Dienbien.gov.vn - Qua thời gian triển khai thực hiện Chương trình của Thủ tướng Chính phủ về “Chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời” trên địa bàn tỉnh Điện Biên, mạng lưới làm công tác dinh dưỡng được củng cố và kiện toàn từ tỉnh đến cơ sở; số lượng và chất lượng cán bộ làm công tác dinh dưỡng được nâng lên thông qua các lớp tập huấn cập nhật kiến thức hàng năm. Cùng với đó, công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em và cải thiện tình trạng dinh dưỡng trong 1.000 ngày đầu đời được quan tâm, đặc biệt ưu tiên hoạt động cho các xã đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn. Kiến thức và thực hành dinh dưỡng của người dân từng bước được cải thiện.

Đầu tư vào chăm sóc và dinh dưỡng cho trẻ trong giai đoạn 1.000 ngày đầu đời chính là sự đầu tư tốt nhất cho sự phát triển cả đời của trẻ. 

1.000 ngày đầu đời của trẻ được ví là 1.000 ngày vàng, được tính bằng thời gian mang thai của người mẹ cộng với 2 năm đầu tiên của trẻ. Đầu tư vào chăm sóc và dinh dưỡng cho trẻ trong giai đoạn này chính là sự đầu tư tốt nhất cho sự phát triển cả đời của trẻ. Giai đoạn này được xem là cơ hội để chăm sóc dinh dưỡng, qua đó thiết lập nền tảng cho sức khỏe, trí thông minh và trí tuệ cảm xúc nói chung của một con người.

Thực hiện Chương trình của Thủ tướng Chính phủ về “Chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời”, trong năm 2022, tỉnh Điện Biên đã duy trì hoạt động truyền thông nâng cao hiểu biết về dinh dưỡng hợp lý tiến tới thay đổi hành vi và thực hành dinh dưỡng hợp lý có lối sống lành mạnh cho phụ nữ tuổi sinh đẻ, phụ nữ mang thai, người chăm sóc trẻ trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là phụ nữ người dân tộc thiểu số, thông qua các hình thức: tổ chức các buổi tư vấn cho các bà mẹ mang thai về lợi ích của việc đi khám thai và chăm sóc dinh dưỡng trong thời kỳ mang thai. Tư vấn cho các bà mẹ đang nuôi con bú nhằm khuyến khích bà mẹ cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và cho trẻ ăn bổ sung đúng và đủ năng lượng đảm bảo chất lượng; tổ chức truyền thông trên sóng phát thanh, truyền hình, truyền thông trực tiếp tại cộng đồng; theo ngôn ngữ phù hợp với từng địa phương, nhằm cải thiện nhận thức và thay đổi hành vi của cộng đồng về chăm sóc dinh dưỡng hợp lý cho trẻ và phụ nữ mang thai. Kết quả, năm 2022 đã tư vấn trực tiếp 4 đợt vào Ngày Vi chất dinh dưỡng đợt 1 (1 - 2/6), Tuần lễ Nuôi con bằng sữa mẹ (1- 7/8), Tuần lễ Dinh dưỡng và Phát triển (16 - 23/10) và Chiến dịch bổ sung vitamin A đợt 2 (tháng 12/2022); tổ chức 387 buổi truyền thông trực tiếp, thực hiện 4 bài phóng sự, viết tin bài, đăng tải thông tin theo từng nội dung ở từng thời điểm cụ thể.

Bên cạnh đó, tỉnh đã tổ chức, triển khai 600 buổi thực hành dinh dưỡng cho hơn 7.000 đối tượng là người chăm sóc trẻ trên địa bàn các xã khu vực 3 thuộc 4 huyện Tuần Giáo, Điện Biên Đông, Mường Nhé, Nậm Pồ. Cung cấp các thông tin về dinh dưỡng hợp lý, tư vấn dinh dưỡng và truyền tải các thông điệp dinh dưỡng tại thời điểm.

Sở Y tế tỉnh đã phối hợp với tổ chức Tầm nhìn thế giới tại Việt Nam triển khai các hoạt động can thiệp về dinh dưỡng với mục tiêu giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em tại các huyện dự án trên địa bàn tỉnh. Thông qua mô hình thăm hộ gia đình đúng đối tượng, đúng thời điểm đã có 2.488 phụ nữ mang thai và người chăm sóc trẻ dưới 2 tuổi được tư vấn các thông tin liên quan đến chăm sóc và dinh dưỡng cho bà mẹ mang thai và trẻ nhỏ. Thông qua mạng lưới Câu lạc bộ Dinh dưỡng có mặt tại 100% thôn bản dự án, các can thiệp lồng ghép khác cũng đã được tiến hành nhằm hỗ trợ phụ nữ mang thai, các bà mẹ và người chăm sóc trẻ trong giai đoạn quan trọng này. 

Bằng nguồn ngân sách của dự án 7 chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và nguồn ngân sách địa phương, trong năm 2022, tỉnh đã tổ chức 9 lớp tập huấn về chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời cho 282 học viên tuyến huyện, xã; 8 lớp tập huấn về nuôi dưỡng trẻ nhỏ, hướng dẫn cho trẻ ăn bổ sung hợp lý cho 244 học viên tuyến huyện, xã; 10 lớp tập huấn chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời, thực hành dinh dưỡng cho trẻ nhỏ cho 300 học viên là Cộng tác viên, y tế thôn bản tại các xã thuộc 4 huyện Tuần Giáo, Điện Biên Đông, Mường Nhé, Nậm Pồ.

Thông qua việc triển khai đồng bộ các hoạt động trên, đã thu được những kết quả tích cực. Nhiều chỉ tiêu cao hơn so với cùng kỳ năm 2021: tỷ lệ phụ nữ đẻ được khám thai 4 lần/3 kỳ (đạt 64,9%); tỷ lệ phụ nữ mang thai được uống viên sắt đa vi chất đạt 83,0%; tỷ lệ phụ nữ đẻ được tiêm đủ mũi uốn ván trong thời kỳ mang thai đạt 80,9%; tỷ lệ trẻ sinh sống có cân nặng sơ sinh thấp (dưới 2.500gr) là 4,2%; tỷ lệ trẻ được bú sữa mẹ ngay trong vòng 1 giờ đầu sau sinh đạt trên 90%; tỷ lệ bà mẹ sau đẻ được uống vitamin A liều cao trong vòng 1 tháng sau sinh đạt 88,3%...

Tuy nhiên, ngoài những kết quả đã đạt được, tỉnh Điện Biên vẫn còn gặp những thách thức lớn về dinh dưỡng như: Tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em mặc dù đã giảm qua các năm, nhưng mức giảm còn chậm và tập trung tại các xã khó khăn, đặc biệt tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi còn rất cao (trên 30%). Tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng của cộng đồng vẫn còn cao đặc biệt là ở trẻ em, phụ nữ mang thai, phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. Việc bổ sung vi chất dinh dưỡng cho những đối tượng nguy cơ còn phụ thuộc lớn vào các dự án tài trợ, cấp miễn phí. Các giải pháp dựa vào thực phẩm và nguồn xã hội hóa từ chính người dân còn rất hạn chế. Hoạt động truyền thông dinh dưỡng mặc dù đã tiếp cận tối đa, tuy nhiên vẫn còn một số bộ phận người dân còn chưa được tiếp cận các thông điệp truyền thông đặc biệt là người dân ở các vùng núi cao, vùng sâu vùng xa. Đối với những người dân đã được tiếp cận, nhìn chung nhận thức và hành vi cũng đã có những chuyển biến tích cực, tuy nhiên chưa đạt đến kết quả cao, vẫn còn tồn tại những phong tục tập quán lạc hậu, ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ nhỏ tại các hộ gia đình. Nguồn nhân lực thực hiện các chương trình dinh dưỡng ở tuyến cơ sở còn thiếu về số lượng và chất lượng chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ…

Để tiếp tục triển khai có hiệu quả Chương trình “Chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời” nhằm phòng chống suy dinh dưỡng bà mẹ, trẻ em nâng cao tầm vóc người Việt Nam” trên địa bàn tỉnh, đồng chí Lường Văn Kiên - Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Điện Biên cho biết, thời gian tới, tỉnh sẽ ưu tiên hỗ trợ các hoạt động chăm sóc dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai, bà mẹ cho con bú và trẻ em dưới 5 tuổi tại các địa bàn khó khăn, vùng sâu, vùng xa và vùng dân tộc thiểu số; xây dựng các chỉ tiêu về dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời và đưa vào hệ thống chỉ tiêu phát triển kinh tế, xã hội tại từng địa phương. Cùng với đó, tăng cường hoạt động kiểm tra, giám sát việc xây dựng kế hoạch và chỉ tiêu, bố trí kinh phí, thực thi chính sách hỗ trợ phụ nữ có thai, bà mẹ cho con bú và trẻ em dưới 24 tháng tuổi trên địa bàn. Tăng cường công tác truyền thông thay đổi hành vi của người dân, tư vấn lợi ích của việc khám thai định kỳ và chăm sóc dinh dưỡng trong thời kỳ mang thai và cho con bú, khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ và cho trẻ bú sữa mẹ trong 6 tháng đầu, ăn bổ sung hợp lý, bổ sung vi chất cho trẻ. Đa dạng các phương tiện truyền thông phù hợp với các nhóm đối tượng. Xây dựng mô hình Chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời tập trung tại các xã khu vực III thuộc vùng miền núi, dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh…/.

Lan Phương