Dienbien.gov.vn - Nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC) là nền sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, kết hợp nhiều yếu tố như: Giống, công nghệ canh tác, tưới tiêu, trình độ nông dân... từ đó sẽ tạo ra sản phẩm nông nghiệp chất lượng và hiệu quả cao. Thực tiễn cho thấy, muốn làm tốt NNCNC cần nhiều yếu tố: cơ chế, chính sách sát thực tế, khuyến khích cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp (DN) tham gia; vốn, đất, nguồn nhân lực, công nghệ…

Mô hình trồng cà chua chocolate trong nhà kín áp dụng công nghệ cao của HTX Nông nghiệp công nghệ cao bản Mé, xã Thanh Hưng, huyện Điện Biên.

Thời cơ phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại Điện Biên

Phát triển nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Điện Biên là định hướng thiết yếu trong việc tái cơ cấu ngành Nông nghiệp của tỉnh. Những lợi thế về vị trí, địa lý, điều kiện khí hậu và sự chuyển dịch cơ cấu ngành Nông nghiệp của tỉnh đã và đang tiếp tục thu hút nhiều nhà đầu tư trong, ngoài nước khảo sát, tìm hiểu, đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh. Chính bởi thế, những năm qua, tỉnh Điện Biên đặc biệt quan tâm tới việc thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, đặc biệt là nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong các lĩnh vực, thế mạnh của tỉnh, như: Sản xuất, chế biến lúa gạo, chăn nuôi, trồng cây ăn quả…

Từ năm 2016 đến nay, trên địa bàn tỉnh đã có 21 dự án đầu tư vào nông nghiệp nông thôn với tổng vốn đầu tư đăng ký trên 17.340 tỷ đồng, trong đó có 12 dự án hoàn thành đi vào hoạt động với tổng vốn đầu tư là 1.790 tỷ đồng. Trong giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030, ngành Nông nghiệp của tỉnh hướng tới chuyển đổi sản xuất hàng hóa trên cơ sở điều kiện, tiềm năng, lợi thế của từng vùng; tạo điều kiện, hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh; chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng nâng cao chất lượng và hiệu quả, thông qua việc giảm diện tích cây trồng hàng năm không hiệu quả sang cây trồng khác cho giá trị kinh tế cao hơn; tận dụng tiềm năng du lịch về văn hóa – lịch sử của tỉnh, phát triển nông nghiệp gắn với du lịch cộng đồng tạo nên sự phong phú hấp dẫn của các sản phẩm du lịch, đồng thời mang lại một nguồn thu nhập cho người nông dân bên cạnh hoạt động nông nghiệp thuần túy. Cùng với đó, ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp; tương tác chuyển giao công nghệ với các đối tác nước ngoài trong các lĩnh vực như hợp tác phát triển kỹ thuật sản xuất, nông nghiệp lâm nghiệp, chăn nuôi gia súc, tưới tiết kiệm...

Bên cạnh đó, hoạt động xúc tiến thương mại trên địa bàn tỉnh được triển khai thường xuyên và liên tục mang lại hiệu quả thiết thực cho doanh nghiệp trong tỉnh. Với quan điểm luôn luôn chủ động trong các hoạt động xúc tiến thương mại, sử dụng có hiệu quả nguồn kinh phí từ ngân sách trung ương và địa phương trong công tác xúc tiến thương mại, hoạt động xúc tiến thương mại đã đạt được những kết quả nhất định. Tổ chức các đoàn doanh nghiệp tham gia 3 hội chợ thương mại tại nước Cộng hòa dân chủ Nhân dân Lào, 20 hội chợ triển lãm thương mại trong nước tại các tỉnh Hà Nội, Sơn La, Hòa Bình, Quảng Ninh... tham gia Chương trình kết nối giao thương giữa nhà cung cấp khu vực phía Bắc, Bắc Trung Bộ với các doanh nghiệp xuất khẩu và tổ chức xúc tiến thương mại; tham gia Hội nghị quốc tế ngành hàng xuất khẩu kết hợp giao thương trực tuyến và trực tiếp năm 2022 tại Lào Cai; tổ chức tham gia các diễn đàn xúc tiến xuất khẩu và các hội nghị trực tuyến về công tác xúc tiến thương mại khác.

Mô hình trồng bí xanh cao sản của HTX Nông nghiệp Công nghệ cao Phú Mỹ Xanh, xã Thanh Yên, huyện Điện Biên.

Các hoạt động xúc tiến thương mại đã góp phần kết nối tiêu thụ sản phẩm của tỉnh với các thị trường trong và ngoài nước để hỗ trợ có hiệu quả cho doanh nghiệp trong việc khai thác tìm kiếm thị trường, tăng cường liên kết sản xuất, đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm tiến tới xuất khẩu.

Đặc biệt, năm 2022, tỉnh tiếp tục triển khai 18 nhiệm vụ nghiên cứu thuộc lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn bao gồm 11 nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp quốc gia thuộc Chương trình nông thôn miền núi, 6 nhiệm vụ khoa học, công nghệ cấp tỉnh, 1 nhiệm vụ thuộc “Chương trình phát triển tài sản trí tuệ đến năm 2030”. Các nhiệm vụ tập trung ứng dụng công nghệ mới công nghệ tiên tiến vào sản xuất sản phẩm chủ lực, sản phẩm có lợi thế (dưa lưới, Mắc ca, Cà phê, bưởi…); chuyển đổi phương thức chăn nuôi gắn với trồng cỏ, phát triển gia súc, gia cầm (trâu, vịt, gà lai…); nuôi trồng thuỷ sản tập trung vào các giống thuỷ sản có giá trị kinh tế và được người tiêu dùng ưa chuộng như cá rô phi, cá tầm… Áp dụng kết quả nghiên cứu của các chương trình khoa học đã chuyển giao giống cây trồng vật nuôi mới vào nuôi trồng thử nghiệm (cây sacha inchi, đà điểu, baba gai…) nhằm đa dạng hoá giống cây trồng vật nuôi mới của tỉnh và phù hợp với điều kiện tại địa phương...

Cùng với đó, để tiếp tục thu hút, kêu gọi đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, tỉnh Điện Biên đã và đang tiếp tục chỉ đạo các cơ quan, ban ngành tỉnh tích cực chủ động hướng dẫn, hỗ trợ tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các Nhà đầu tư hoàn thiện các thủ tục pháp lý về đầu tư cũng như tiếp tục nghiên cứu  xây dựng và ban hành các cơ chế chính sách khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp, nhà đầu tư quan tâm đến đầu tư tại tỉnh. Chỉ đạo các cấp, các ngành quán triệt và thực thi đầy đủ, triệt để những cải cách về điều kiện kinh doanh; thực thi đầy đủ điều kiện kinh doanh đã bị bãi bỏ, những nội dung được đơn giản hóa của các quy định về điều kiện kinh doanh; không tự đặt thêm điều kiện kinh doanh trái quy định của pháp luật; xử lý nghiêm những cán bộ, công chức không thực hiện đúng, đầy đủ, kịp thời các quy định mới về điều kiện kinh doanh. Tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước đến tìm hiểu, hợp tác đầu tư vào tỉnh Điện Biên. Tiếp tục thực hiện tốt việc đối thoại với các nhà đầu tư; kịp thời trợ giúp, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh cho cộng đồng các doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Thách thức, khó khăn

Nằm ở cực Tây của Tổ quốc, tỉnh Điện Biên là một trong những địa phương nghèo nhất cả nước, điều kiện phát triển kinh tế khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao; hạ tầng cơ sở phục vụ cho phát triển kinh tế – xã hội còn nhiều hạn chế, nhất là khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng tiếp giáp biên giới.

Về điều kiện địa hình, tự nhiên, nhìn chung địa hình ở Điện Biên khá hiểm trở, ngoài lòng chảo Điện Biên và các huyện Mường Ảng, Tuần Giáo, cao nguyên ở Mường Nhé, Tủa Chùa... địa hình tương đối bằng phẳng, còn hầu hết là địa hình đồi núi dốc, hiểm trở và chia cắt mạnh, nên gặp rất nhiều khó khăn trong việc phát triển sản xuất, xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế và xã hội, nhất là mạng giao thông kết nối và tổ chức các điểm dân cư xã hội. Bên cạnh đó, tỉnh còn chịu ảnh hưởng của gió Tây nam khô nóng, thường xuất hiện giông, mưa đá vào mùa hè và sương muối vào mùa đông. Đây là hiện tượng thời tiết bất lợi cho đời sống, sản xuất, nhất là sản xuất nông nghiệp nên cần tránh để giảm thiểu thiệt hại.

Về con người, phong tục tập quán, mặt bằng trình độ dân trí, chất lượng nguồn nhân lực còn thấp so với khu vực Tây Bắc và trung bình toàn quốc. Người dân chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, mức độ tiếp cận khoa học kỹ thuật ít, trình độ nhận thức còn nhiều hạn chế; tập quán du canh du cư vẫn xảy ra thường xuyên tại vùng sâu, vùng xa của tỉnh....

Điện Biên là tỉnh có nhiều tiềm năng phát triển lĩnh vực sản xuất nông nghiệp ứng dụng khoa học công nghệ cao.

Sau nhiều năm thực hiện tái cơ cấu ngành Nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới, ngành Nông nghiệp đã chủ động duy trì và xây dựng được một số vùng nguyên liệu sản xuất hàng hóa. Tuy nhiên, nền nông nghiệp vẫn chưa bền vững, sản xuất nông nghiệp vẫn mang nặng tính tự phát, chưa gắn với thị trường tiêu thụ, sản xuất theo tiêu chuẩn, quy chuẩn chất lượng còn hạn chế. Do đó để thực hiện phát triển ngành Nông nghiệp công nghệ cao tại Điện Biên rất còn nhiều thách thức, khó khăn.

Với những thời cơ và thách thức đó, Điện Biên đã có nhiều giải pháp phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Điển hình, trong khuôn khổ Hội nghị “Gặp gỡ Thái Lan” tại Quảng Trị vào đầu tháng 8 vừa rồi, Điện Biên đã đề xuất, khuyến nghị nhằm thúc đẩy hợp tác giữa Điện Biên với các đối tác Thái Lan. Trọng tâm tập trung thu hút và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn vào các ngành, lĩnh vực then chốt của nền kinh tế, các công trình, dự án trọng điểm, có sức lan tỏa rộng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội và tăng sức hút các dự án FDI. Đặc biệt, ưu tiên và tạo những điều kiện thuận lợi nhất để thu hút các nhà đầu tư nước ngoài khảo sát, tìm hiểu và đầu tư vào các dự án sản xuất, kinh doanh thuộc lĩnh vực nông nghiệp phát triển nông thôn gắn với thương mại, du lịch trên địa bàn Vùng kinh tế động lực dọc Quốc lộ 279, tỉnh Điện Biên. Đổi mới và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất phù hợp với kế hoạch tái cơ cấu nông nghiệp; đẩy mạnh liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp thông qua mô hình HTX; tổ chức các chuỗi liên kết khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ nông sản để thay thế cho mô hình kinh tế hộ nhỏ lẻ, manh mún, hiệu quả thấp.../.

Tuyết Anh