Dienbien.gov.vn - Trong những năm gần đây, sự thay đổi khí hậu đã đặt ra những thách thức lớn đối với ngành nông nghiệp, đặc biệt là đối với canh tác lúa, một trong những cây trồng chủ lực của tỉnh. Để ứng phó với tình trạng này, mô hình canh tác lúa thông minh giảm phát thải khí nhà kính đã được triển khai tại tỉnh Điện Biên, mở ra một hướng đi bền vững, không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn bảo vệ môi trường.

Lãnh đạo UBND tỉnh cùng lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tham quan thực tế mô hình canh tác lúa thông minh giảm phát thải khí nhà kính

Mô hình canh tác lúa thông minh được triển khai trên gần 86 ha lúa tại các huyện Điện Biên, Mường Ảng và Tuần Giáo, vượt 26 ha so với kế hoạch ban đầu. Đây là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa các công ty công nghệ hàng đầu trong lĩnh vực bảo vệ môi trường như NetZero Carbon, BSB Nanotech và Spiro Carbon. Những công ty này đã cung cấp công nghệ tiên tiến, hỗ trợ kỹ thuật và giám sát toàn bộ quá trình triển khai mô hình, nhằm tối ưu hóa hiệu quả giảm phát thải khí nhà kính và nâng cao năng suất canh tác. Mô hình canh tác lúa thông minh, giảm phát thải khí nhà kính áp dụng một loạt các biện pháp kỹ thuật hiện đại, từ quản lý dinh dưỡng tổng hợp cho đến phương pháp điều tiết nước và kiểm soát dịch hại. Các biện pháp này không chỉ giúp tăng năng suất mà còn giảm thiểu tác động của sản xuất lúa đối với môi trường.

Bà Nguyễn Thị Mai Hương, Phòng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên, chia sẻ: Quản lý dinh dưỡng tổng hợp là một trong những yếu tố then chốt, giúp duy trì sự cân bằng giữa đầu vào và đầu ra, đồng thời cải thiện độ phì nhiêu của đất. Quy trình rút nước theo nguyên tắc ướt, khô xen kẽ (AWD) đã được áp dụng để tiết kiệm nước và giảm phát thải khí mê-tan, một trong những khí nhà kính mạnh nhất. Cùng với đó, phương pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) và nền tảng quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM) giúp giảm thiểu việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và bảo vệ hệ sinh thái. Người dân đã thực hiện rất tốt các bước theo hướng dẫn, từ việc rút nước đến việc bón phân và phòng trừ sâu bệnh.

Sau một vụ canh tác, kết quả cho thấy mô hình này không chỉ mang lại hiệu quả về mặt kinh tế mà còn giảm thiểu đáng kể phát thải khí nhà kính. Năng suất giống lúa Đài thơm đạt 74,56 tạ/ha, cao hơn 3 tạ/ha so với phương pháp canh tác truyền thống, trong khi giống lúa Séng Cù đạt hơn 51 tạ/ha, cao hơn khoảng 5 tạ/ha. Điều đặc biệt là lượng phát thải carbon đã giảm từ 2 đến 3,5 tấn/ha, tương đương với việc giảm tổng cộng 172 tín chỉ carbon. Mô hình này không chỉ giúp nông dân tiết kiệm chi phí sản xuất mà còn tạo ra thêm thu nhập từ việc bán tín chỉ carbon, với mức thu nhập bổ sung đạt khoảng 880.000 đồng/ha, nâng tổng thu nhập của mỗi hộ nông dân từ 4,8 đến 9,3 triệu đồng/ha.

Ngoài việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật tiên tiến, mô hình canh tác lúa thông minh còn chú trọng đến công tác đào tạo và hỗ trợ người dân. Các cán bộ kỹ thuật đã tổ chức nhiều buổi tập huấn để nâng cao nhận thức của nông dân về các lợi ích của việc sử dụng chế phẩm sinh học và phân bón hữu cơ. Người dân được hướng dẫn cách thức khai báo thông tin sản xuất qua ứng dụng công nghệ, giúp họ theo dõi và điều chỉnh quy trình canh tác một cách hiệu quả nhất.

Một trong những điểm nhấn quan trọng trong mô hình này là việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học, từ thảo mộc, vừa an toàn cho sức khỏe con người, vừa thân thiện với môi trường. Cách làm này không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực từ thuốc hóa học mà còn giúp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của cộng đồng. Không chỉ nâng cao năng suất, mô hình này còn có tác dụng rõ rệt trong việc bảo vệ môi trường. Việc giảm thiểu lượng thuốc bảo vệ thực vật hóa học và sử dụng chế phẩm sinh học từ thảo mộc giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng và giữ gìn sự trong lành của môi trường nông thôn. Hơn nữa, việc giảm phát thải khí nhà kính góp phần vào mục tiêu phát triển bền vững, đảm bảo tương lai cho ngành nông nghiệp và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

Bà Nguyễn Thị Thủy, một nông dân tham gia mô hình tại xã Thanh Xương, cũng cho biết: Mặc dù đã có nhiều năm kinh nghiệm trong trồng lúa, tôi vẫn cảm thấy bất ngờ trước sự khác biệt rõ rệt khi áp dụng phương pháp này. Cây lúa khỏe, lá cứng, bộ rễ phát triển tốt, và đặc biệt, sau trận mưa đá, cây lúa hồi phục nhanh chóng.

Mô hình canh tác lúa thông minh tại Điện Biên là một minh chứng sống động cho khả năng ứng dụng công nghệ cao vào nông nghiệp, không chỉ mang lại lợi ích về mặt kinh tế mà còn giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Qua đó, mô hình này đã tạo ra một hướng đi mới cho nền nông nghiệp bền vững, góp phần quan trọng vào việc thực hiện chiến lược phát triển ngành nông nghiệp của tỉnh Điện Biên nói riêng và cả nước nói chung./.

Nguyễn Dịu