Dienbien.gov.vn - Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, kinh tế tập thể, đặc biệt là mô hình hợp tác xã (HTX), đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, phát triển chuỗi giá trị bền vững và tạo việc làm ổn định cho người dân. Tại tỉnh Điện Biên, khu vực kinh tế tập thể không ngừng được củng cố và phát triển, mang lại nhiều thành tựu đáng kể, góp phần nâng cao chất lượng đời sống, tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới.

Hệ thống nhà phơi đảm bản vệ sinh an toàn thực phẩm của HTX Hồng Phước

Với đặc thù là một tỉnh miền núi, diện tích đất nông nghiệp rộng, cây trồng chủ lực như lúa nếp, cà phê, mắc ca và dược liệu đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương. Sản lượng nông sản hằng năm đạt hàng chục nghìn tấn, tuy nhiên, nhiều hợp tác xã và nông hộ vẫn gặp khó khăn trong khâu tiêu thụ sản phẩm, giá cả bấp bênh và chưa có thị trường ổn định.

Trước thực tế này, nhiều cá nhân và tổ chức đã chủ động thành lập các hợp tác xã nhằm liên kết với người dân, bao tiêu sản phẩm, tạo đầu ra ổn định cho nông sản. Điển hình là Hợp tác xã Hồng Phước – đơn vị chuyên sản xuất miến dong theo tiêu chuẩn OCOP. Ban đầu chỉ là một cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, HTX Hồng Phước đã từng bước mở rộng vùng nguyên liệu lên 50ha, sản xuất hơn 3.000 tấn củ dong/năm. Với hệ thống máy móc hiện đại, miến dong Hồng Phước không chỉ đảm bảo chất lượng cao mà còn đáp ứng được tiêu chuẩn VietGAP, có nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc và phân phối trên các kênh thương mại điện tử, siêu thị lớn trong và ngoài tỉnh.

Bên cạnh đó, HTX Dứa Mường Nhà cũng là một mô hình thành công khi hợp tác với 300 hộ dân, phát triển vùng trồng dứa 30ha, sản lượng đạt hàng trăm tấn mỗi năm. Trước đây, người dân trồng dứa gặp khó khăn trong khâu tiêu thụ, sản phẩm chủ yếu bán theo hình thức tự do với giá cả bấp bênh. Nhưng từ khi có HTX Dứa Mường Nhà thu mua và chế biến, giá trị sản phẩm tăng lên đáng kể, giúp người dân có thu nhập ổn định. Không dừng lại ở trồng trọt, nhiều hợp tác xã tại Điện Biên đã mạnh dạn đầu tư vào chế biến sâu, nâng cao giá trị sản phẩm. HTX Nông sản Điện Biên đã đầu tư công nghệ sản xuất bún gạo lứt đỏ, đạt chuẩn OCOP 3 sao, sản lượng hơn 3 tấn/tháng, được phân phối rộng rãi tại TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ và nhiều tỉnh thành khác. Các sản phẩm này không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn hướng đến xuất khẩu.

Tính đến nay, trên địa bàn tỉnh Điện Biên đã có hàng chục sản phẩm OCOP đến từ các hợp tác xã, trong đó nhiều sản phẩm đạt chuẩn 3 sao, 4 sao và được phân phối qua các kênh thương mại điện tử như Postmart, Voso, Shopee, cũng như hệ thống siêu thị, cửa hàng đặc sản.

Tính đến cuối năm 2024, toàn tỉnh Điện Biên có 346 hợp tác xã (HTX) với gần 9.910 thành viên, tổng vốn điều lệ đạt 979 tỷ đồng. Trong đó, lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm tỷ trọng lớn với 237 HTX, trong đó 187 HTX đang hoạt động hiệu quả. Tổng số lao động thường xuyên trong các HTX là 9.600 người, thu nhập bình quân đạt 60 triệu đồng/người/năm. Doanh thu bình quân của mỗi HTX ước đạt 2,080 tỷ đồng/năm, lợi nhuận bình quân 195 triệu đồng/năm. Ngoài ra, tỉnh có bốn quỹ tín dụng nhân dân, hỗ trợ HTX tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, tạo điều kiện mở rộng quy mô sản xuất và ứng dụng công nghệ hiện đại.

Nông nghiệp vẫn là lĩnh vực chủ lực trong kinh tế tập thể của tỉnh với nhiều vùng sản xuất chuyên canh. Hiện Điện Biên có hơn 5.000 ha cao su, 628,9 ha chè, 4.500 ha cà phê, tổng sản lượng lương thực năm 2024 ước đạt gần 287.000 tấn, đạt 101,79% kế hoạch năm. Sản lượng các loại cây công nghiệp tiếp tục duy trì ổn định với 5.400 tấn mủ cao su, 198 tấn chè tươi, 5.700 tấn cà phê nhân. Có thể thấy, sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế tập thể không chỉ giúp nông dân đảm bảo đầu ra cho sản phẩm mà còn nâng cao giá trị sản xuất, hình thành chuỗi liên kết bền vững giữa HTX và doanh nghiệp.

Ông Phí Văn Dương, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Điện Biên cho biết: Trong thời gian qua, hoạt động của các HTX trên địa bàn tỉnh có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều HTX đã mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường. Từ những mô hình sản xuất nhỏ lẻ, nhiều HTX đã phát triển thành những đơn vị kinh doanh tổng hợp, mở rộng liên kết trong chuỗi giá trị nông sản. Không chỉ tập trung vào sản xuất, các HTX còn mở rộng hoạt động sang dịch vụ, du lịch sinh thái, chế biến thực phẩm và cung ứng vật tư nông nghiệp. Điển hình như HTX Du lịch Sinh thái Mường Phăng, phát triển mô hình homestay kết hợp nông nghiệp, thu hút hàng nghìn lượt khách du lịch mỗi năm.

Đồng thời, nhằm tiếp tục nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể, tỉnh Điện Biên đã triển khai nhiều giải pháp trọng tâm. Trước hết, tỉnh hỗ trợ tiếp cận vốn vay ưu đãi, thông qua Quỹ hỗ trợ phát triển HTX và Ngân hàng Chính sách Xã hội. Song song đó, tỉnh đẩy mạnh đào tạo, nâng cao năng lực quản lý HTX, giúp các HTX hoạt động hiệu quả hơn, nâng cao khả năng cạnh tranh. Tỉnh cũng chú trọng xây dựng chuỗi liên kết sản xuất – chế biến – tiêu thụ, đảm bảo đầu ra ổn định cho sản phẩm. Các HTX được khuyến khích ứng dụng công nghệ vào sản xuất, chế biến sâu, nâng cao giá trị sản phẩm và đáp ứng tiêu chuẩn.

Với sự quan tâm và hỗ trợ từ chính quyền địa phương cùng nỗ lực của các HTX, kinh tế tập thể tỉnh Điện Biên hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh./.

Nguyễn Dịu