Dienbien.gov.vn – Hiện nay, tại nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam, tình trạng biến đổi khí hậu (BĐKH) đang tác động nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân, làm gia tăng các loại dịch, bệnh nguy hiểm. Vì vậy, việc xây dựng hệ thống cảnh báo sớm về BĐKH cũng như tình hình dịch bệnh, lựa chọn các mô hình cung cấp dịch vụ y tế đang là vấn đề được ngành Y tế cũng như toàn xã hội hết sức quan tâm.

Biến đổi khí hậu làm tăng tỷ lệ mắc bệnh, nhất là ở người giá và trẻ em.

Biến đổi khí hậu là vấn đề toàn cầu, có tác động mạnh mẽ đến môi trường, phát triển, kinh tế, xã hội và sức khỏe cộng đồng trên toàn thế giới, là một trong những thách thức lớn nhất đối với nhân loại. Theo Tổ chức Y tế thế giới ước tính hàng năm biến đổi khí hậu góp phần gia tăng gánh nặng một số bệnh tật như suy dinh dưỡng với 3,5 triệu người tử vong, tiêu chảy với khoảng 2,2 triệu người tử vong, sốt rét với khoảng 900 ngàn người tử vong và khoảng 60 ngàn người tử vong do các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng, sốc nhiệt.

Việt Nam là một trong những quốc gia dễ bị tổn thương và chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu. Trong thời gian qua, biến đổi khí hậu, thiên tai cùng với sự phát triển kinh tế đã tạo ra những tác động kép đến nhiều vùng, nhiều địa phương trên cả nước, gây tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn, lũ lụt, sạt lở đất, ô nhiễm môi trường, thiếu nước sinh hoạt…ảnh hưởng không nhỏ tới hệ thống y tế và sức khỏe người dân. Các nghiên cứu ở Việt Nam được công bố trên các tạp chí quốc tế cho thấy nhiệt độ tăng góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc sốt xuất huyết, tiêu chảy, tay chân miệng và tăng tỷ lệ nhập viện nhất là ở người già và trẻ em. Thay đổi các điều kiện khí hậu như độ ẩm, lượng mưa, nhiệt độ có nguy cơ làm gia tăng các dịch bệnh truyền nhiễm và các bệnh mới nổi như sốt xuất huyết, sốt rét, cúm AH5N1, H1N1, bệnh Zika…Trước thực trạng trên, Việt Nam đang nỗ lực cùng cộng đồng quốc tế triển khai các kế hoạch hành động ứng phó với BĐKH, cảnh báo các nguy cơ, tăng khả năng ứng phó với thiên tai thảm họa để giảm tối đa ảnh hưởng của BĐKH đến sức khỏe cộng đồng nói riêng và nền kinh tế nói chung. 

Đối với tỉnh Điện Biên, nhằm phòng ngừa, giảm thiểu các yếu tố nguy cơ của môi trường, biến đổi khí hậu ảnh hưởng tới sức khỏe con người góp phần bảo vệ và nâng cao sức khỏe người dân. UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch Hành động ứng phó với biến đổi khí hậu của ngành Y tế giai đoạn 2019 - 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh, như: Nâng cao khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ sức khỏe người dân, ngành y tế, tập trung vào các lĩnh vực như: Sức khỏe môi trường và cộng đồng, phòng chống dịch bệnh, khám chữa bệnh, trang thiết bị và công trình y tế, phòng chống thiên tai thảm họa, an toàn thực phẩm. Đến năm 2030 là 100% cán bộ y tế được truyền thông và tập huấn về ứng phó với biến đổi khí hậu của ngành y tế, 100% các đơn vị y tế có tổ chức hoạt động giáo dục, truyền thông về biến đổi khí hậu và sức khỏe cho cộng đồng. Tăng cường khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu của hệ thống y tế cơ sở: 70% Trạm Y tế xã, phường, thị trấn có đủ năng lực và cơ sở vật chất đảm bảo đáp ứng một cách có hiệu quả với các tình huống thiên tai và thời tiết cực đoan. Tăng cường hợp tác quốc tế nhằm học tập, trao đổi kinh nghiệp, chia sẻ thông tin về chính sách khoa học, công nghệ, mô hình, các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.

Tầm nhìn đến năm 2050, công tác thích ứng với biến đổi khí hậu được tích hợp vào các chính sách, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch từng giai đoạn và hàng năm của ngành y tế. Đảm bảo hệ thống y tế có đủ năng lực, nguồn lực để ứng phó một cách chủ động và hiệu quả đối với các tác động của biến đổi khí hậu đến sức khỏe; Tăng cường sử dụng năng lượng xanh, năng lượng tái tạo, giảm thiểu phát thải khí nhà kính trong các cơ sở y tế.

Để làm tốt công tác này, ngành Y tế tỉnh tổ chức triển khai Kế hoạch thích ứng với biến đổi khí hậu, chỉ đạo công tác ứng phó với biến đổi khí hậu của ngành. Tăng cường lồng ghép các hoạt động đảm bảo nước sạch, vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân ứng phó với biến đổi khí hậu trong Phong trào Vệ sinh yêu nước, Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng Nông thôn mới; kế hoạch triển khai cơ sở y tế Xanh – Sạch – Đẹp; Kế hoạch hành động quốc gia về dinh dưỡng. Hướng dẫn, hỗ trợ các đơn vị triển khai thực hiện công tác phòng chống bệnh truyền nhiễm và bệnh mới nổi, bệnh không lây nhiễm; giám sát dịch bệnh, giảm tỷ lệ mắc và tử vong do các bệnh truyền nhiễm; trong đó chú trọng tới các bệnh truyền nhiễm và bệnh mới nổi, bệnh không lây nhiễm liên quan đến các yếu tố khí hậu và biến đổi khí hậu. Lồng ghép các hoạt động đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm ứng phó với biến đổi khí hậu vào các chương trình, dự án có liên quan…

Thanh Tâm