Dienbien.gov.vn - Thực hiện Đề án về “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2015 – 2025” (gọi tắt là Đề án) theo Quyết định số 498 của Thủ tướng Chính phủ, từ năm 2016 đến nay trên địa bàn tỉnh đã tạo nhiều chuyển biến tích cực trong ý thức cộng đồng các dân tộc thiểu số.

Chú trọng phát triển đội ngũ tuyên truyền viên là người dân tộc thiểu số để phát huy hiệu quả công tác tuyên truyền giảm thiểu tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết.

Trước khi triển khai Đề án, Điện Biên là một trong những tỉnh dẫn đầu về tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Thống kê của toàn tỉnh trong năm 2017có đến 3.062 trường hợp tảo hôn và 94 cặp hôn nhân cận huyết; trong số đó phần lớn tập trung vào bộ phận dân cư, đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn thuộc các huyện, như: Điện Biên Đông, Mường Nhé, Nậm Pồ, Mường Chà, Tuần Giáo…

Sau 3 năm tích cực triển khai Đề án, với những cách làm hay, phù hợp với thực tiễn các địa phương, vấn nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết trên địa bàn tỉnh đã từng bước được đẩy lùi, tạo chuyển biến rõ nét. Ban Dân tộc tỉnh (cơ quan thường trực Đề án) đã đẩy mạnh tổ chức các hội nghị tuyên truyền tại các xã đặc biệt khó khăn, điển hình về vấn nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết cho 100% cán bộ các xã, bản; những người có uy tín, trưởng dòng họ, già làng, trưởng bản; các bậc cha mẹ, những người trong độ tuổi kết hôn, vị thành niên, đại diện đồng bào các dân tộc sinh sống trên địa bàn các xã tham gia. Đồng thời Ban còn chủ động phối hợp với UBND các huyện, cơ quan tư pháp, lực lượng biên phòng tỉnh và các tổ chức đoàn thể xã hội địa phương thành lậpcác câu lạc bộ, biên soạn tài liệu, tờ rơi tuyên truyền kiến thức gần gũi,dễ hiểu nhằm giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết cho các xã có nguy cơ cao.

Theo thống kê của Ban Dân tộc tỉnh, tính đến hết tháng 9/2018, tỉnh Điện Biên chỉ còn 984/3.534 cặp tảo hôn (chiếm 27,8% tổng số cặp kết hôn và giảm gần 2/3 số cặp tảo hôn so với năm 2017). Đặc biệt tình trạng hôn nhân cận huyết gần như đã được ngăn chặn kịp thời, chỉ còn tồn tại 12 cặp (chiếm tỷ lệ 0,3% tổng số người kết hôn và giảm 82 cặp so với năm 2017).

Là một trong những cán bộ được giao phụ trách thực hiện Đề án, bà Chu Thùy Liên - Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh luôn trăn trở, làm thế nào để tìm ra những cách làm phù hợp và mang lại hiệu quả nhất. Bà Liên cho biết: “Làm công tác này ngoài hiểu biết kiến thức về pháp luật dân số - kế hóa gia đình, hôn nhân… thì rất cần am hiểu về phong tục tập quán, lối sống sinh hoạt của đồng bào các dân tộc. Tỉnh Điện Biên có đến 19 dân tộc cùng sinh sống, do vậy trước khi thực hiện tuyên truyền ở địa phương hay ở cộng đồng dân cư nào đó cán bộ đều phải tìm hiểu kỹ về lối sống, sinh hoạt, tập quán của dân tộc đó. Từ đó đưa ra cách làm phù hợp trong tuyên truyền, vận động, lấy dẫn chứng những kiến thức gần gũi, dể hiểu, linh hoạt trong cách tuyên tuyền thì bà con sẽ nghe và làm theo.”

Bà Chu Thùy Liên cho biết thêm: Huyện Nậm Pồ là một trong những huyện thực hiện hiệu quả công tác tuyên tuyền, vận động người dân không tảo hôn và kết hôn cận huyết nhờ cách làm quyết liệt của cấp ủy chính quyền địa phương. Ngoài đưa vào mục tiêu phát triển kinh – xã hội hàng năm, huyện còn soạn thảo cam kết yêu cầu các đồng chí Chủ tịch UBND các xã và từ các xã lại yêu cầu trưởng các thôn, bản phải hoàn toàn chịu trách nhiệm nếu để địa bàn xảy ra tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết. Nhờ sự linh hoạt trong công tác chỉ đạo, giao việc cụ thể và gắn với trách nhiệm của từng địa phương, từng cán bộ nên trong năm vừa qua nạn tảo hôn trên địa bàn huyện đã giảm đi còn một nửa so với trước và đặc biệt tình trạng hôn nhân cận huyết đã được đẩy lùi hoàn toàn, không còn trường hợp nào vi phạm”.

Để triển khai thực hiện có hiệu quả các nội dung, nhiệm vụ của Đề án theo Quyết định 498 của Thủ tướng Chính phủ, ngày 01/02/2019 vừa qua, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 110/QĐ – UBND về phê duyệt Kế hoạch tuyên truyền thực hiện Đề án Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong đồng bào dân tộc thiểu số năm 2019. Theo kế hoạch, sẽ tổ chức 15 hội nghị, thành lập ra mắt 15 Câu lạc bộ tuyên truyển giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết tại 15 xã thuộc 3 huyện (Tủa Chùa, Tuần Giáo và Mường Chà)

Có thể thấy, những nỗ lực ấy đã mang lại những tín hiệu đáng mừng trong công tác tuyên truyền hạn chế nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Một số phong tục, tập quán lạc hâu ảnh hưởng trực tiếp đến tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết đã dần được loại bỏ.

Ngọc Thủy