Dienbien.gov.vn - Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, hợp tác giữa các tỉnh Tây Bắc của Việt Nam và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) đang mở ra một không gian phát triển mới, giàu tiềm năng và mang tính chiến lược. Đặc biệt, đối với Điện Biên, đây là cơ hội mới để tỉnh phát triển nhờ việc mở rộng hợp tác quốc tế, tăng cường kết nối giao thương và đẩy mạnh hoàn thiện hạ tầng cửa khẩu.

Bí thư Tỉnh uỷ Trần Tiến Dũng (ngoài cùng bên phải) ký kết biên bản hợp tác tại Hội nghị thường niên lần thứ 5 giữa Bí thư Tỉnh ủy các tỉnh Lào Cai, Lai Châu, Tuyên Quang, Điện Biên (Việt Nam) và Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Những kết quả đạt được tại Hội nghị thường niên lần thứ 5 giữa Bí thư Tỉnh ủy 5 tỉnh, trong đó có tỉnh Điện Biên và Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc) cùng Phiên họp lần thứ 11 Nhóm Công tác liên hợp diễn ra tại tỉnh Lai Châu cuối tháng 10/2025 vừa qua, tạo động lực mạnh mẽ để Tây Bắc nói chung, tỉnh Điện Biên nói riêng thúc đẩy thông quan, bứt phá kinh tế vùng biên trong giai đoạn 2025–2030. Với vị trí chiến lược, tỉnh Điện Biên từ lâu đã được xác định là khu vực có vai trò quan trọng về quốc phòng, an ninh và hợp tác biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc. Tại hội nghị, Bí thư Tỉnh ủy Trần Tiến Dũng khẳng định: “Quan hệ hợp tác giữa Điện Biên và Vân Nam thời gian qua đã đi vào thực chất, hiệu quả trên nhiều lĩnh vực, từ văn hoá – thể thao, giáo dục – đào tạo đến thương mại, du lịch, nông nghiệp và đối ngoại nhân dân”. Đây là nền tảng quan trọng để mở rộng hợp tác trong giai đoạn tới. Sự đồng thuận cao giữa các bên cho thấy mục tiêu chung là xây dựng khu vực biên giới hòa bình, ổn định và phát triển, hướng tới một không gian kinh tế mở, năng động, kết nối sâu hơn với khu vực Tây Nam Trung Quốc. Một trong những nội dung nổi bật được lãnh đạo 02 địa phương thống nhất là đẩy nhanh mở chính thức cửa khẩu song phương A Pa Chải (Việt Nam) – Long Phú (Trung Quốc).

Hội kiến song phương giữa Bí thư Tỉnh uỷ Điện Biên Trần Tiến Dũng và Bí thư Tỉnh uỷ Vân Nam Vương Ninh

Bí thư Tỉnh ủy Trần Tiến Dũng đề xuất phía Vân Nam hoàn thiện thủ tục pháp lý, báo cáo cấp có thẩm quyền phê duyệt, sớm mở cửa khẩu vào năm 2026. Phía Vân Nam cũng nhất trí thúc đẩy xây dựng hạ tầng cửa khẩu và triển khai thí điểm mô hình “cửa khẩu thông minh” để nâng cao năng lực thông quan khi cửa khẩu A Pa Chải – Long Phú được đưa vào hoạt động. Điện Biên sẽ có “cửa ngõ thương mại” trực tiếp đến khu vực Tây Nam Trung Quốc – nơi có dân số trên 46 triệu người, nhu cầu tiêu dùng lớn và thị trường rộng mở cho nông sản, sản phẩm công nghiệp, du lịch. Đây không chỉ là cơ hội thúc đẩy thương mại, mà còn tăng khả năng thu hút đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, chế biến sâu; mở ra các tuyến du lịch biên giới mới; tăng cường giao lưu nhân dân giữa các xã biên giới của hai nước, tạo lợi thế cạnh tranh cho Điện Biên trong chuỗi logistics khu vực. Hai bên thống nhất đẩy mạnh hiện đại hóa hạ tầng cửa khẩu, triển khai mô hình hải quan thông minh, ứng dụng công nghệ trong thông quan, tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp. Những hành lang kinh tế mới khi hoàn thiện sẽ góp phần giảm chi phí vận tải, rút ngắn thời gian xuất nhập khẩu và nâng sức cạnh tranh cho hàng hóa Điện Biên.

Theo Biên bản hội nghị, hai bên thống nhất tăng cường hội chợ thương mại Việt – Trung; khuyến khích doanh nghiệp tham gia kết nối giao thương; đẩy mạnh xuất khẩu nông sản qua các cửa khẩu. Điện Biên được đánh giá có tiềm năng lớn với các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng như Mắc ca, cà phê, gạo Điện Biên, chuối, ngô, sắn, thảo dược vùng cao. Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên đề nghị Vân Nam giới thiệu doanh nghiệp đầu tư nhà máy chế biến, tạo chuỗi giá trị bền vững, tăng giá trị xuất khẩu. Đây là hướng đi quan trọng để thoát khỏi mô hình nông sản thô, chuyển sang chế biến sâu, phù hợp chiến lược phát triển kinh tế nông nghiệp của tỉnh. Hai bên cũng thống nhất xúc tiến xây dựng các tour du lịch xuyên biên giới; Phát triển điểm ngắm cảnh tại mốc biên giới giao nhau của Việt Nam – Lào – Trung Quốc; Tổ chức các sự kiện văn hoá, lễ hội, giao lưu nghệ thuật; Đẩy mạnh quảng bá du lịch trên nền tảng số. Điện Biên sẽ có nhiều cơ hội mở rộng thị trường khách quốc tế, đặc biệt là khách Trung Quốc từ Vân Nam – một trong những thị trường du lịch lớn nhất khu vực.

Trưởng đoàn của 5 tỉnh ký kết Biên bản Phiên họp lần thứ 11 Nhóm Công tác liên hợp giữa các tỉnh Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang, Điện Biên (Việt Nam) và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc). Trong ảnh: Đ/c Lò Văn Cương - Uỷ viên BTV Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên (ngoài cùng bên phải) ký kết Biên bản tại Phiên họp

Một nội dung quan trọng được thảo luận tại Hội nghị và Phiên họp là phối hợp phòng, chống tội phạm ma túy, buôn lậu, tội phạm công nghệ cao và mua bán người. Hai bên thống nhất tăng cường trao đổi thông tin giữa các lực lượng chức năng; tuần tra chung tại các khu vực trọng điểm; xử lý kịp thời các vụ việc phát sinh trên biên giới; đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật cho cư dân biên giới. Một đường biên giới an toàn, ổn định là nền tảng để triển khai thương mại và du lịch lâu dài. Phát huy vai trò của các cơ chế giao lưu, hợp tác hiện có, tỉnh Điện Biên và thành phố Phổ Nhĩ (tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) cũng đang triển khai Kế hoạch hợp tác giai đoạn 2025–2029, tập trung vào giáo dục, văn hoá, du lịch, nông nghiệp… Những hoạt động này góp phần xây dựng môi trường hòa bình, hữu nghị, tăng sự gắn kết giữa nhân dân hai bên biên giới.

Đại tá Phan Văn Hóa, Chỉ huy trưởng BĐBP Điện Biên và đồng chí Dương Xuân Lâm, Chính ủy Chi đội Quản lý biên giới Phổ Nhĩ trao biên bản ghi nhớ Hội đàm

Có thể thấy, Điện Biên – Với vai trò trung tâm ở điểm giao của Việt Nam, Lào và Trung Quốc, đang có cơ hội chuyển mình mạnh mẽ nếu tận dụng tốt: Hạ tầng cửa khẩu mới; các cơ chế hợp tác quốc tế; thị trường rộng lớn từ Vân Nam; tiềm năng nông nghiệp, du lịch đặc sắc; kết nối giao thông liên vùng, liên quốc gia. Đây chính là nền tảng để mở rộng “không gian phát triển mới” cho cả khu vực Tây Bắc, hướng đến một vùng biên năng động, hội nhập sâu, phát triển bền vững. Việc tăng cường quan hệ hợp tác quốc tế giữa tỉnh Điện Biên (Việt Nam) và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao, mà còn là bước ngoặt quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, đặc biệt với vùng Tây Bắc và tỉnh Điện Biên. Khi các dự án hạ tầng hoàn thiện, cửa khẩu được mở chính thức, thương mại – du lịch – nông nghiệp được đẩy mạnh, Tây Bắc nói chung, Điện Biên nói riêng sẽ có cơ hội bứt phá mạnh mẽ, trở thành điểm sáng hợp tác kinh tế biên giới./.

Ngọc Thuỷ