Dienbien.gov.vn – Để thực hiện tốt việc quản lý, bảo vệ rừng, thời gian qua, Chi cục Kiểm lâm Điện Biên đã triển khai nhiều cách làm sáng tạo; trong đó, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý, bảo vệ rừng đã mang lại hiệu quả rõ rệt.

Cán bộ, công chức Hạt Kiểm lâm huyện Điện Biên kiểm tra biển báo hiệu cấp dự báo cháy rừng tự động tại đơn vị.

Trước đây, việc báo cáo diễn biến rừng trên địa bàn tỉnh được tổng hợp dưới hình thức báo cáo từ cơ sở lên các đơn vị quản lý hành chính. Do vậy, kết quả thường bị chậm, không đảm bảo độ chính xác, nhất là thiếu phần dữ liệu bản đồ cập nhật hiện trạng rừng. Vấn đề này đã ảnh hưởng không nhỏ tới chỉ đạo của lực lượng Kiểm lâm đối với các hành vi tác động, xâm hại tài nguyên rừng.

Những năm gần đây, việc ứng dụng các thiết bị và phần mềm theo dõi, cảnh báo cháy tự động; ứng dụng cập nhật diễn biến tài nguyên rừng tự động ở Chi cục Kiểm lâm và các đơn vị trực thuộc, đã góp phần nâng cao khả năng tương tác, quản lý, bảo vệ rừng. Ngoài ra việc tổng hợp xây dựng hệ thống dữ liệu về lâm nghiệp, về quản lý bảo vệ rừng (QLBVR) được thuận lợi hơn, thông qua các hoạt động cơ sở tích hợp các hoạt động nhiệm vụ thì các cấp trung gian sẽ nắm được và việc báo cáo hoàn toàn tự động, mang tính tức thời hơn, đem lại hiệu quả cao.

Đáng kể nhất là việc sử dụng ảnh vệ tinh để theo dõi nhiều thông tin cần thiết về rừng. Với tổng diện tích rừng toàn tỉnh hiện có là trên 400.000 ha, lực lượng chức năng cũng như cộng đồng khó để kiểm soát toàn bộ diện tích trên thực địa. Do đó, khi sử dụng ảnh vệ tinh, lực lượng chức năng dễ dàng theo dõi hơn, ngồi một chỗ có thể bao quát được toàn bộ diện tích rừng của từng địa phương. Điển hình như việc ứng dụng công nghệ ảnh vệ tinh trong truy xuất lịch sử lô rừng. Chi cục Kiểm lâm Điện Biên đã sử dụng ảnh vệ tinh tại 2 thời điểm khác nhau để xác định những vị trí có thay đổi về trạng thái, hiện trạng của rừng để phục vụ công tác quản lý.

Như vị trí xác định theo ảnh vệ tinh vào tháng 12/2022 có lớp phủ màu xanh nhưng đến tháng 2/2023 thì mất màu xanh. Điều đó có nghĩa rừng đã có biến động, có thể là cây rụng lá hoặc có thể dân đã phát đi cây bụi để làm nương hoặc có thể là rừng bị phá. Khi thấy vậy, Chi cục Kiểm lâm tỉnh giao cho các đơn vị Hạt Kiểm lâm cơ sở xác minh và có phương án xử lý. Tương tự trên ứng dụng này, còn có thể xác minh được diện tích rừng tăng hằng năm; giúp xác định thời gian xảy ra, diện tích rừng biến động, trong đó có thể là bị thiệt hại do chặt phá… Đây là điều kiện thuận lợi để phục vụ công tác điều tra, xử lý các vụ phá rừng trái pháp luật trên địa bàn tỉnh.

Lực lượng kiểm lâm ứng dụng phần mềm SMART Mobile trong tuần tra, kiểm tra, giám sát tài nguyên rừng.

Cùng với ứng dụng công nghệ hỗ trợ đắc lực trong công tác phòng cháy chữa cháy rừng. Những năm gần đây, Chi cục Kiểm lâm Điện Biên đã ứng dụng công nghệ phát hiện sớm cháy rừng của Cục Kiểm lâm. Hằng ngày chỉ đạo công chức địa bàn kiểm tra trên hệ thống của Cục Kiểm lâm để phát hiện các điểm cháy rừng, tổ chức kiểm tra, ngăn chặn kịp thời. Công nghệ này, sử dụng việc phát hiện đám cháy từ việc quét ảnh vệ tinh, các điểm cháy sẽ được phát hiện có đầy đủ vị trí, tọa độ, trạng thái rừng để công chức Kiểm lâm thuận tiện trong kiểm tra.

Ông Trần Đức Quyền, Phó Trưởng phòng Quản lý Bảo vệ rừng - Chi cục Kiểm lâm tỉnh, cho biết: Với vai trò là phòng chuyên môn tham mưu thì chúng tôi đã chủ động tham mưu cho lãnh đạo Chi cục sử dụng các phần mềm ứng dụng phục vụ cho chuyên môn. Điển hình như hệ thống cảnh báo cháy rừng của Cục Kiểm lâm. Hằng ngày xác định các điểm cảnh báo cháy rừng sớm trên hệ thống và gửi thông tin cho Kiểm lâm địa bàn xác minh thông tin và báo cáo ngay hằng ngày để có phương án xử lý. Chi cục cũng đã đầu tư 3 biển cảnh báo cấp dự báo cháy rừng tự động trên địa bàn các huyện: Nậm Pồ, Mường Nhé và huyện Điện Biên. Công nghệ bảng biển này sẽ tự động thu thập các dự liệu về thời tiết, độ ẩm không khí, nhiệt độ tại địa phương để đưa ra mức cảnh báo cháy rừng phù hợp. Hàng ngày, sẽ tự động gửi tin nhắn về số điện thoại của lãnh đạo Hạt Kiểm lâm về mức cảnh báo nguy cơ cháy rừng trên địa bàn.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng và khá nặng nề trong công tác QLBVR là việc tuần tra rừng. Cùng với việc tuần tra trực tiếp tại thực địa thông qua nhiệm vụ của các tổ QLBVR ở thôn, bản, Chi cục Kiểm lâm tỉnh cũng đã quan tâm đầu tư thiết bị bay không người lái (Flycam) cho các đơn vị Hạt Kiểm lâm để phục vụ công tác tuần tra, theo dõi diễn biến rừng. Đến nay, 10/10 Hạt Kiểm lâm trong toàn tỉnh đều đã có thiết bị này, giúp lực lượng Kiểm lâm thuận tiện trong công tác tuần tra rừng và có thể kiểm soát được toàn bộ diện tích. Với những vị trí ở xa hay khó tiếp cận, khi sử dụng Flycam, lực lượng có thể xác định được những biến động ở đó. Nơi nào phát hiện có biến động, các đơn vị sẽ đưa lực lượng đến trực tiếp hiện trường để xác minh lại, cụ thể hơn và xử lý. Mặt khác, việc ứng dụng thiết bị bay không người lái để kiểm soát rừng và giúp giảm bớt nhiều thời gian, công sức cho lực lượng làm công tác QLBVR.

Việc ứng dụng công nghệ trong QLBVR còn được thực hiện trong cả công tác tuyên truyền. Lực lượng Kiểm lâm đã chủ động hướng dẫn người dân truy cập các trang thông tin điện tử, các trang mạng xã hội về lâm nghiệp, về kiểm lâm để tiếp cận với các thông tin về QLBVR, giúp người dân có thể tiếp thu, tìm hiểu các kiến thức cần thiết để áp dụng vào thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả QLBVR…/.

Tuyết Anh