Dienbien.gov.vn - Với mục tiêu nhằm xây dựng thói quen đọc sách cho học sinh cấp tiểu học thông qua việc thiết lập môi trường đọc thân thiện, cung cấp tài liệu đọc có chất lượng và phù hợp với độ tuổi cho học sinh, thực hiện thường xuyên các hoạt động đọc ở trường và khuyến khích học sinh đọc sách ở nhà, qua 3 năm triển khai Chương trình thư viện thân thiện 20 trường tiểu học tỉnh Điện Biên, giai đoạn 2022 - 2025, đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, năng lực, phẩm chất học sinh đặc biệt là môn Tiếng Việt trong các nhà trường.

Thư viện thân thiện trường tiểu học Hua Nguống, huyện Mường Ảng (cũ).

Năm 2022, tỉnh Điện Biên được Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn tham gia Chương trình thư viện thân thiện trường tiểu học do Tổ chức Room to Read (RtR) tài trợ. Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh đã phối hợp với Tổ chức RtR khảo sát địa bàn và lựa chọn 20 trường tiểu học tại 4 huyện (trước đây): Tủa Chùa (3 trường), Tuần Giáo (7 trường), Mường Ảng (5 trường), Điện Biên Đông (5 trường) tham gia toàn phần Chương trình thư viện thân thiện.

Sau 3 năm triển khai chương trình, các trường đã được Tổ chức RtR hỗ trợ về cơ sở vật chất, cung cấp sách truyện, tập huấn nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên thư viện, hướng dẫn kỹ thuật thiết lập, quản lý, tổ chức tiết đọc thư viện. Cụ thể, 9.464 học sinh của 20 trường tiểu học được hưởng lợi trực tiếp từ dự án. 587 cán bộ quản lý, giáo viên các trường được tập huấn nâng cao năng lực về các hoạt động thư viện; dạy tiết đọc thư viện. 20 nhân viên thư viện và cán bộ phụ trách thư viện được bồi dưỡng chuyên môn và hỗ trợ tư vấn để thực hiện hiệu quả công tác thư viện trường học. Giảng viên cốt cán cấp tỉnh được tham gia 5 khóa tập huấn về thiết lập, vận hành thư viện thân thiện, tổ chức tiết đọc thư viện, giám sát - hỗ trợ, huy động sự tham gia của cộng đồng và duy trì bền vững thư viện. 83 khóa tập huấn cấp tỉnh và cấp trường về thiết lập, vận hành thư viện thân thiện và tổ chức tiết đọc thư viện được tổ chức. 20 gói trang thiết bị (gồm 120 kệ sách, 120 bàn thấp, 288m² tấm thảm xốp và 20 bộ vật phẩm giáo dục) được cấp phát cho các thư viện tại 20 trường. 51.300 cuốn sách thị trường được cấp cho các thư viện, đảm bảo mỗi trường có tối thiểu 5 cuốn sách/học sinh; 3.340 cuốn sách khổ lớn, sách do RtR xuất bản được cấp cho các trường để triển khai dạy các tiết đọc thư viện và cho các em mượn đọc tại trường cũng như mang về nhà. 100% thư viện được hỗ trợ tư vấn kỹ thuật hàng tháng và hàng quý từ đội ngũ cán bộ hỗ trợ địa phương và cán bộ chương trình của RtR. 300 giải “Sao đọc sách” được trao tặng cho học sinh trong giai đoạn hơn 3 năm dự án. Tổng ngân sách hỗ trợ cho 20 trường tham gia dự án trong 3 năm là 3,2 tỷ đồng, vượt 29% so với ngân sách RtR cam kết tài trợ ban đầu.

Với sự hỗ trợ từ dự án, 100% thư viện của 20 trường được thiết lập, vận hành theo mô hình thư viện thân thiện và cam kết duy trì bền vững mô hình trong tương lai. 32.975 cuốn sách truyện thiếu nhi được huy động đối ứng từ các nhà trường bổ sung cho thư viện làm phong phú thêm nguồn sách truyện để các em có cơ hội tham gia đọc sách. Các trường đã huy động các nguồn lực từ cha mẹ học sinh, các cá nhân, đơn vị từ thiện trong và ngoài nhà trường hỗ trợ bổ sung cơ sở vật chất cho thư viện với tổng số hơn 3.500 ngày công lao động và gần 453 triệu đồng. 20/20 trường duy trì hiệu quả đội học sinh hỗ trợ thư viện. Tỉ lệ mượn sách về nhà đạt trung bình 16 cuốn sách/học sinh/năm, vượt chỉ tiêu so với kế hoạch 15 cuốn sách/học sinh/năm.

Các trường tham gia dự án đã xây dựng được thư viện sắp xếp theo hướng mở, thân thiện, khuyến khích học sinh đến với thư viện, tạo điều kiện cho các em tiếp cận sách dễ dàng, tạo cơ hội cho học sinh lựa chọn được quyển sách phù hợp với sở thích và khả năng đọc của mình. Thư viện được bố trí các góc trò chơi, góc tra cứu, góc sáng tạo giúp các em có không gian để tham gia các hoạt động phát triển trí tuệ, ngôn ngữ và phát huy các khả năng nổi trội của bản thân.

Tham gia Chương trình, các em học sinh đã xây dựng được thói quen đọc sách thông qua việc thiết lập môi trường đọc thân thiện, cung cấp tài liệu đọc có chất lượng và phù hợp với độ tuổi cho học sinh, thực hiện thường xuyên các hoạt động đọc ở trường và khuyến khích học sinh đọc sách ở nhà giúp học sinh có kỹ năng và thói quen đọc sách; biết học tập và ứng dụng những điều tốt đẹp trong cuộc sống vào học tập. Cán bộ quản lý nắm được phương pháp quản lý thư viện và chỉ đạo các hoạt động của thư viện nhà trường. Giáo viên, cán bộ thư viện biết tổ chức các tiết đọc thư viện, biết quản lý các hoạt động thư viện trường học. Cộng đồng xã hội hiểu biết và cùng hỗ trợ cho hoạt động thư viện cũng như biết nhu cầu và biết hướng dẫn con học tập tại nhà.

Các trường duy trì mở cửa thư viện thường xuyên các ngày trong tuần nhằm thu hút học sinh đến đọc tại chỗ và mượn về nhà đọc. Tiết đọc thư viện tại các trường được tổ chức hiệu quả, sáng tạo, thân thiện; các em học sinh hứng thú hơn khi tham gia các tiết đọc thư viện góp phần nâng cao chất lượng các hoạt động giáo dục trong nhà trường, tăng cường khả năng ngôn ngữ tiếng Việt đặc biệt là tăng cường năng lực, phẩm chất cho học sinh, giúp các em tự tin hơn khi tham gia các hoạt động.

20 trường tham gia dự án đã tổ chức thành công việc khánh thành thư viện và hàng năm tổ chức ngày hội đọc sách. Chương trình thư viện thân thiện được triển khai tại các trường tham gia dự án đã giới thiệu mô hình thư viện thân thiện đến các cơ quan địa phương, cộng đồng cũng như giáo viên, học sinh.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, một số trường thuộc vùng đặc biệt khó khăn nên việc huy động sự tham gia của phụ huynh, cộng đồng còn hạn chế. Việc đưa sách đến các điểm trường lẻ cách xa trung tâm còn gặp nhiều khó khăn do giao thông. Nhân viên thư viện của một số trường là nhân viên thư viện làm việc kiêm nhiệm nên quỹ thời gian dành cho các hoạt động thư viện còn hạn chế.

Đồng chí Trần Thị Tố Uyên - Trưởng phòng Giáo dục Mầm non - Tiểu học Sở GD&ĐT chia sẻ, mô hình không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển kỹ năng ngôn ngữ, mà còn tạo thói quen đọc bền vững cho học sinh. Tỉnh Điện Biên sẽ tiếp tục duy trì và nhân rộng mô hình trong thời gian tới, huy động thêm nguồn lực bổ sung cơ sở vật chất và sách cho các thư viện./.

Lan Phương