Dienbien.gov.vn – Trong những năm qua việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn đã mang lại hiệu quả trong mọi lĩnh vực. Kinh tế xã hội có sự chuyển biến rõ rệt, năng suất, sản lượng cây trồng vật nuôi tăng đáng kể, góp phần tạo thêm việc làm, cải thiện sức khỏe đời sống người dân và bảo tồn phát huy được các giá trị truyền thống của các dân tộc trên địa bàn tỉnh Điện Biên.

Sản phẩm được sản xuất theo tiêu chuẩn, giới thiệu sản phẩm OCOP tỉnh Điện Biên

Hàng năm công tác tuyên truyền phổ biến chính sách, pháp luật, chương trình Khoa học - Công nghệ (KH&CN) được triển khai đến các cấp chính quyền địa phương và người dân bằng nhiều hình thức: Văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh, báo hình, báo viết, báo mạng, qua Cổng thông tin điện tử của tỉnh, trang thông tin của Sở KH&CN. Qua công tác tuyên truyền các cấp ủy chính quyền địa phương, các sở, ngành, đã xác định việc phát huy và phát triển KH&CN là một nhiệm vụ trọng tâm, các mục tiêu, nhiệm vụ KH&CN được gắn với các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội từng ngành và từng cấp.

Trên địa bàn tỉnh có 1 tổ chức KH&CN công lập trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ đó là Trung tâm Thông tin và Ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ. Trung tâm đã được đầu tư một số trang thiết bị, phòng thí nghiệm để tiến hành các hoạt động ứng dụng, thử nghiệm; thiết bị thí nghiệm sinh học và phân tích kiểm nghiệm phục vụ cho việc nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao tiến bộ khoa học vào sản xuất, cung cấp dịch vụ kiểm nghiệm, phân tích lý, hóa, sinh học...

Sản phẩm Mật ong đưa vào giới thiệu tại OCOP tỉnh Điện Biên

Giai đoạn 2013 - 2020 Sở đã triển khai 47 nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh và 5 nhiệm vụ thuộc Chương trình nông thôn miền núi. Tổng kinh phí chi hoạt động KH&CN thuộc lĩnh vực nông, lâm nghiệp, thủy sản là 66.079 triệu đồng. Thông qua việc triển khai các nhiệm vụ đã tuyển chọn và đưa vào sản xuất nhiều giống cây trồng, vật nuôi mới, cho năng suất cao, chất lượng tốt, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của tỉnh. Đồng thời, góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc quy hoạch phát triển cây trồng, vật nuôi chủ lực, xây dựng và nhân rộng các mô hình ứng dụng công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị các sản phẩm nông sản chủ lực của tỉnh Điện Biên như: nghiên cứu chọn lọc, cây, con có lợi thế cạnh tranh của tỉnh như: lúa, cam, thanh long, lê.... Đã xây dựng và đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý Điện Biên cho sản phẩm gạo bắc thơm số 7 và IR64, xây dựng và phát triển nhãn hiệu tập thể sản phẩm nếp tan; ứng dụng, chuyển giao và hoàn thiện công nghệ sản xuất giống và nuôi thương phẩm, đa dạng hóa đối tượng nuôi trồng thủy sản có giá trị kinh tế cao như cá hồi, cá tầm; xây dựng mô hình chăn nuôi an toàn theo hướng Vietgap đạt hiệu quả kinh tế cao.

Bước đầu tỉnh đã hình thành được các vùng sản chuyên canh; chăn nuôi phát triển theo hướng gia trại, trang trại. Đến thời điểm hiện nay các địa phương nơi triển khai dự án KH&CN, các doanh nghiệp với vai trò là đơn vị chủ trì đã được tiếp nhận và ứng dụng công nghệ qua đó đã chủ động duy trì phát triển sản xuất các giống cây trồng trong nông nghiệp, lâm nghiệp, phát triển các sản phẩm có lợi thế của địa phương như trồng lúa ở cánh đồng Mường Thanh, trồng nấm ở hầu hết các huyện thị trong tỉnh, trồng thanh long ở huyện Điện Biên, nuôi cá hồi ở xã Tênh Phông, huyện Tuần Giáo, cá tầm được nuôi tại các hồ chứa thủy lợi trên địa bàn các huyện, thị trong tỉnh. Ngoài ra còn nghiên cứu các giải pháp phát triển sản xuất rau an toàn, bền vững trên địa bàn huyện Điện Biên, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của huyện, thực hiện Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới. Đã hoàn thiện 10 quy trình kỹ thuật sản xuất rau an toàn theo VietGAP cho 10 loại rau; Xây dựng 02 mô hình sản xuất rau an toàn (rau ăn lá và rau ăn thân củ); Hỗ trợ cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ tiêu chuẩn sản xuất theo quy trình VietGAP.

Tuy nhiên trên địa bàn tỉnh số tổ chức, đơn vị có hoạt động KH&CN không nhiều, quy mô nhỏ. Triển khai các nghiên cứu KH&CN chủ yếu là một số Công ty tư nhân, hợp tác xã sản xuất kinh doanh. Nguồn kinh phí hỗ trợ triển khai các nhiệm vụ KH&CN chủ yếu là từ nguồn ngân sách nhà nước. Cùng đó sự phối hợp giữa các ngành, các cấp trong hoạt động khoa học và công nghệ có thời điểm còn chưa đồng bộ. Việc lồng ghép giữa các dự án khoa học và công nghệ với các chương trình kinh tế - xã hội khác chưa thực hiện tốt. Dẫn đến kết quả hoạt động nghiên cứu, triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu của phát triển kinh tế - xã hội và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh.

Hiện tại Điện Biên là một tỉnh miền núi, địa hình chia cắt, thường xuyên gặp phải thiên tai (hạn hán, rét đậm, rét hại...) nên ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các nhiệm vụ KHCN. Các ngành kinh tế khác như: Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ,... chưa phát triển mạnh, xuất phát điểm thấp nên có nhiều hạn chế trong việc đầu tư trở lại cho KHCN. Nhận thức của các cấp, các ngành đối với nhiệm vụ phát triển KHCN chưa đồng đều, chưa đúng mức, chưa thật sự xem KHCN là nguồn lực cho sự phát triển hiệu quả và bền vững. Nguồn ngân sách địa phương còn hạn hẹp, công tác xã hội hóa các hoạt động khoa học công nghệ còn gặp nhiều khó khăn, ngân sách dành cho nghiên cứu khoa học chủ yếu từ ngân sách Trung ương, tuy có tăng qua các năm nhưng chưa đáp ứng được nhu cầu hoạt động.

Trong giai đoạn tới để tạo nguồn lực cho sự phát triển hiệu quả và bền vững của KH&CN, tỉnh cần đầu tư chú trọng, bổ sung nguồn kinh phí hỗ trợ các đơn vị trên địa bàn. Đảm bảo đủ kinh phí áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất kinh doanh, tăng cường các dự án khoa học với các mô hình kinh tế trang trại thúc đẩy sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh./.

Trần Ngọc