Dienbien.gov.vn - Huyện Điện Biên là huyện biên giới nằm ở phía Tây Nam tỉnh Điện Biên. Huyện có bề dầy truyền thống lịch sử cách mạng, văn hóa, là nơi lưu giữ đa dạng các giá trị văn hóa truyền thống đặc trưng của 11 dân tộc anh em (Thái; Kinh; Mông; Khơ Mú; Lào; Tày; Nùng; Cống; Thổ; Mường...) cùng sinh sống. Toàn huyện có 21 xã (trong đó: 12 xã lòng chảo, 9 xã vùng ngoài, với 12 xã biên giới), 275 thôn, bản, đội.

Trang phục của đồng bào dân tộc Thái ở huyện Điện Biên.

Trên địa bàn toàn huyện có tổng diện tích tự nhiên là 139.626,7 ha. Có đường biên giới Quốc gia tiếp giáp với 2 tỉnh Bắc Lào là 171,202 km, 61 mốc quốc giới, 2 cửa khẩu (cửa khẩu Quốc tế Tây Trang, cửa khẩu Huổi Puốc). Là một huyện trọng điểm về phát triển kinh tế, xã hội, trọng yếu về Quốc phòng - An ninh của tỉnh; trong những năm qua huyện đã đạt được nhiều thành tựu trong xây dựng và phát triển toàn diện về chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội, Quốc phòng - An ninh. 

Hiện nay, trên địa bàn huyện có 6 bản được công nhận là bản văn hóa du lịch: Bản Mển – xã Thanh Nưa; Bản Ten – xã Thanh Xương; Bản Co Mỵ - xã Thanh Chăn; Bản Hoong Lếch Cang – xã Thanh Chăn; Bản U Va – xã Noong Luống và Bản Pe Luông – xã Thanh Luông;  2 di tích lịch sử cấp Quốc gia: Di tích Thành Bản Phủ - xã Noong Hẹt và Di tích Thành Sam Mứn – xã Pom Lót; 1 di tích lịch sử cấp tỉnh: Di tích dân quân Thanh An bắn rơi máy bay Mỹ - xã Thanh An; 2 di tích danh lam thắng cảnh cấp Quốc gia: Hang Động Pa Thơm – xã Pa Thơm và Hang động Chua Ta – xã Hẹ Muông; 1 di tích danh lam thắng cảnh cấp tỉnh: Hang động Con Cang xã Na Ư; 9 di sản phi vật thể quốc gia: Lễ hội Thành Bản Phủ; Tết Hoa (dân tộc cống); Tết Té nước (dân tộc Lào), Nghệ thuật múa (dân tộc Khơ Mú); chế tác và múa khèn (dân tộc Mông); Lễ cúng dòng họ của người Mông trắng; nghệ thuật múa của người Lào; Tri thức dân gian nghệ thuật trang trí trên trang phục của người Lào; nghề rèn của người Mông. 2 di sản văn hóa phi vật thể nhân loại: múa xòe dân tộc Thái, thực hành  then của người Tày, Nùng, Thái.

Hàng năm, huyện duy trì tổ chức tổ chức các lễ hội, ngày hội tiêu biểu như: Lễ hội Thành Bản Phủ - Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc huyện Điện Biên; Tết Té nước dân tộc Lào bản Na Sang, xã Núa Ngam; Tết Hoa Mào gà dân tộc Cống xã Pa Thơm; Ngày hội văn hóa dân tộc Mông. Lễ hội mừng cơm mới dân tộc Thái đã thu hút được đông đảo nhân dân và du khách tham quan, trải nghiệm.

Bên cạnh đó, dịch vụ Du lịch bước đầu được chú trọng khai thác, phát huy hiệu quả các điểm du lịch gắn với giá trị văn hóa truyền thống và ẩm thực của đồng bào các dân tộc trên địa bàn. Phối hợp tổ chức thành công chuỗi các hoạt động Kỷ niệm 70 năm chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, Năm Du lịch Quốc gia - Điện Biên 2024; Show diễn thực cảnh "Huyền tích U Va" được nhân dân và du khách đánh giá cao.

Tuy nhiên, việc phát triển du lịch huyện Điện Biên vẫn còn một số hạn chế như: Nguồn lực địa phương còn khó khăn chưa thực hiện được việc đầu tư hạ tầng giao thông đến các điểm di tích, danh lam thắng cảnh thu hút cho hoạt động du lịch thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội. Các chính sách thực hiện cho đầu tư văn hóa, du lịch còn nhiều bất cập, chưa có cơ chế đặc thù khuyến khích động viên đãi ngộ đối với các Nghệ nhân, người nắm giữ di sản văn hóa, việc truyền dạy di sản văn hóa chưa được tổ chức thường xuyên. Nguồn vốn nhà nước hỗ trợ đầu tư kết cấu hạ tầng và cơ sở vật chất, kỹ thuật du lịch còn thấp…

Theo đồng chí Lò Thị Bình, Trưởng phòng Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Điện Biên, trong thời gian tới để phát triển dịch vụ du lịch gắn với bản sắc văn hóa dân tộc trên địa bàn huyện Điện Biên cần tiếp tục thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 09-NQ/HU, ngày 02/8/2021 của Huyện uỷ Điện Biên về Chương trình hành động thực hiện NQ số 03-NQ/TU ngày 07/5/2021 của BCH Đảng bộ tỉnh về phát triển du lịch tỉnh Điện Biên đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Thực hiện tốt công tác tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật Nhà nước, tuyên truyền các văn bản của Trung ương, tỉnh về du lịch; tuyên truyền ý thức trách nhiệm cho người dân về việc giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống dân tộc, ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường trong hoạt động du lịch; quảng bá các sản phẩm du lịch trên các phương tiện thông tin đại chúng; khuyến khích các hộ dân tại các bản văn hóa du lịch đầu tư phát triển du lịch cộng đồng. Khôi phục, bảo tồn, giữ gìn và phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể, các loại hình ca, múa, nhạc và nhạc cụ dân tộc; các trò chơi dân gian; các ngành nghề, lễ hội truyền thống. Hằng năm duy trì tổ chức tốt các lễ hội, ngày hội trên địa bàn huyện. Tạo điều kiện, khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng, nâng cấp các khu du lịch nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, trải nghiệm..., tranh thủ mọi nguồn lực đầu tư cho phát triển du lịch như: Vốn đầu tư của nhà nước và kêu gọi đầu tư từ các tổ chức, cá nhân, các nguồn từ xã hội hóa và các nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia để phát triển du lịch. Tổ chức các lớp tập huấn; các chuyến công tác học tập về phát triển du lịch cộng đồng cho cán bộ quản lý về du lịch cấp huyện, các xã và các bản du lịch trên địa bàn. Tham gia đầy đủ các lớp đào tạo, tập huấn bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ do tỉnh tổ chức./.

Thanh Tâm