Dienbien.gov.vn – Qua 10 năm triển khai thực hiện chỉ thị số 24/CT/TW ngày 4/7/2008 của Ban chấp hành Trung Ương về việc phát triển nền đông y Việt Nam trong tình hình mới và phát triển y, dược học cổ truyền Việt Nam. Đến nay, việc điều trị bằng y học cổ truyền (YHCT) kết hợp với Y học hiện đại (YHHĐ) trên địa bàn tỉnh ta đã có nhiều kết quả được ghi nhận. Mạng lưới khám chữa bệnh bằng YHCT đã được phát triển từ tỉnh đến xã. Công tác củng cố đội ngũ cán bộ và đào tạo nguồn nhân lực được quan tâm chú trọng. Công tác kế thừa, kết hợp YHCT và YHHĐ trong chuẩn đoán và điều trị ngày càng chặt chẽ ứng dụng có hiệu quả phương pháp chữa bệnh bằng YHCT trong điều trị các bệnh mạn tính và phục hồi chức năng.

(Ảnh minh họa).

Những năm qua, mạng lưới y học cổ truyền, ở tuyến tỉnh đã được đầu tư nâng cấp bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh quy mô 100 giường với 17 bác sỹ YHCT; bệnh viện đa khoa tỉnh bố trí 21 giường bệnh với 3 bác sy chuyên khoa YHCT; bệnh viên đa khoa khu vực thị xã Mường Lay đã có khoa YHCT có 10 giường bệnh YHCT và có 2 bác sỹ chuyên khoa YHCT. Tuyến huyện có 8/10 bệnh viện tuyến huyện có liên khoa nội-nhi-YHCT và phục hồi chức năng hiện tại đã có 130 giường bệnh YHCT gồm 3 bác sỹ YHCT; 17 Y sỹ YHCT. Có 130/130 xã triển khai khám chữa bệnh bằng YHCT

Hiện nay trên địa bàn toàn tỉnh có 19 phòng chẩn trị y học cổ truyền; 11 cơ sở khám chữa bệnh bằng bài thuốc gia truyền công tác quản lý hành nghề y dược tư nhân cũng được đẩy mạnh. Ngành đã thành lập Hội đồng thẩm định cấp chứng chỉ hành nghề, giấy phép hoạt động và cấp chứng nhận bài thuốc gia truyền đồng thời tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra  các cơ sở hành nghề y, dược học cổ truyền tư nhân nhằm tạo điều kiện cho những thầy thuốc y học cổ truyền có đủ tiêu chuẩn và điều kiện quy định được tham gia hành nghề khám chữa bệnh, quản lý tốt các đối tượng hành nghề theo đúng quy định của pháp luật.

Tỉnh hội Đông y tỉnh đã thành lập 7 chi hội với 316 hội viên. Các huyện hội, chi hội kiện toàn được tổ chức của Hội, phát triển dược nhiều hội viên. Duy trì hoạt động có nề nếp về chuyên môn cũng như về tổ chức: Hội Đông y TP Điện Biên Phủ, chi hội Đông y Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh. Hội thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ, vai trò của tổ chức Hội, hội viên trong sự nghiệp phát triển nền Đông y Việt nam và nền Đông y tỉnh Điện Biên; tăng cường xây dựng củng cố tổ chức Hội, động viên, khuyến khích, tạo điều kiện để quần chúng gia nhập Hội, mang hết khả năng, kinh nghiệm về Y học cổ truyền cống hiến cho tổ chức Hội, phục vụ tốt nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân. Từ đầu năm 2008 đến nay tổ chức khám bệnh và điều trị bằng phương pháp Y dược cổ truyền hoặc kết hợp Đông y với Tây y cho 200.000 lượt người. Trong đó chữa bệnh miễn phí cho 3.276 lượt người có hoàn cảnh khó khăn đối tượng người bệnh chính sách như: thương bệnh binh, người cao tuổi với tổng kinh phí hơn 65 triệu đồng.

Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh bằng YHCT: Tăng cường cán bộ chuyên môn chỉ đạo tuyến cho dưới với các lĩnh vực như xây dựng vườn thuốc năm, châm cứu, xoa bóp bấm huyệt chữa một số bệnh khó bằng hình thức hướng dẫn trực tiếp cách châm cứu, xoa bóp bấm huyệt và hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bằng phương pháp y học cổ truyền kết hợp với Y học hiện đại. Các chỉ tiêu về KCB YHCT hàng năm được quan tâm chú trọng đều tăng tỷ lệ KCB bằng YHCT tại các tuyến tăng qua các năm: Tuyến tỉnh năm 2008 đạt 8,53%, năm 2013 đạt 8,4%, năm 2017 đạt 9,2%; tuyến huyện năm 2008 đạt 3,3%, năm 2013 đạt 3,45%, năm 2017 đạt 15,6%; tuyến xã năm 2008 đạt 22,1%, năm 2013 đạt 22,6%, năm 2017 đạt 34,9%. 

Phát triển nguồn dược liệu, đến nay đã có 108/130 trạm y tế có vườn thuốc nam mẫu theo quy định của Bộ y tế. Sở y tế đã phối hợp với các sở, ngành tỉnh quy hoạch, phát triển vùng nuôi trồng dược liệu (thảo quả) thông qua hình thức xóa đói giảm nghèo tại xã Tênh phông huyên Tuần Giáo với diện tích 16 ha, đến năm 2015 đã được thu hoạch đạt trên 4 tấn. Công ty CPTM Dược liệu Mường Thanh tỉnh đã và đang triển khai trồng thử nghiệm một số cây thuốc, có giá trị sử dụng và kinh tế cao như: Trồng Sa nhân tím ở huyện Mường Ảng từ năm 2014 tổng diện tích 17ha, hiện tại duy trì diện tích còn 2,5ha cho thu quả vụ đầu. Trồng Thảo quyết minh diện tích 1,2ha từ tháng 2/2017 tại xã Nà tấu dự kiến thu hoạch vào tháng 11 năm 2018. Trồng một số cây thuốc Bắc nhập nội như: Độc hoạt, Đương quy, Hồng hoa, Xuyên khung ở xã Nà tấu huyện Điện Biên và một số vùng thí điểm trên địa bàn tỉnh Lai Châu và Sơn La với tổng diện tích trên 3 ha

Tuy nhiên, vẫn còn những khó khăn đó là chưa có chính sách ưu tiên đầu tư thúc đẩy nghiên cứu khoa học, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, phát triển nuôi trồng, khai thác, chế biến dược liệu, phát triển hội đông y và khuyến khích người có bài thuốc gia truyền, các lương y, lương dược cống hiến những bài thuốc hay có tác dụng chữa bệnh cao. Hệ thống KCB YHCT mới chỉ phát triển ở tuyến tỉnh. Các bệnh viện huyện, phòng khám đa khoa khu vực, trạm y tế mới chỉ điều trị nội khoa kết hợp với YHCT với các thuốc thành phẩm. Cán bộ làm công tác YHCT tại tuyến huyện và xã còn mỏng về số lượng, yếu về chất lượng…

Để thực hiện Chỉ thị hiệu quả hơn trong thời gian tới, ngành y tế tiếp tục quán triệt Chỉ thị số 24/CT/TW của Ban chấp hành Trung Ương về việc phát triển nền đông y Việt Nam trong tình hình mới; quyết định cố 2166/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về kế hoạch hành động phát triển y, dược học cổ truyền Việt Nam đến năm 2020 tới tất cả các đơn vị Y tế trong toàn ngành. Đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất trang thiết bị tại bệnh viện YHCT tỉnh, các bệnh viện huyện, Phòng khám đa khoa khu vực và trạm y tế đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh cho nhân dân. Chỉ đạo bệnh viện YHCT tỉnh tăng cường công tác chỉ đạo tuyến, cử cán bộ giúp cơ sở nâng cao trình độ chuyên môn kỹ thuật, hướng dẫn phác đồ điều trị chuẩn theo phác đồ của Bộ Y tế, xây dựng các Tram chuẩn quốc gia về YHCT. Tổ chức tập huấn chuyên môn nghiệp vụ cho các cán bộ làm công tác YHCT, các cán bộ chuyên trách của các trung tâm y tế, phòng y tế và các trạm y tế phấn đấu đạt điểm tiên tiến về YHCT. Phối hợp với các ngành quy hoạch phát triển các vùng nuôi trồng dược liệu và bảo tồn các nguồn dược liệu tự nhiên hiếm có tại địa phương. Quản lý tốt công tác hành nghề YHCT tư nhân trên địa bàn, tăng cường thanh kiểm tra giám sát các cơ sở hành nghề YHCT trên địa bàn tỉnh./.

Thanh Tâm