Dienbien.gov.vn - Tết Nào pê chầu (Tết dân tộc Mông) là Tết cổ truyền có từ lâu đời, gắn liền với tín ngưỡng thờ vạn vật hữu linh của đồng bào dân tộc Mông. Tết được tổ chức tại các gia đình sau khi kết thúc một năm cũ và đón năm mới với ước nguyện cầu một năm mới có cuộc sống bình an, no đủ. Tết Nào pê chầu là một loại hình sinh hoạt văn hóa mang đậm bản sắc của đồng bào dân tộc Mông, được lưu truyền, gìn giữ qua nhiều thế hệ. Tết là dịp để mỗi người con của đồng bào dân tộc Mông phát huy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, thể hiện lòng biết ơn thành kính đối với tổ tiên, ông bà và thần linh đã phù hộ, bảo vệ cho các thành viên trong gia đình, dòng họ một năm an lành, hạnh phúc.

Phần thi giã bánh dày là hoạt động tiêu biểu trong Tết Nào pê chầu.

Thực hiện Nghị quyết số 24/NQ-HĐND ngày 14/10/2016 của HĐND tỉnh về việc Thông qua Đề án tiếp tục bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc tỉnh Điện Biên gắn với phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2016 - 2020, định hướng đến năm 2025, hàng năm, Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Mường Ảng đã chủ động tham mưu cho UBND huyện chỉ đạo các xã có đồng bào dân tộc Mông sinh sống trên địa bàn tăng cường công tác tuyên truyền, vận động đồng bào tổ chức Tết Nào pê chầu theo đúng bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc. Đồng thời, Phòng Văn hóa và Thông tin huyện đã phối hợp với UBND các xã tiến hành khảo sát, lựa chọn địa điểm tổ chức Tết Nào pê chầu với quy mô toàn huyện. Từ năm 2015 đến nay, sau Lễ công bố và Trao chứng nhận Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia – Tết Nào pê chầu tại bản Nặm Pọng, xã Mường Đăng, UBND huyện Mường Ảng đã tổ chức bảo tồn Tết Nào pê chầu tại 4 bản vùng cao thuộc 4 xã trên địa bàn (gồm: bản Thẩm Tọ, xã Xuân Lao; bản Thẳm Phẩng, xã Nặm Lịch; bản Nặm Chan III, xã Ngối Cáy; bản Pú Súa, xã Ẳng Cang).

Thời gian qua, công tác bảo tồn Tết Nào pê chầu tại các bản đồng bào dân tộc Mông luôn nhận được sự quan tâm, lãnh đạo chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp từ huyện đến cơ sở, sự đồng lòng, ủng hộ của các tầng lớp Nhân dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc Mông trên địa bàn huyện. Tại các địa điểm tổ chức bảo tồn Tết Nào pê chầu, hằng năm, ngoài đồng bào dân tộc Mông còn có sự tham gia của đông đảo người dân các dân tộc trong và ngoài huyện. Tết Nào pê chầu đã đáp ứng được nhu cầu tâm linh trong đời sống của đồng bào dân tộc Mông, thể hiện trong các nghi lễ cúng cũng như trong việc tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao. Nhiều làn điệu dân ca, dân vũ dân tộc Mông vẫn được lưu giữ và trao truyền, nhiều trò chơi dân gian của đồng bào được tồn tại qua nhiều thế hệ, tiêu biểu như: Tù lu, ném Pa pao, cầu lông gà, Múa khèn, giã bánh dày...

Môn thể thao ném pa pao được tổ chức trong Tết Nào pê chầu thu hút đông đảo người chơi.

Tuy nhiên, trong xu thế giao thoa và hội nhập văn hóa như hiện nay, nhiều thôn, bản trên địa bàn huyện Mường Ảng đời sống còn gặp nhiều khó khăn, tình hình an ninh chính trị, trật tự xã hội diễn biến phức tạp, một số bản người Mông có nhiều người theo đạo, đã không còn duy trì tục lệ thờ cúng tổ tiên, xóa bỏ tập tục ăn Tết truyền thống. Nhiều gia đình đồng bào dân tộc Mông có con, em đi làm ăn ở xa không thể về tham gia Tết truyền thống của đồng bào. Hơn nữa, hiện nay người có khả năng chế tác và sử dụng nhạc cụ dân tộc thành thạo và điêu luyện không còn nhiều... đang gây ảnh hưởng lớn đến công tác duy trì, bảo tồn Tết Nào pê chầu tại địa phương.

Đồng chí Nguyễn Ngọc Trường - Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin huyện Mường Ảng cho biết: Nhằm duy trì, bảo tồn Tết Nào pê chầu tại địa phương, Phòng Văn hóa và Thông tin huyện xác định tăng cường công tác tuyên truyền, các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác bảo tồn và phát triển văn hóa, đặc biệt là văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc huyện Mường Ảng gắn với phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; Tăng cường công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan trong việc giữ gìn, bảo tồn, phát huy những nét văn hóa truyền thống của dân tộc, đặc biệt là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Tết Nào pê chầu tại cộng đồng;  Vận động, khuyến khích các tổ chức các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp tham gia vào các hoạt động bảo tồn Tết Nào pê chầu trên địa bàn huyện./.

Trần Hà