Dienbien.gov.vn – Nghề thêu chân váy, áo trang phục dân tộc Mông ở bản Púng Pá Kha, xã Nà Bủng, huyện Nậm Pồ đã có tuổi nghề hơn 50 năm, được lưu truyền và gìn giữ qua nhiều thế hệ người dân trong bản và mang bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc Mông.

Sản phẩm thêu chân váy, áo trang phục dân tộc Mông tại buổi xét công nhận nghề, làng nghề, làng nghề truyền thống.

Nghề thêu chân váy, áo trang phục dân tộc Mông đã có từ khi bản Púng Pá Kha được thành lập do người dân sống trong bản được các bà, các mẹ truyền nghề lại từ khi còn nhỏ (10-15 tuổi) và luôn có nhu cầu về trang phục truyền thống của dân tộc trong đời sống sinh hoạt thường ngày cũng như trong các dịp đặc biệt lễ, tết, cưới hỏi. Hiện tại, người dân trong bản Púng Pá Kha hàng ngày tranh thủ thời gian nông nhàn, giờ nghỉ trên nương hay buổi tối để dệt, thêu thùa, làm trang phục, phụ kiện váy, áo. Ngoài đáp ứng nhu cầu trang phục thường ngày cho thị trường trong tỉnh, người dân bản Púng Pá Kha cũng có nhận làm một số đơn hàng theo yêu cầu từ khách hàng trong và ngoài tỉnh.

Đồng chí Giàng A Chu, Chủ tịch UBND xã Nà Bủng, cho biết: Bản Púng Pa Kha có 165 hộ, trong đó có hơn 40 hộ làm nghề dệt, thêu; nghề đã có từ lâu đời và được các cụ, ông bà trong gia đình truyền lại cho con cháu từ nhỏ, đến nay vẫn giữ gìn được quy trình từ nguyên liệu, công cụ, cách thức làm ra sản phẩm nên việc truyền nghề cho con cháu vẫn giữ được nét truyền thống của dân tộc mình; điều kiện thuận lợi để lưu giữ, phát triển nghề chính là nguồn nhân lực dồi dào từ lớp con cháu trong thôn bản.

Nghề truyền thống thêu trang phục tạo ra những sản phẩm mang bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc Mông, các sản phẩm chính của nghề thêu chân váy, áo trang phục dân tộc Mông ở bản Púng Pá Kha là chân váy, áo, khăn treo tường, khăn quàng cổ; kiểu dáng thể hiện được các nét truyền thống, đặc trưng của đồng bào dân tộc Mông; Họa tiết được thêu đối xứng, tự sáng tác, không có khuôn mẫu cụ thể nào mà chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và sự sáng tạo; hoa văn chính giữa được thêu với kích thước lớn, xung quanh bao phủ các họa tiết phụ có kích thước nhỏ hơn; chủ đề mộc mạc, gần gũi, gắn với đời sống tâm linh và tinh thần người dân tộc Mông, như hình trang sức nữ (vòng bạc, hoa tai), hình người, hình hoa lá… kỹ thuật thêu tay thủ công trực tiếp trên vải hoặc sử dụng kỹ thuật in, vẽ, nhuộm màu từ sáp ong và chàm.

Chị Mùa Thị Mỷ - Cán bộ địa chính xã kiêm Nhóm trưởng tổ dệt thêu, của nghề thêu chân váy, áo trang phục dân tộc Mông tại bản Púng Pa Kha, chia sẻ: người dân được ông bà, cha mẹ truyền nghề thêu, may, dệt từ khi còn nhỏ nên rất thông thạo, lành nghề; sản phẩm làm ra bán được, có nhiều đơn đặt hàng theo yêu cầu từ các địa phương khác. Tuy nhiên bên cạnh đó còn một số khó khăn, như mô hình sản xuất thiếu vốn đầu tư; người dân cũng có nhu cầu nuôi thêm tằm để dệt sợi nhưng chưa có vốn và chưa có nguồn giống uy tín để đem về nuôi trồng.

Nghề truyền thống thêu trang phục dân tộc Mông gắn với tên tuổi của nhiều nghệ nhân của bản Púng Pá Kha là bà Hạng Thị Của, bà Hạng Thị Cở, bà Mùa Thị Lỳ, bà Giàng Thị Chu, người có tay nghề cao, sáng tạo, là nghệ nhân biết làm nghề từ khi còn nhỏ, do cha mẹ truyền lại nên thâm niên trong nghề đều trên 20 năm, hiện tại vẫn còn ghi nhớ được nguyên liệu, quy trình làm ra một sản phẩm hoàn chỉnh và đã tham gia truyền nghề, dạy nghề cho nhiều thế hệ con cháu trong bản, ý thức được lớp trẻ là nguồn lực chính để phát triển và duy trì nghề.

Cùng với nghề truyền thống thêu chân váy, áo trang phục dân tộc Mông tại bản Púng Pá Kha, còn có nghề làm giày dép của dân tộc Xạ Phang xã Phìn Hồ, đây là một trong những nghề truyền thống của dân tộc Xạ Phang vì từ xa xưa, người con gái muốn đi lấy chồng phải biết làm giày để tặng cho gia đình bên chồng. Sản phẩm chính của nghề là những đôi giày được làm thủ công bằng tay và dùng máy thêu ở một số công đoạn. Riêng họa tiết, hoa văn trên giày được thêu thủ công theo khuôn giấy tự cắt bằng tay, không cần mẫu sẵn hay máy móc cắt, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Xạ Phang./.

Thanh Tâm