Dienbien.gov.vn - Toàn tỉnh Điện Biên hiện có trên 215.000 trẻ em dưới 16 tuổi, trong đó có 7.360 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và trên 71.000 trẻ em có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt (chủ yếu là số trẻ sống trong các hộ gia đình nghèo có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt có xu hướng tăng lên sau dịch bệnh Covid-19). Số trẻ em ở cộng đồng có có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt được rà soát hàng năm và được theo dõi; số trẻ có nguy cơ cao được lập hồ sơ quản lý. Giai đoạn 2018 - 2022, công tác thực hiện chính sách pháp luật đối với trẻ em mồ côi được tỉnh nghiêm túc thực hiện, mang lại những kết quả tích cực.

Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại số 6 tặng quà cho người khuyết tật và trẻ mồ côi tiêu biểu trên địa bàn tỉnh.

Tính đến 31/12/2022, trên địa bàn tỉnh có 1.267 trẻ em mồ côi, trong đó có 503 trẻ mồ côi cả cha và mẹ (353 trẻ mồ côi cả cha và mẹ sống với người thân thích; 10 trẻ mồ côi cả cha và mẹ được nhận chăm sóc thay thế bởi cá nhân, gia đình không phải người thân thích, trừ trường hợp được nhận làm con nuôi; 140 trẻ em mồ côi cả cha và mẹ được nuôi dưỡng trong cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em hoặc cơ sở trợ giúp xã hội).

Trong 5 năm qua, công tác tuyên truyền chính sách, pháp luật về bảo vệ trẻ em và chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em mồ côi luôn được các cấp, các ngành của tỉnh quan tâm, chỉ đạo triển khai thực hiện thông qua các hoạt động tập huấn, truyền thông trực tiếp tại cộng đồng, truyền thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, các buổi sinh hoạt ngoại khóa, họp phụ huynh học sinh, hoạt động của các câu lạc bộ, đội, nhóm, Diễn đàn trẻ em, hội thi, hội diễn… Cụ thể, đã tổ chức 122 lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về công tác Bảo vệ chăm sóc trẻ em cho các đối tượng là cán bộ làm công tác trẻ em, trong đó chú trọng đối tượng là cán bộ cấp xã, cộng tác viên bảo vệ trẻ em ở thôn, phố, bản; nội dung tập huấn tập trung chủ yếu vào việc rà soát, phát hiện trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và trẻ em có nguy cơ cao rơi vào hoàn cảnh đặc biệt để lập hồ sơ quản lý hỗ trợ, can thiệp nhằm đảm bảo các quyền cơ bản cho trẻ theo quy định của Luật Trẻ em. Đặc biệt trong thời gian bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19, hoạt động truyền thông được các đơn vị tổ chức tới các cán bộ, cộng tác viên bảo vệ trẻ em thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, các trang mạng xã hội như: Zalo, Facebook, Zoom…. để truyền tải các kiến thức cho người dân, cha mẹ, người chăm sóc trẻ về kiến thức kỹ năng bảo vệ chăm sóc trẻ em, phòng chống xâm hại trẻ em, bảo vệ trẻ em trong đại dịch Covid-19.

Cũng trong giai đoạn 2018 - 2022, toàn tỉnh có trên 2.500 trẻ em lượt trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt mất nguồn nuôi dưỡng được hưởng trợ cấp xã hội theo quy định; 100% trẻ em mất nguồn nuôi dưỡng đều được hưởng trợ cấp về y tế; được hỗ trợ giáo dục, đào tạo nghề nghiệp, đối với nhóm trẻ em học tại các trường tiểu học bán trú được hỗ trợ nuôi ăn bán trú và các chi phí học tập khác. Đến nay, trên địa bàn có 3 cơ sở hỗ trợ pháp lý, 129 điểm tư vấn cộng đồng, y tế; 295 điểm tư vấn tại các trường học nhằm đảm bảo hỗ trợ tư vấn tâm lý và các dịch vụ bảo vệ trẻ em khác.

Hiện tỉnh đang nuôi dưỡng tập trung 258 trẻ có hoàn cảnh đặc biệt tại Trung tâm Bảo trợ xã hội và Làng trẻ em SOS Điện Biên Phủ. Trẻ em mồ côi không nơi nương tựa, trẻ mất nguồn nuôi dưỡng được chăm sóc, nuôi dưỡng tại gia đình, người thân hoặc các cơ sở bảo trợ xã hội của tỉnh, được hưởng chế độ chính sách của Nhà nước theo quy định; trẻ em là con gia đình thuộc hộ nghèo được giúp đỡ bằng các hình thức như trợ cấp, hỗ trợ theo chính sách, cấp học bổng, thăm hỏi tặng quà, cấp bảo hiểm y tế, miễn giảm học phí và chăm sóc bằng các hình thức khác. Trẻ em khuyết tật, tàn tật được hỗ trợ về khám sức khoẻ, được điều trị phục hồi chức năng, được hưởng chế độ chính sách, được học hoà nhập trong các nhà trường. Tình trạng trẻ em lang thang trên địa bàn tỉnh cơ bản được giải quyết. Quản lý tốt các đối tượng trẻ em vi phạm pháp luật, công tác phòng ngừa, bảo vệ trẻ em... được chú trọng, 100% số vụ xâm hại trẻ em khi phát hiện đã được các cơ quan chức năng giải quyết kịp thời, đúng quy trình được hướng dẫn, quy định. Tỷ lệ trẻ có hoàn cảnh đặc biệt được chăm sóc giúp đỡ đạt trên 91%; duy trì việc quản lý cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi đạt trên 99,8%, tỷ lệ trẻ em được đăng ký khai sinh đạt 100%; 100% trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt luôn được các cấp, các ngành quan tâm, đặc biệt nhân dịp Tết Nguyên đán, Tết Thiếu nhi 01/6 và Tết Trung thu… Hằng năm, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh phối hợp với Trung tâm II (Đơn vị trực tiếp hỗ trợ trẻ em khuyết tật), Bệnh viện Đa khoa tỉnh khám sàng lọc khuyết tật miễn phí cho trên 2.000 trẻ, trong đó phẫu thuật miễn phí cho từ 140 - 170 trẻ khuyết tật mỗi năm; hỗ trợ chuyển tuyến cho 12 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, mắc bệnh hiểm nghèo. Hệ thống bảo vệ trẻ em từ cấp tỉnh đến cấp xã thường xuyên được kiện toàn.

Việc hỗ trợ trẻ em trong đại dịch COVID - 19 được tỉnh quan tâm. Đối với trẻ em đang cách ly y tế tại các cơ sở tập trung (F1), tỉnh đã chỉ đạo lực lượng giáo viên, y tế trực tiếp hỗ trợ, chăm sóc trẻ. Đối với trẻ em đang cách ly y tế ở gia đình (F2), tỉnh cũng đã chỉ đạo ngành Y tế cùng chính quyền địa phương, cộng đồng phối hợp theo dõi chặt chẽ diễn biến tình hình sức khỏe của trẻ, đồng thời hỗ trợ nhu yếu phẩm thiết yếu để đảm bảo chế độ dinh dưỡng cho trẻ em, nhất là trẻ đang sinh sống ở vùng sâu, vùng xa, trẻ em thuộc hộ gia đình khó khăn. Bên cạnh đó, nhiều cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân đã vận động, ủng hộ nhu yếu phẩm, thiết bị (quần áo, chăn màn, sữa, thực phẩm...), vật tư y tế (khẩu trang, quần áo bảo hộ y tế, nước sát khuẩn...) hỗ trợ cho lực lượng phòng, chống dịch, các đối tượng đang cách ly y tế và các vùng, địa bàn đang thực hiện giãn cách, phong tỏa để phòng, chống dịch COVID-19, nhất là đối với trẻ em đang cách ly y tế tại các cơ sở cách ly tập trung.

Tuy nhiên, trên địa bàn tỉnh, đội ngũ cán bộ làm công tác trẻ em ở cấp huyện và cơ sở thường xuyên thay đổi biến động, thường xuyên có sự luân chuyển, điều động cán bộ; thiếu đội ngũ cộng tác viên bảo vệ trẻ em cấp thôn/bản nên việc rà soát, theo dõi cập nhật thông tin trẻ em gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là việc triển khai các hoạt động can thiệp, hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt theo Nghị định 56/2017/NĐ-CP của Chính phủ đòi hỏi cán bộ, cộng tác viên phải thường xuyên được tập huấn nâng cao năng lực hoặc có nghiệp vụ công tác xã hội mới đáp ứng được yêu cầu đề ra. Các cơ sở Bảo trợ xã hội trên địa bàn tỉnh còn hạn chế về cơ sở vật chất, chưa đáp ứng được hết nhu cầu chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ mồ côi, trẻ có hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn tỉnh.

Trước thực trạng đó, tỉnh đã đề xuất, kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ, Bộ, ngành Trung ương tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến Bảo vệ trẻ em và chế độ chính sách đối với trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Xem xét mở rộng đối tượng trợ giúp xã hội, đặc biệt đối với các tỉnh miền núi, biên giới đặc biệt khó khăn. Quan tâm, tạo điều kiện hỗ trợ thêm nguồn lực (nguồn lực kinh phí, nguồn lực con người) để các địa phương có điều kiện khó khăn như tỉnh Điện Biên có đủ nguồn lực để thực hiện tốt các mục tiêu bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em trong Chương trình hành động vì trẻ em giai đoạn 2021 - 2030. Tăng cường chỉ đạo liên ngành để có sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, các lực lượng xã hội trong công tác bảo vệ trẻ em, nhất là đối với nhóm trẻ có hoàn cảnh đặc biệt. Mở các lớp tập huấn liên ngành cho cán bộ địa phương trực tiếp làm công tác bảo vệ trẻ em; hỗ trợ kỹ thuật trong các trường hợp can thiệp, hỗ trợ chuyển tuyến./.

Trần Ngọc