Dienbien.gov.vn - Là một trong 2 huyện trên địa bàn tỉnh Điện Biên được tiếp nhận khoản viện trợ của Tổ chức tầm nhìn thế giới để triển khai thực hiện Dự án “Phòng chống các hình thức lao động trẻ em (LĐTE) trong môi trường nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, bao gồm bóc lột tình dục trẻ em trên môi trường mạng và vi phạm các điều kiện lao động tối thiểu tại Việt Nam” (gọi tắt là Dự án ACE). Sau hơn 2 năm triển khai các hoạt động của dự án trên địa bàn huyện Mường Ảng đã thu được một số kết quả tích cực, góp phần hoàn thành các mục tiêu của Dự án.

Một trong các hoạt động của Dự án ACE trên địa bàn huyện Mường Ảng.

Dự án ACE được thực hiện tại tỉnh Điện Biên từ tháng 4/2022. Dự án được triển khai tại 8 xã: Ẳng Cang, Ẳng Tở, Ngối Cáy, Xuân Lao (huyện Mường Ảng); Chiềng Sinh, Quài Cang, Quài Tở, Nà Sáy (huyện Tuần Giáo) với mong muốn đạt được là trẻ em, thanh thiếu niên, đặc biệt nhóm đối tượng dễ bị tổn thương được phát hiện, can thiệp, hỗ trợ kịp thời để hòa nhập cộng đồng và có cơ hội phát triển. Sau hơn 2 năm triển khai, dự án đã đạt được một số kết quả nổi bật như: Trên 300 lượt cán bộ được tập huấn nâng cao năng lực về: luật pháp, chính sách về LĐTE; các tiêu chí xác định LĐTE; thanh tra lao động; cơ chế báo cáo, xử lý; kỹ năng truyền thông; nguyên tắc và kỹ năng khi làm việc với trẻ… Trên 90% cán bộ cấp xã, bản và đội ngũ giáo viên THCS tại địa bàn dự án đã được trang bị những kiến thức và kỹ năng về phòng ngừa LĐTE. Dự án hỗ trợ xây dựng bộ công cụ rà soát trẻ em có nguy cơ LĐTE nhận hỗ trợ rà soát, phân loại các nhóm trẻ có nguy cơ trở thành LĐTE tại các địa bàn dự án để từ đó phân loại và phát triển kế hoạch hỗ trợ, can thiệp cho nhóm trẻ nguy cơ thông qua mô hình vãng gia dựa vào cộng đồng...

Huyện Mường Ảng Là 1 trong 7 huyện nghèo của tỉnh, là huyện đặc biệt khó khăn với khoảng 90% là người dân tộc thiểu số; tỷ lệ nghèo đa chiều cuối kỳ 2023 chiếm 40,17% (trong đó tỷ lệ hộ nghèo chiếm 22,13%). Hiện trên địa bàn huyện có trên 17.000 trẻ em dưới 18 tuổi, chiếm trên 33% dân số (trong đó, trẻ em từ 10 đến dưới 18 tuổi khoảng 7.000 trẻ), trẻ em thuộc hộ nghèo, cận nghèo khoảng 8.000 trẻ. Nhu cầu tìm kiếm việc làm ngoài tỉnh của lao động trên địa bàn huyện rất lớn (mỗi năm có khoảng từ 4.000 - 7.000 lao động làm việc ngoài tỉnh tùy từng thời điểm) và không ít trong số đó có những hộ gia đình có bố mẹ cùng đi làm thuê ngoài tỉnh. Bên cạnh đó, với xu thế phát triển kinh tế, công nghệ, môi trường mạng, việc làm… thì đây là số lượng trẻ em có nguy cơ, thậm chí nhiều em rơi vào nguy cơ cao trở thành LĐTE, nguy cơ đối mặt với rủi ro bị xâm hại, bạo lực, bị bóc lột lao động trên môi trường mạng, bị sao nhãng.

Trước khi có Dự án ACE, dưới sự chỉ đạo của UBND tỉnh, sự hướng dẫn của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Điện Biên, huyện Mường Ảng đã có những hoạt động để nhằm thực hiện tốt công tác trẻ em nói chung, công tác phòng ngừa LĐTE nói riêng như: Hệ thống văn bản triển khai thực hiện; bộ máy tham mưu thực hiện công tác bảo vệ trẻ em cũng được kiện toàn và hoạt động; hệ thống văn bản chỉ đạo, hướng dẫn cấp cơ sở thực hiện đầy đủ, chi tiết, thường xuyên được tuyên truyền, phổ biến tại cộng đồng. Mặc dù đã xây dựng và tổ chức thực hiện và có các giải pháp triển khai cụ thể, tuy nhiên, huyện đã gặp phải những khó khăn, thách thức rất lớn về: năng lực đội ngũ cán bộ thực hiện (kiến thức, chuyên môn, kỹ năng); nhận thức, hiểu biết của người dân và trẻ em về LĐTE; rà soát, phân loại, xác định đối tượng nguy cơ và hỗ trợ; điểm tham vấn và hỗ trợ trẻ em huyện; nguồn lực.

Tại cấp huyện, xã và trường học của huyện Mường Ảng đã thực hiện 45 buổi truyền thông về phòng chống LĐTE.

Nhờ được tiếp nhận sự hỗ trợ của Tổ chức tầm nhìn thế giới Quốc tế thông qua dự án ACE, sau hơn 2 năm thực hiện Dự án, năng lực đội ngũ cán bộ thực hiện công tác trẻ em của huyện từ chỗ có nhân lực nhưng thiếu kỹ thuật (kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ chuyên sâu về phòng ngừa giảm thiểu LĐTE, thì nay đã được tham gia bồi dưỡng thông qua các cuộc hội thảo, hội nghị liên tỉnh, quốc tế để chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm thực hiện công tác phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của Pháp luật; các lớp/khóa tập huấn nâng cao năng lực (luật pháp chính sách, khái niệm, nhận diện, xác định LĐTE, mô hình vãng gia về LĐTE, lấy đó làm lực lượng nòng cốt để triển khai thực hiện công tác chăm sóc, bảo vệ trẻ em nói chung, các hoạt động của Dự án nói riêng.

Hiện huyện có 5 cán bộ cấp huyện và 4 cán bộ văn hóa xã hội cấp xã được đào tạo chuyên sâu về LĐTE, có khả năng tập huấn, nâng cao năng lực hoặc truyền thông; có mạng lưới lực lượng cộng tác viên thực hiện về phòng chống LĐTE: 55 người là thành viên của Nhóm thường trực bảo vệ trẻ em tại 4 xã dự án, 50 giáo viên (thành viên tổ tư vấn tâm lý học đường  4 trường THCS xã dự án), 55 trưởng bản thuộc 4 xã dự án…). Đây chính là lực lượng nòng cốt để đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền đến trẻ em, cộng đồng về phòng ngừa, giảm thiểu LĐTE tại địa phương. Không chỉ thế, đội ngũ giảng viên nguồn của huyện lần đầu được tiếp cận, sử dụng phương pháp truyền thông 2 chiều và kỹ năng sử dụng công nghệ, ứng dụng hiện đại vào bài giảng, vào nội dung truyền thông để thu hút người nghe (thay vì truyền thông 1 chiều là thuần túy cung cấp kiến thức).

Bên cạnh đó, nhận thức, hiểu biết của người dân và trẻ em về LĐTE đã được nâng lên. Tại cấp huyện, xã và trường học đã thực hiện 45 buổi truyền thông về phòng chống LĐTE, bao gồm bóc lột tình dục trẻ em trên môi trường mạng và vi phạm các điều kiện lao động tối thiểu cho trên 3.400 trẻ em và cha mẹ, người chăm sóc trẻ và người sử dụng lao động trên địa bàn huyện.

Cùng với đó, huyện đã lồng ghép thực hiện Dự án với các chương trình, dự án khác như Chương trình vùng, Rồng xanh, tổ chức thành công Diễn đàn trẻ em cấp huyện - 1 sân chơi mới để trẻ em được tham gia, được nói lên tiếng nói, nguyện vọng của trẻ. Tổ chức tập huấn nghiệp vụ sử dụng bộ công cụ rà soát trẻ em cho 59 cán bộ, công chức cấp huyện, xã, bản. Thực hiện 1 cuộc rà soát, sàng lọc LĐTE tại 4 xã dự án trên phần mềm bộ công cụ rà soát do dự án tài trợ với tổng số hộ rà soát là 1.647 hộ. Trên cơ sở số hộ và trẻ đã rà soát, thực hiện thẩm định, sàng lọc trẻ em có nguy cơ cao trở thành LĐTE đề nghị Dự án hỗ trợ. Đến thời điểm hiện tại, có 488 trẻ em có nguy cơ đã được dự án hỗ trợ.

Đặc biệt,  Dự án ACE đã thành lập, đưa vào hoạt động 1 điểm tham vấn và hỗ trợ cho nạn nhân trẻ em tại huyện Mường Ảng. Điểm tham vấn đi vào hoạt động từ ngày 25/7/2024 và đã tiếp đón trẻ em và gia đình đến để được tư vấn, hỗ trợ về phòng chống mua bán người.

Không chỉ hỗ trợ về nhân lực, Dự án ACE còn hỗ trợ cho huyện về các bộ sản phẩm truyền thông thiết thực với trẻ em; trang thiết bị, máy móc, cơ sở vật chất cho Điểm tham vấn, đặc biệt là những hỗ trợ để tổ chức thành công Diễn đàn trẻ em cấp huyện, tạo tiền đề, cơ sở để tiếp tục làm những năm tiếp theo. Dự án hỗ trợ thiết kế Bộ sản phẩm tờ rơi truyền thông phòng chống LĐTE, dự kiến sau khi phát hành sẽ cung cấp đến cộng đồng, trường học nhằm đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cả trẻ em và người lớn.

Với đội ngũ nguồn chuyên sâu về LĐTE, Điểm tham vấn và hỗ trợ trẻ em đã đi vào hoạt động, cơ sở vật chất, sản phẩm truyền thông mà ACE đã hỗ trợ, huyện Mường Ảng cũng đã có những dự kiến xây dựng kế hoạch: Nhóm cán bộ nòng cốt phối hợp với các cơ quan, đơn vị tiếp tục truyền thông, tập huấn về LĐTE. Phối hợp với các trường học tiếp tục truyền thông cho trẻ em; đặt các sản phẩm truyền thông và tờ rơi tại các thư viện trường học và UBND xã để tuyên truyền về LĐTE và về điểm tham vấn. Vận hành điểm tham vấn, học tập và chia sẻ với các địa phương khác…

Đến thời điểm hiện tại, dự án ACE đã được khép lại nhưng những đóng góp, hỗ trợ của dự án sẽ tiếp tục được duy trì, phát triển và áp dụng tại huyện Mường Ảng vì mục tiêu an sinh cho mọi trẻ em./.

Lan Phương