Điện Biên là tỉnh miền núi, biên giới phía Tây Bắc của Tổ quốc, tỉnh có đường biên giới dài 455,573 km (tiếp giáp với Nước CHDCND Lào và Trung Quốc). Trên tuyến biên giới Việt - Lào có cửa khẩu Quốc tế Tây Trang - Pang Hốc, cửa khẩu phụ Si Pa Phìn - Huổi Lả, cửa khẩu Quốc gia Huổi Puốc - Na Son; trên tuyến biên giới Việt - Trung có lối mở A Pa Chải - Long Phú.

Tỉnh cũng là địa phương có tỷ lệ đồng bào DTTS sinh sống cao, với bản sắc văn hóa phong phú, đa dạng. Chính vì vậy, trong thời gian qua công tác thông tin tuyên truyền, thông tin đối ngoại vùng đồng bào DTTS và miền núi luôn được tỉnh Điện Biên đặc biệt quan tâm, chú trọng; qua đó giúp cho chính quyền địa phương cũng như người dân hiểu sâu sắc hơn về vai trò, trách nhiệm của mình trên tuyến biên giới, là phên dậu vững chắc không chỉ bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, mà còn có trách nhiệm lưu giữ, bảo tồn văn hóa của dân tộc, quảng bá hình ảnh quê hương, con người Điện Biên đến bạn bè trong nước và quốc tế.

Trong giai đoạn 2021 - 2025, để đẩy mạnh tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước đến đồng bào các dân tộc; đồng thời quảng bá hình ảnh, văn hóa, tiềm năng kinh tế của vùng đồng bào DTTS và miền núi tới bạn bè trong và ngoài nước, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã tích cực triển khai các hoạt động thông tin, tuyên truyền nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của người dân chấp hành và thực hiện tốt các chính sách pháp luật về công tác dân tộc, văn hóa, thể thao, du lịch và gia đình trong địa bàn dân cư các xã, bản khu vực biên giới bằng các hình thức phù hợp như: Trên báo chí trung ương, địa phương, Cổng/Trang thông tin điện tử của cơ quan, đơn vị; ấn phẩm Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trên màn hình led, treo băng zôn, khẩu hiệu… Lồng ghép nội dung tuyên truyền về nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ biên giới trong các hoạt động văn hóa, văn nghệ, chiếu phim lưu động, tuyên truyền lưu động.

Các cơ quan, đơn vị trong Bộ đội Biên phòng tỉnh đã quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc các văn bản chỉ đạo của trung ương và của tỉnh Điện Biên về quản lý văn hóa, đẩy mạnh bài trừ tệ nạn xã hội, tập quán lạc hậu ở địa phương, thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội... Các cửa khẩu trên tuyến biên giới làm tốt chức năng, nhiệm vụ đồng thời kết hợp tuyên truyền các sản phẩm văn hóa trên các cổng thông tin điện tử, loa truyền thanh nội bộ. Thông qua các hoạt động thông tin, tuyên truyền với nhiều hình thức phong phú, phù hợp đã góp phần nâng cao nhận thức, củng cố lòng tin của quần chúng nhân dân các dân tộc biên giới đối với Đảng, Nhà nước; tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới Quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội khu vực biên giới.

Cùng với đó, tổ chức các sự kiện giới thiệu, quảng bá về văn hóa truyền thống các DTTS Việt Nam góp phần thu hút, phát triển du lịch vùng đồng bào DTTS. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chỉ đạo Đoàn Nghệ thuật Dân tộc tỉnh hằng năm xây dựng mới từ 1- 2 chương trình nghệ thuật; chỉnh lý, nâng cao từ 5-7 chương trình phục vụ nhiệm vụ chính trị, tổ chức từ 45-50 buổi biểu diễn/năm phục vụ cán bộ, chiến sĩ và nhân dân các dân tộc ở vùng cao, vùng xa, biên giới, thu hút khoảng 45.000 lượt người xem. Thông qua các chương trình nghệ thuật đã góp phần tuyên truyền tới đông đảo nhân dân các dân tộc về ý nghĩa, giá trị của nghệ thuật truyền thống; các sự kiện chính trị, các chủ trương của tỉnh về phát triển kinh tế - xã hội...

Đội tuyên truyền lưu động của tỉnh thường xuyên sưu tầm, luyện tập múa, hát các làn điệu dân ca, nhạc cụ của dân tộc Mông, Thái, Hà Nhì, Dao... biểu diễn, tuyên truyền phục vụ cán bộ, chiến sĩ, nhân dân các dân tộc khu vực biên giới với nhiều tiết mục sinh động đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc; qua đó góp phần sưu tập giữ gìn phát huy truyền thống, đậm đà bản sắc văn hoá các dân tộc trong tỉnh.

Các đơn vị đã chủ động phối hợp với các ban, ngành đoàn thể ở địa phương, đơn vị kết nghĩa và các lực lượng đứng chân trên địa bàn tổ chức nhiều buổi giao lưu văn hóa, thể thao thiết thực chào mừng những ngày lễ, kỷ niệm lớn; Chủ động xây dựng kế hoạch luyện tập, tham gia Hội diễn “Công - Nông - Binh” tỉnh Điện Biên; Xây dựng kế hoạch đi cơ sở biểu diễn văn hóa, văn nghệ phục vụ chiến sĩ và nhân dân các dân tộc ở khu vực biên giới từ 3- 4 đợt/năm. Thông qua các chương trình nghệ thuật đã góp phần tuyên truyền tới đông đảo nhân dân các dân tộc về ý nghĩa, giá trị của nghệ thuật truyền thống; các sự kiện chính trị, các chủ trương của tỉnh về phát triển kinh tế - xã hội...

Đồng thời, thường xuyên tổ chức các hoạt động giao lưu, thi đấu các môn thể thao giữa các đơn vị Bộ đội Biên phòng với nhân dân trên địa bàn. Nghiên cứu, sưu tầm, duy trì và phát triển các môn thể thao dân tộc, trò chơi dân gian của đồng bào DTTS nhằm gìn giữ truyền thống, bản sắc văn hóa của dân tộc. Ngoài ra, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức thành công Hội thi thể thao các DTTS tỉnh Điện Biên năm 2024; tổ chức thành công 14 giải thể thao cấp xã trong Chương trình mục tiêu xây dựng Nông thôn mới trên địa bàn toàn tỉnh. Các hoạt động luôn thu hút đông đảo quần chúng Nhân dân các dân tộc tham gia. Đến nay hệ thống thi đấu các môn thể thao dân tộc đang từng bước được hoàn thiện, các môn Bắn nỏ, Tung còn, Đẩy gậy, Kéo co và Tù lu được đưa vào hệ thống thi đấu tại Đại hội Thể dục thể thao các cấp trong tỉnh và các giải khu vực và toàn quốc. Thông qua các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch được chú trọng, nâng cao về quy mô và hình thức tổ chức; góp phần động viên nhân dân các dân tộc hăng hái thi đua lao động sản xuất, tích cực tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới. Đồng thời, giới thiệu được những thành tựu của đất nước, của tỉnh; các thế mạnh về kinh tế, tiềm năng du lịch ở khu vực biên giới,... tạo điều kiện cho việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội khu vực biên giới ngày thêm thuận lợi và đáp ứng được việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; tạo điều kiện cho việc giao lưu, trao đổi và học tập kinh nghiệm giữa nhân dân các nước có chung đường biên giới (Việt Nam - Trung Quốc) và (Việt Nam - Lào).

Qua công tác thông tin đối ngoại, nhân dân hai bên biên giới và lực lượng vũ trang phía đối diện đã hiểu rõ hơn về chính sách đối ngoại của Đảng, Nhà nước ta, phương châm nguyên tắc của ta trong giải quyết các vấn đề liên quan đến biên giới hai nước; góp phần mở rộng sự hiểu biết lẫn nhau và tạo môi trường thuận lợi cho giao lưu phát triển kinh tế - xã hội khu vực biên giới./.

Lan Phương