VPUB - Khai thác hiệu quả tiềm năng nông nghiệp, hướng đến phát triển bền vững
Dienbien.gov.vn - Là một trong những địa phương còn nhiều khó khăn của tỉnh Điện Biên, huyện Nậm Pồ đang từng bước khẳng định vị thế là vùng kinh tế nông nghiệp năng động, sáng tạo với định hướng phát triển bền vững. Việc tận dụng tốt tiềm năng đất đai, khí hậu, cùng với chính sách định hướng đúng đắn và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị đã giúp Nậm Pồ từng ngày chuyển mình. Huyện mở rộng không gian sản xuất nông, lâm nghiệp theo hướng hàng hóa, ứng dụng khoa học công nghệ và kết nối thị trường tiêu thụ ổn định.
Nông dân xã Si Pa Phìn với mô hình trồng cây chanh leo
Nậm Pồ sở hữu địa hình đa dạng với đất đai màu mỡ, nhiều thung lũng, suối và bãi bồi – những điều kiện lý tưởng để phát triển nông, lâm nghiệp quy mô lớn. Toàn huyện hiện có trên 49.900 ha đất trống, trong đó khoảng 26.900 ha đã được quy hoạch làm vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất. Ngoài ra, địa phương còn có ba vị trí đủ điều kiện để xây dựng nhà máy điện sinh khối tại các xã Chà Nưa và Chà Cang, tạo nền tảng quan trọng để phát triển kinh tế rừng gắn với công nghiệp chế biến, đồng thời giải quyết việc làm cho lao động địa phương.
Nhận diện rõ tiềm năng tự nhiên, huyện đã triển khai chiến lược phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa. Trọng tâm là các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, phù hợp điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu. Cùng với đó, huyện đẩy mạnh việc hình thành các hợp tác xã, xây dựng mô hình liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nhằm tăng giá trị gia tăng, tạo đầu ra ổn định cho nông sản địa phương.
Trong những năm gần đây, một số mô hình sản xuất đã chứng minh được hiệu quả thực tế tại cơ sở. Đáng chú ý, Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện Nậm Pồ đã triển khai thành công dự án trồng dứa hữu cơ giống Queen tại bản Nậm Chua 4 và Huổi Cơ Mông (xã Nậm Chua) với sự tham gia của 20 hộ dân. Mô hình bước đầu cho hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều so với cây trồng truyền thống, mở ra triển vọng nhân rộng trong thời gian tới.
Cùng với đó, huyện đang tập trung mở rộng vùng nguyên liệu đối với cây dược liệu và cây công nghiệp dài ngày. Cây quế được xem là điểm nhấn trong tái cơ cấu cây trồng. Tính đến nay, huyện đã triển khai 16 dự án trồng quế với tổng diện tích đạt 1.436,43 ha, trong đó có 403,51 ha do người dân tự đầu tư. Con số này không chỉ cho thấy hiệu quả của định hướng phát triển kinh tế rừng mà còn phản ánh sự chủ động, đồng hành của người dân. Ngoài ra, diện tích trồng chanh leo trên địa bàn đã đạt 53,78 ha; diện tích sa nhân trồng dưới tán rừng cũng tăng lên 168,65 ha, góp phần tạo thu nhập ổn định và bảo vệ hệ sinh thái rừng bền vững.
Không dừng lại ở sản xuất, huyện còn chủ động thu hút các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh tham gia xây dựng chuỗi giá trị. Trong năm 2024, Nậm Pồ đã ký kết hợp tác đầu tư xây dựng nhà máy chế biến sản phẩm từ cây quế, đồng thời ký kết hợp đồng tiêu thụ chanh leo. Huyện cũng phối hợp với Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) triển khai Dự án Quản lý đa thiên tai lưu vực sông Nậm Pồ, vừa góp phần bảo vệ dân sinh, vừa tạo nền tảng để sản xuất nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu.
Song song với đó, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) tiếp tục được huyện đẩy mạnh thực hiện. Một số đặc sản địa phương như mật ong Chà Nưa, cam Nậm Tin, lạc đỏ Chà Nưa, thịt trâu sấy Phìn Hồ, rượu Mông kê Si Pa Phìn đã và đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. Nhờ công tác chuẩn hóa bao bì, nhãn mác và truy xuất nguồn gốc, sản phẩm OCOP của huyện ngày càng có khả năng cạnh tranh và giá trị kinh tế cao.
Những nỗ lực toàn diện trong khai thác tiềm năng đã mang lại kết quả tích cực. Năm 2024, tổng giá trị sản xuất toàn huyện ước đạt 1.629,3 tỷ đồng, đạt 105,01% kế hoạch, tăng hơn 123 tỷ đồng so với năm 2023. Sản lượng lương thực có hạt đạt 24.129 tấn, vượt kế hoạch đề ra. Đây là cơ sở quan trọng để huyện tiếp tục triển khai các mục tiêu lớn trong năm 2025 là năm tổng kết kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội giai đoạn 2021–2025 và tổ chức Đại hội Đảng các cấp. Theo kế hoạch, huyện đặt mục tiêu tổng giá trị sản xuất đạt 1.738,85 tỷ đồng, trong đó ngành nông, lâm, thủy sản chiếm 708,3 tỷ đồng, tương đương hơn 40,7% cơ cấu kinh tế.
Để thực hiện được mục tiêu trên, huyện xác định rõ định hướng tập trung phát triển nông nghiệp bền vững gắn với vùng nguyên liệu tập trung. Trong đó, tiếp tục triển khai hiệu quả phong trào “Trồng mới 10 triệu cây quế”, hướng tới hình thành vùng nguyên liệu đủ lớn, đảm bảo chất lượng để thu hút nhà máy chế biến, doanh nghiệp thu mua. Việc sử dụng nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia cũng sẽ được kiểm soát chặt chẽ, đúng quy định, đảm bảo đầu tư hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí.
Cùng với đó, các cơ quan chuyên môn tăng cường hướng dẫn kỹ thuật, kiểm tra giám sát, hỗ trợ người dân mở rộng mô hình trồng cây dược liệu, cây ăn quả, rau màu… theo hướng thị trường. Sự kết hợp chặt chẽ giữa đầu tư công, ứng dụng khoa học kỹ thuật và sự chủ động của người dân là nền tảng giúp Nậm Pồ từng bước hiện đại hóa nền nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng bền vững.
Bà Phạm Thị Thu Yến, Phó Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Nậm Pồ chia sẻ: “Chúng tôi sẽ tiếp tục khai thác hiệu quả các nguồn lực đầu tư, ưu tiên các mô hình sản xuất gắn với chuỗi giá trị, liên kết tiêu thụ và bảo vệ rừng. Các mô hình triển khai phải đảm bảo hiệu quả thực chất, có khả năng nhân rộng, giúp người dân tăng thu nhập, giảm nghèo và từng bước nâng cao đời sống.”
Từ một địa phương còn nhiều khó khăn, Nậm Pồ đang dần khẳng định được vị thế mới nhờ chiến lược phát triển nông nghiệp đúng hướng, dựa trên tiềm năng bản địa và sự đồng lòng từ cơ sở. Sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền, sự đồng hành của người dân và cách tổ chức khai thác hiệu quả các nguồn lực đầu tư chính là những yếu tố quan trọng giúp Nậm Pồ tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa trọng điểm của tỉnh Điện Biên./.
Nguyễn Dịu