Đối với các quy định về hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất cho người dân sau tái định cư, hiện nay thị xã đã và đang thực hiện công tác rà soát, lập phương án để hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất cho người dân sau tái định cư.
    
Địa phương đã thực hiện xong quy hoạch chung, quy hoạch chi tiết 5/5 khu Tái định cư bố trí cho nhân dân làm nhà ở theo quy hoạch đã được phê duyệt; đồng  thời chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn tiếp tục rà soát những tồn tại, điều chỉnh cho phù hợp quy hoạch trên cơ sở đảm bảo mĩ quan đô thị.
    
Đến nay, về cơ bản các dự án xây dựng hạ tầng cơ sở tái định cư trên địa bàn thị xã đã hoàn thành, cơ sở hạ tầng như: điện, đường, trường, trạm, các cơ sở phục vụ nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của người dân (trụ sở phố, nhà văn hóa, khu vui chơi thể thao, giải trí …) được đầu tư đồng bộ, khang trang và hiện đại.

Theo báo cáo của UBND Thị xã Mường Lay, đối với dự án UBND thị xã được giao làm chủ đầu tư, tổng số dự án đã được phê duyệt quyết toán là 44 dự án thành phần và 02 hạng mục của dự án thành phần (trong đó: 20 dự án thành phần và 02 hạng mục của dự án và 24 công trình tạm, đo vẽ quy hoạch, quy chủ thuộc mục chi phí khác), tổng giá trị đã quyết toán được phê duyệt là 246 tỷ đồng.
    
Trên địa bàn Thị xã Mường Lay có 2.101 hộ tái định cư tại chỗ, với tổng diện tích đất đã giao là 82,41 ha, trong đó: đất sản xuất nông nghiệp là: 37,7 ha, đất ở cho các hộ dân là 44,69 ha. Tổng số 1.971/2.101 hộ đã xây dựng nhà ở tại các khu tái định cư, 100% tổng số hộ tái định cư đã được cung cấp điện, nước sinh hoạt hợp vệ sinh.
    
Các đối tượng người lao động nông thôn tái định cư tại chỗ đã được địa phương hỗ trợ đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm và hướng dẫn triển khai các mô hình sản xuất … Triển khai 07 mô hình trên lĩnh vực trồng trọt với tổng kinh phí triển khai hỗ trợ hơn 700 triệu đồng, 3 mô hình trong lĩnh vực chăn nuôi với kinh phí hỗ trợ trên 1 tỷ đồng, lĩnh vực nuôi trồng thủy sản đã triển khai 3 mô hình với tổng kinh phí hỗ trợ trên 3 tỷ đồng. Đào tạo nghề cho 1.595 người trên các lĩnh vực: phi nông nghiệp, nông nghiệp, số lao động nông thôn có việc làm sau đào tạo nghề 1.452  lao động, chiếm 91% tổng số lao động đã được đào tạo.

Tuy nhiên, do thị xã đang trong giai đoạn đầu tư cơ sở hạ tầng để phục vụ đời sống thiết yếu của nhân dân, một bộ phận người dân chưa định hướng được việc chuyển đổi ngành nghề cụ thể nên ảnh hưởng không nhỏ đến công tác đào tạo nghề cho lao động tái định cư. Vẫn còn 72 hộ nghèo (theo chuẩn nghèo của năm 2011) chiếm 3,4% tổng số hộ tái định cư trên địa bàn thị xã.

Nhìn chung, công tác bồi thường hỗ trợ tái định cư cho các hộ dân được thực hiện công khai, minh bạch, chi trả kịp thời, đúng chế độ chính sách, cơ bản đáp ứng được nhu cầu và nguyện vọng của các hộ tái định cư. Công tác quyết toán các phương án bồi thường hỗ trợ được thực hiện kịp thời, đúng quy trình thủ tục, đảm bảo theo quy định.

Các dự án cơ sở hạ tầng thiết yếu tại các khu điểm tái định cư và các hộ sở tại đã cơ bản hoàn thành kịp thời phục vụ nhu cầu sinh hoạt, sản xuất của nhân dân, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, như: Hệ thống đường giao thông đến các khu điểm tái định cư, hệ thống trụ sở làm việc, điện, nước, trường học, chợ và các công trình phúc lợi, thủy lợi phục vụ thiết thực cho nhu cầu ở, đi lại, làm việc, học tập và sinh hoạt của nhân dân.

Công tác thu hồi đất đã phục vụ kịp thời công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại các khu điểm tái định cư. Trong quá trình thực hiện do làm tốt công tác tuyên truyền, vận động nên việc thực hiện công tác bồi thường, GPMB không có trường hợp nào phải thực hiện cưỡng chế. Đã hoàn thành việc giao đất ở, đất sản xuất tại các bãi tưới thuộc các công trình thủy lợi được đầu tư xây dựng. Đất sản xuất bán ngập khai thác, sử dụng có hiệu quả góp phần ổn định đời sống cho nhân dân.

Mặc dù vậy, tình hình giải quyết khó khăn cho người dân tái định cư trên địa bàn Thị xã Mường Lay còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc và còn một số tồn tại như: công tác bồi thường, hỗ trợ, thanh toán đền bù còn chưa hoàn thành, triển khai các dự án thành phần còn chậm, kéo dài thời gian so với quyết định phê duyệt, những khó khăn về vốn, về chủ trương chính sách … UBND Thị xã Mường Lay đã có những để nghị trình UBND tỉnh, kiến nghị trình Trung ương để khắc phục và giải quyết những khó khăn gặp phải./.

Phương Nhung