Dienbien.gov.vn - Với diện tích đất quy hoạch cho phát triển lâm nghiệp 694.753 ha, chiếm 72,8% diện tích tự nhiên toàn tỉnh (trong đó diện tích đất có rừng là 407.030 ha), Điện Biên là tỉnh có tiềm năng lớn về đất đai, tài nguyên rừng để phát triển kinh tế dưới tán rừng.

Mô hình trồng cây sa nhân dưới tán rừng tại xã Mường Pồn, huyện Điện Biên phát triển tốt và sắp cho quả.

Trong những năm gần đây, nhiều mô hình phát triển sinh kế dưới tán rừng trên địa bàn Điện Biên bước đầu đã mang lại hiệu quả về kinh tế, tăng thu nhập và đặc biệt là nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có khoảng trên 900 ha cây lâm sản ngoài gỗ được trồng theo các chương trình, dự án và trồng tự phát trong dân. Trong đó, các loài cây lâm sản ngoài gỗ, cây dược liệu dưới tán rừng có khoảng 500 ha; sản lượng sản phẩm thu hoạch năm 2020 đạt khoảng 400 tấn, giá trị đạt khoảng 16,2 tỷ đồng. Phần lớn diện tích cây lâm sản ngoài gỗ dưới tán rừng trên địa bàn tỉnh tập trung tại các vùng núi cao của các huyện như: Tuần Giáo, Mường Nhé, Nậm Pồ với các loại cây đặc trưng như: sa nhân, thảo quả…; ngoài ra, còn có một số mô hình trồng cây đinh lăng, nghệ đen, hương nhu, ba kích, ý dĩ, sâm ngọc linh, sả Java... cũng bắt đầu được người dân tại một số địa phương tìm hiểu, trồng.

Trong khoảng 900 ha cây lâm sản ngoài gỗ, có khoảng trên 250 ha trồng cây sa nhân, thảo quả đã cho thu hoạch ổn định hàng năm với giá trị thu nhập từ cây thảo quả khoảng 40 - 60 triệu đồng/ha/năm, cây sa nhân từ 60 - 100 triệu đồng/ha/năm. Đối với người dân ở các huyện vùng cao việc nhận giao, khoán bảo vệ rừng gắn với phát triển kinh tế dưới tán rừng, khoanh nuôi, trồng cây dược liệu dưới tán rừng đang mang lại hiệu quả kinh tế nhất định, góp phần đáng kể vào công tác xóa đói, giảm nghèo, nâng cao thu nhập cho người dân.

Mặc dù, có tiềm năng lớn để phát triển kinh tế dưới tán rừng, song đến nay việc phát triển các loài cây lâm sản ngoài gỗ, cây dược liệu có giá trị dưới tán rừng tại Điện Biên còn nhỏ lẻ, manh mún, chủ yếu mang tính chất tự phát, hầu hết chưa có các mối liên kết trong sản xuất, bao tiêu sản phẩm, chưa thực sự được đầu tư để các sản phẩm của các loài cây này thực sự trở thành hàng hóa, từ đó có thể mang lại hiệu quả kinh tế cao và bền vững cho người dân sống gần rừng.

Bên cạnh đó, các cây dược liệu quý chủ yếu dựa trên việc thu hái, khai thác tự nhiên mà chưa chú trọng đến việc gieo trồng, tái sinh; một số loài đứng trước nguy cơ cạn kiệt; sản phẩm thu được chỉ được người dân sơ chế mang bán tại chợ hoặc thương lái đến tận xã thu mua nên giá trị rất thấp…

Từ nguồn vốn xây dựng nông thôn mới, năm 2019 xã Mường Pồn, huyện Điện Biên đã trồng thử nghiệm 3,3 ha cây sa nhân dưới tán rừng. Loại dược liệu có giá trị kinh tế cao, cho thu hoạch lâu dài, lại trồng dưới tán rừng góp phần tận dụng đất trống, bảo vệ rừng. Ông Quàng Văn Tiến, Chủ tịch UBND xã Mường Pồn, cho biết: Nhờ gần nguồn nước và là nơi không chăn thả gia súc nên cây sa nhân trồng tại rừng bản Lĩnh sinh trưởng, phát triển tốt, tỷ lệ sống gần như 100%. Ðến nay, cây xanh tốt, phát triển mạnh. Bước đầu thấy cây phù hợp với địa bàn và dự kiến xã chúng tôi sẽ mở rộng thêm diện tích, từ nguồn vốn nông thôn mới trong thời gian tới, nhằm tăng thu nhập cho nhân dân...

Để ngành Lâm nghiệp của tỉnh phát triển tương xứng với tiềm năng và lợi thế, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV, Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết về phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới tỉnh Điện Biên giai đoạn 2021-2025, trong đó có định hướng đẩy mạnh phát triển kinh tế lâm nghiệp bằng việc tăng cường khuyến khích, kêu gọi các doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển rừng sản xuất, trồng rừng gỗ lớn, đầu tư mở rộng diện tích các loài cây lâm sản ngoài gỗ, cây dược liệu có giá trị theo hướng tập trung, tạo vùng nguyên liệu sản xuất hàng hóa.

Cùng với đó, hiện Điện Biên đang tổ chức xây dựng Đề án phát triển kinh tế lâm nghiệp giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh với mục tiêu mở rộng diện tích trồng cây lâm sản ngoài gỗ, cây dược liệu có giá trị, tập trung phát triển các loài cây có tiềm năng đầu ra của sản phẩm (sa nhân, thảo quả, đẳng sâm...). Đồng thời, phát triển kinh tế dưới tán rừng cũng là một trong những định hướng, mục tiêu quan trọng trong kế hoạch cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững của tỉnh trong những năm tới./.

Tuyết Anh