Giai đoạn 2008 - 2010, Việt Nam đã triển khai thành công Đề án thí điểm điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone tại Hải Phòng và thành phố Hồ Chí Minh. Đến 31/5/2014, chương trình điều trị Methadone đã được triển khai tại 32 tỉnh/thành phố cho 17.521 bệnh nhân tại 92 cơ sở điều trị, mang lại hiệu quả lớn về kinh tế- xã hội và dự phòng lây nhiễm HIV.

Là tỉnh trọng điểm về ma túy, tình hình dịch HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh Điện Biên có diễn biến phức tạp; tiêm chích ma túy là nguyên nhân chính làm gia tăng lây nhiễm HIV trên địa bàn. Từ năm 2011 đến nay, tỉnh đã triển khai 5 cơ sở điều trị Methadone tại các huyện Điện Biên, Tuần Giáo, Mường Ảng, Mường Chà và Thành phố Điện Biên Phủ với trên 1.300 bệnh nhân.

Đ/c Phạm Xuân Kôi - Ủy viên Ban thường vụ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban
Ban chỉ đạo phòng chống AIDS và ma túy, mại dâm tỉnh chủ trì Hội thảo

Qua 3 năm triển khai thực hiện, chương trình đã thu được một số kết quả quan trọng: Tỷ lệ lây nhiễm HIV giảm, số người sử dụng ma túy bất hợp pháp và tội phạm giảm. Điều trị bằng Methadon đã giúp cho người bệnh nâng cao thể trạng sức khỏe và tâm lý, giảm tử vong do nguyên nhân sử dụng heroin gây ra, giúp người nghiện tái hòa nhập cộng đồng, giảm bớt gánh nặng cho gia đình, xã hội…

Tuy nhiên, phần lớn kinh phí triển khai chương trình điều trị Methadone của tỉnh do các Dự án quốc tế tài trợ, từ năm 2014 các Dự án đang thực hiện lộ trình cắt giảm kinh phí, ảnh hưởng lớn tới hoạt động của các cơ sở điều trị Methadone (thiếu nhân lực, kinh phí hoạt động). Vì vậy, Sở y tế đã xây dựng Đề án xã hội hóa chương trình điều trị Methadon trên địa bàn tỉnh nhằm duy trì và phát triển bền vững chương trình. Phấn đấu đến 2015, Điện Biên đưa trên 4.400 người nghiện ma túy vào điều trị bằng Methadone. Được biết mục tiêu của Chính phủ đến 2015 có 60% người nghiện ma túy được điều trị bằng Methadone.

Theo Đề án, giai đọan triển khai từ năm 2014 - 2015, ngân sách tỉnh hỗ trợ 50% kinh phí điều trị cho bệnh nhân nghèo, chương trình thực hiện thu một phần kinh phí từ người bệnh tham gia điều trị Methadone để chi trả các chi phí vận hành (chi lương cho cán bộ nhân viên hợp đồng làm việc tại các cơ sở điều trị và cấp phát thuốc), thuốc được cung cấp hoàn toàn miễn phí. Dự kiến, số tiền bệnh nhân đóng góp là 7.500 đồng/ngày.

Giai đoạn từ năm 2016 trở đi, khi các nhà tài trợ kết thúc hỗ trợ, ngân sách tỉnh hỗ trợ 50%, tiến hành thu phí toàn bộ người bệnh tham gia điều trị để chi trả các chi phí vận hành của cơ sở điều trị, kinh phí mua và vận chuyển thuốc Methadone… người bệnh đóng góp 16.500 đồng/ngày.

Hội thảo được nghe Tiến sĩ Nguyễn Tố Như - Phó giám đốc FHI 360 đưa ra những so sánh về chi phí, hiệu quả giữa mô hình điều trị bằng thuốc Methadone và cai nghiện tập trung ở Việt Nam và một số nước trên thế giới; Sở Y tế Hải Phòng chia sẻ kinh nghiệm đã triển khai xã hội hóa chương trình điều trị Methadone tại thành phố Hải Phòng.

Trên cơ sở nhất trí và mong muốn Đề án xã hội hóa chương trình điều trị Methadone trên địa bàn tỉnh sớm được thông qua, các đại biểu đóng góp một số ý kiến vào nội dung Dự thảo đề án về mức thu phí người bệnh, mức hỗ trợ của nhà nước, giải pháp khi thu phí tình hình người bệnh có tiếp tục tham gia điều trị…

Đồng chí  Phạm Xuân Kôi đề nghị Sở Y tế sớm bổ sung, hoàn thiện Đề án để trình cấp có thẩm quyền thông qua, đồng thời cần xây dựng lộ trình, chính sách cụ thể, sát với địa bàn tỉnh; tăng cường thực hiện các biện pháp tuyên truyền để cả hệ thống chính trị, người dân vào cuộc, xóa bỏ dần tệ nạn ma túy; trên cơ sở tận dụng tối đa nguồn nhân lực, cơ sở vật chất sẵn có, cần xã hội hóa, lồng ghép Đề án với các chương trình dự án liên quan đang được thực hiện trên địa bàn tỉnh nhằm thu được hiệu quả cao./.
 

Đặng Phương – Trung tâm Tin học VPUBND tỉnh