát triển cây mắc ca bên địa bàn.

Với tinh thần và quyết tâm đó, cùng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, riêng trong năm 2023, Ban Thường vụ Huyện ủy đã tổ chức lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện, hỗ trợ người dân trồng được hơn 1.000 ha Mắc ca theo mô hình liên kết, đồng nghĩa với việc đã trồng được hơn 1.000 ha rừng; chuyển đổi được 1.000 ha đất trồng cây hàng năm kém hiệu quả sang cây trồng dài ngày có giá trị kinh tế cao. Phủ xanh được 1.000 ha đất trống đồi núi trọc, với 2.800 hộ dân tham gia (16,2% dân số làm Nông nghiệp toàn huyện), trung bình mỗi hộ dân trồng và sở hữu 100 cây Mắc ca. Qua đó đã khơi dậy được khát vọng của người dân vươn lên thoát nghèo và làm giàu chính đáng trên mảnh đất quê hương của mình; tiếp tục củng cố niềm tin của người dân vào các chủ trương của Đảng, chính sách hỗ trợ của nhà nước.

Trong thời gian sắp tới, huyện sẽ tổ chức sơ kết, rút kinh nghiệm công tác tổ chức, triển khai trồng mắc ca năm 2023 và xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện. Với mục tiêu đến năm 2025, mỗi hộ dân làm nông nghiệp sở hữu tối thiểu 100 cây mắc ca, năm 2024 huyện phấn đấu trồng 2.000 ha, năm 2025 trồng 2.000 ha với tổng số 11.200 hộ dân tham gia, nâng tổng diện tích mắc ca của người dân lên 5.000 ha, với 14.000 hộ (82% dân số) làm Nông nghiệp toàn huyện và con số 5.000 ha này mới đáp ứng được 50% nhu cầu, cam kết bao tiêu của TH. Như vậy, hơn 4.000 ha còn lại, người dân sẽ tự phát triển sau khi thấy được hiệu quả của cây mắc ca, huyện chỉ cần hỗ trợ người dân về kỹ thuật và nguồn gốc, chất lượng cây giống.

Đồng chí Lò Văn Cương - Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch HĐND huyện Tuần Giáo chia sẻ một số kinh nghiệm và giải pháp trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức triển khai thực hiện phát triển cây mắc ca trên địa bàn huyện như: cần làm tốt công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và người dân về chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp, phát triển cây mắc ca của tỉnh, huyện; hiệu quả kinh tế của cây mắc ca; lợi ích khi trồng cây Mắc ca; tính ưu việt, lợi thế của cây mắc ca so với các cây trồng khác; cơ chế, chính sách, cách thức triển khai dự án... để cả cán bộ và người dân nắm bắt đúng, đủ, từ đó đồng thuận, tích cực hưởng ứng tham gia. Tổ chức các hoạt động tập huấn, hướng dẫn về quy trình kỹ thuật đồng, chăm sóc, phòng trừ sâu, bệnh và thu hoạch quả mắc ca; thành lập các nhóm zalo; xây dựng các video, sách hướng dẫn đào hố, trộn phân lấp hố, cách trồng, chăm sóc cây mắc ca... Cùng với đó, tổ chức đưa người dân ở các xã vùng cao đến tham quan, học hỏi tại các vườn cây mắc ca người dân đã trồng khảo nghiệm từ năm 2013; với phương châm “cầm tay chỉ việc”, “mắt thấy, tai nghe” và được thưởng thức hạt mắc ca... để người dân thấy được hiệu quả kinh tế của cây mắc ca. Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân vùng dự án ủng hộ chủ trương tạo quỹ đất cho doanh nghiệp thuê để chủ động phát triển diện tích mắc ca vùng lõi; tích cực phối hợp triển khai công tác đo đạc, quy chủ diện tích đất vùng lõi, làm cơ sở để thống nhất, thanh toán tiền công khai hoang, cải tạo đất cho người dân và thực hiện các thủ tục cho Nhà đầu tư thuê đất đảm bảo theo tiến độ thực hiện dự án của Nhà đầu tư. Xác định việc tổ chức triển khai dự án trồng mắc ca là nhiệm vụ quan trọng của cả hệ thống chính trị các cấp. Do đó cần huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng; sự sâu sát, quyết liệt trong quản lý, điều hành của chính quyền; sự phối hợp nhịp nhàng của MTTQ và các đoàn thể, các cơ quan, đơn vị, địa phương trong thực hiện chủ trương phát triển cây mắc ca. Phát động phong trào trồng cây mắc ca tại tất cả các công sở, trường học để tạo hiệu ứng lan tỏa sâu rộng. Chủ động mời gọi và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư lớn, có tiềm lực, uy tín triển khai dự án trồng mắc ca. Trong đó, cần đảm bảo hài hòa về lợi ích giữa người dân - doanh nghiệp và địa phương. Năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung của người dân, trên cơ sở có hành lang pháp lý phù hợp, đảm bảo tuân thủ đúng theo quy định của pháp luật trong triển khai thực hiện. Xác định doanh nghiệp phải có vùng lõi thì doanh nghiệp mới gắn kết với địa bàn, mới xây dựng nhà máy chế biến; người dân mới có vùng liên kết gắn với đầu ra ổn định; gắn với chế biến. Do đó cần tập trung tuyên truyền, vận động, hỗ trợ để tạo vùng lõi cho doanh nghiệp; nhưng cũng cần phải xác định phát triển vùng lõi để làm nền tảng cho vùng liên kết, cần phải tập trung phát triển vùng liên kết để người dân có sinh kế, tăng thu nhập, thay đổi cuộc sống. Tập trung, ưu tiên nguồn vốn hỗ trợ phát triển sản xuất các chương trình mục tiêu quốc gia để hỗ trợ người dân trồng mắc ca theo mô hình liên kết - người dân tự trồng trên đất của chính mình (cho người dân đăng ký trồng mắc ca; hỗ trợ người dân giống, phân bón, kỹ thuật....). Thành lập các “Tổ hợp tác” theo từng thôn bản để thực hiện liên kết không những trong triển khai dự án trồng mắc ca là còn triển khai các dự án nông nghiệp khác.../.

Lan Phương