Dienbien.gov.vn - Nguồn lao động hiện nay của tỉnh tập trung chủ yếu ở khu vực nông thôn, năng suất lao động thấp, ý thức kỷ luật và tinh thần hợp tác làm việc của người lao động chưa cao, thiếu tác phong công nghiệp. Bên cạnh đó thể lực của người lao động còn thấp, sức bền kém, chưa đáp ứng được cường độ làm việc và áp lực của xã hội công nghiệp hiện đại ngày càng có tính chuyên môn hóa cao.

Lãnh đạo Sở Lao động tỉnh trao đổi kinh nghiệm về công tác tư vấn việc làm và dạy nghề

Hiện nay tình trạng thiếu nhân lực có trình độ chuyên môn, kỹ thuật dẫn đến chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Hơn nữa, để đạt được mục tiêu cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, bố trí lại sản xuất của tỉnh theo hướng tăng nhanh tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ cũng đòi hỏi phải có nguồn nhân lực thích ứng. Trước tình hình đó, công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực của tỉnh đang được đặt lên hàng đầu, nhằm đáp ứng mục tiêu đưa Điện Biên nhanh chóng thoát khỏi tình trạng kém phát triển, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế.

Các đơn vị, sở, ngành, địa phương đã tích cực triển khai thực hiện Đề án phát triển nguồn nhân lực tỉnh. Đẩy mạnh tuyên truyền, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động ở mỗi cấp, mỗi ngành, trong cán bộ, đảng viên, hội viên, đoàn viên và nhân dân về phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Nhìn chung, các chính sách về lao động, việc làm do Đảng, Nhà nước ban hành ngày càng phù hợp hơn về phạm vi đối tượng, tiêu chí xác định đối tượng, mức hưởng và điều kiện hưởng nên đã góp phần tăng hiệu quả cũng như mức độ bền vững. Việc triển khai thực hiện các chính sách xã hội trên địa bàn tỉnh đã được các cấp, các ngành, các địa phương tập trung triển khai thực hiện.

Trên cơ sở các văn bản chỉ đạo, các hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ, UBND tỉnh đã ban hành các cơ chế chính sách đối với nguồn nhân lực khoa học và công nghệ. Qua đó Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh đã tổ chức tuyên truyền, quán triệt và triển khai thực hiện cơ chế, chính sách đối với đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ. Các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, quán triệt nội dung về cơ chế, chính sách đối với đội ngũ khoa học và công nghệ, các chính sách thu hút, tạo nguồn cán bộ từ sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, cán bộ khoa học trẻ trên địa bàn tỉnh đã được triển khai thông qua các hình thức thông tin đa dạng, phong phú như. Qua các ấn phẩm thông tin khoa học và công nghệ tỉnh Điện Biên, các bản tin khoa học và công nghệ Điện Biên, thông tin khoa học và công nghệ trên sóng Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh, Trang thông tin điện tử khoa học và công nghệ, chuyên mục khoa học và đời sống trên Báo Điện Biên Phủ.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 707/QĐ-UBND ngày 17/8/2017 phê duyệt Quy hoạch phát triển giáo dục và đào tạo tỉnh Điện Biên, giai đoạn 2016 - 2020, định hướng đến năm 2030, trong đó có nội dung quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Trong thời gian vừa qua quy mô dân số trung bình tăng từ 568.267 người (năm 2016) lên 613.480 người (năm 2020), tỷ lệ tăng dân số bình quân là 1,94%. Chất lượng dân số từng bước được cải thiện, các chỉ số sức khỏe của người dân được nâng lên, như: Tuổi thọ trung bình tăng từ 67,5 tuổi (năm 2016) lên 67,9 tuổi (năm 2020); tỷ suất sinh giảm từ 23,34%0 (năm 2016) xuống 20,5%o (năm 2020); tổng tỷ suất sinh con bình quân của giai đoạn là 2,7 con; tỷ số giới tính khi sinh 108,3 trẻ trai/100 trẻ gái. Giảm tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể nhẹ cân từ 18,22% (năm 2016) xuống 15,9% (năm 2020) và thể thấp còi từ 28,85% (năm 2016) xuống 26,4% (năm 2020). Chất lượng dân số của tỉnh tuy đã có sự thay đổi, nhưng vẫn còn thấp so với cả nước do nhiều nguyên nhân khách quan, sự chênh lệch giữa các vùng, tỷ lệ hộ nghèo cao, tầm vóc trung bình thấp, tình trạng tảo hôn còn xẩy ra ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Trong khi đó nguồn kinh phí còn thấp, đa phần phụ thuộc vào ngân sách trung ương, ngân sách địa phương chỉ đủ chi trả chính sách, chế độ cho 1 số ít người dân.

Để đảm bảo nguồn nhân lực theo hướng đáp ứng yêu cầu về số lượng, đảm bảo chất lượng và cơ cấu hợp lý. Nâng cao chất lượng lao động qua đào tạo, tăng cường đào tạo nghề, chú trọng đào tạo lao động khu vực nông nghiệp, nông thôn. Thu hút, sử dụng hợp lý nguồn nhân lực, phân bổ nhân lực đảm bảo cơ cấu hợp lý giữa các ngành nghề, khu vực. Với trình độ học vấn của lực lượng lao động trong độ tuổi có xu hướng ngày càng nâng lên, nhóm lao động có trình độ văn hóa THCS và THPT tăng nhanh qua các năm, trình độ học vấn của lao động đang làm việc trong ngành kinh tế có xu hướng ngày càng nâng lên. Phần nào giúp cơ cấu kinh tế của tỉnh chuyển dịch theo hướng tích cực, giảm tỷ trọng ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản, tăng tỷ trọng ngành công nghiệp, xây dựng và ngành dịch vụ. Các lao động ngày càng được đào tạo có bài bản, tiếp thu ứng dụng khoa học kỹ thuật cao, áp dụng vào sản xuất nông, lâm trên địa bàn. Ngoài ra còn phát triển lao động công nghệ cao trong các ngành xây dựng, công nghiệp.

Tuy nhiên chuyển dịch cơ cấu lao động chưa đạt chuẩn do còn nhiều hạn chế, chưa có sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, trên địa bàn tỉnh chưa có các cơ sở sản xuất lớn, các khu công nghiệp để thu hút sử dụng ổn định nhiều lao động trong giai đoạn vừa qua. Tỷ lệ lao động sau đào tạo có chuyển biến, song đa phần theo hướng nông, lâm với hình thức tự làm, nâng cao năng suất, trong khi đó trình độ chuyên môn chưa đáp ứng được nhu cầu làm việc tại các nhà máy công nghiệp.

Trong thời gian tới nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực của xã hội và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và xác định giáo dục là nền tảng của đào tạo nguồn nhân lực. Cần nâng cao chất lượng, mở rộng quy mô giáo dục đào tạo và đầu tư cơ sở vật chất đối với các cơ sở giáo dục và cơ sở dạy nghề. Thường xuyên mở rộng, rà soát, kiểm tra cải thiện, đồng bộ các biện pháp nâng cao chất lượng dân số, lao động trên mọi lĩnh vực, đồng thời quan tâm coi trọng việc phát hiện, bồi dưỡng, sử dụng hợp lý nguồn nhân lực và trọng dụng nhân tài và hỗ trợ các cán bộ công tác tại khu vực có điều kiện khó khăn.

Ngoài ra cần khuyến khích phát triển giáo dục nghề nghiệp, tạo việc làm, chính sách hỗ trợ cho các đối tượng chính sách, đặc biệt là lao động là người dân tộc thiểu số khi tham gia học nghề, khởi nghiệp, tìm kiếm tạo việc làm trên địa bàn tỉnh./.

Trần Ngọc