Dienbien.gov.vn - Theo đánh giá của Bộ Y tế năm 2013: Điện Biên là tỉnh có mức độ kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS ở mức độ thấp nhất trong toàn quốc. Ca nhiễm đầu tiên phát hiện tại thành phố Điện Biên Phủ vào năm 1998, tính đến ngày 30/9/2020 trên địa bàn tỉnh tích lũy các trường hợp nhiễm HIV là 7.485 trường hợp. Hiện nay 10/10 huyện/thị xã/thành phố có người nhiễm HIV/AIDS. Tỷ lệ người nhiễm HIV còn sống quản lý được trên dân số là 0,56%. Tỉnh Điện Biên đã thực hiện thành công các mục tiêu của Đề án phòng, chống HIV/AIDS giai đoạn 2015-2020. Cơ bản đã khống chế được đại dịch HIV/AIDS: Số nhiễm HIV mới hàng năm đang giảm mạnh (số nhiễm HIV mới năm 2019 giảm 90,5% so với năm 2010 – là thời kỳ đỉnh dịch); số chết do AIDS giảm mạnh; tỷ lệ nhiễm HIV còn sống trên dân số giảm từ 0,84% năm 2010 xuống 0,56% năm 2020.

Đông đảo cán bộ, công nhân viên chức, học sinh trên địa bàn TP. Điện Biên Phủ diễu hành cổ động hưởng ứng “Tháng hành động Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS”.

Trong 15 năm qua (giai đoạn 2005-2020) công tác thông tin, giáo dục, truyền thông phòng, chống HIV/AIDS được triển khai mạnh mẽ với sự tham gia của các Sở, ban, ngành, đoàn thể, các hoạt động thông tin, giáo dục, truyền thông triển khai đa dạng thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, hoặc truyền thông trực tiếp. Trong 15 năm qua đã truyền thông cho 84.276 lượt người; cấp phát 135.277 tờ rơi, 29.152 sách nhỏ và 13.509 tạp chí các loại. Hằng năm, tổ chức tháng chiến dịch truyền thông và lễ mít tinh nhân ngày Thế giới phòng chống HIV/AIDS (1/12). Trong giai đoạn 2010-2012 thực hiện có hiệu quả phong trào “Toàn dân tham gia phòng, chống HIV/AIDS tại cộng đồng dân cư” đến năm 2012 trên địa bàn 66 xã, phường trọng điểm về ma túy và HIV/AIDS, thuộc 10 huyện, thị xã, thành phố; có 273 cơ quan, trường học tham gia; cam kết tại cộng đồng dân cư 64.012 hộ đạt 95% kế hoạch; triển khai thành công mô hình điểm tại xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên. Giai đoạn 2013-2020 luôn duy trì và củng cố các hoạt động phong trào “Toàn dân tham gia phòng, chống HIV/AIDS tại cộng đồng dân cư”; đưa nội dung phòng chống HIV/AIDS lồng ghép vào các buổi họp dân ở thôn/bản và xã; các ban ngành của thôn/bản/tổ/đội, xã, huyện luôn quan tâm và giúp đỡ người nhiễm HIV. Xây dựng và củng cố hoạt động các Câu lạc bộ, 4 nhóm Hoa Hướng Dương (thành phố Điện Biên Phủ, huyện Mường Ảng, Tuần Giáo và Điện Biên Đông).

Bên cạnh đó, được sự hỗ trợ của Bộ Y tế và các tổ chức quốc tế, từ năm 2015 tỉnh Điện Biên triển khai thực hiện mục tiêu 90-90-90 về phòng chống HIV/AIDS và đã đạt được nhiều kết quả khả quan như chỉ tiêu 1: Số nhiễm HIV được phát hiện 3.464/4.749 người đạt 73%, chỉ tiêu 2: Số nhiễm HIV được điều trị ARV 3.006/4.274 người đạt 70,3%, chỉ tiêu 3: Số nhiễm HIV điều trị ARV được làm xét nghiệm tải lượng vi rút 2.928 người. Đến nay, tại 9/10 huyện, thị xã, thành phố đã thực hiện được xét nghiệm khẳng định HIV; 100% Trạm Y tế xã, phường, thị trấn làm được xét nghiệm sàng lọc HIV; 12 phòng tư vấn xét nghiệm tự nguyện; xét nghiệm HIV không chuyên tại cộng đồng ở 9/10 huyện do nhân viên tiếp cận cộng đồng và y tế thôn bản thực hiện. Với phương châm đến từng ngõ, gõ từng nhà để tiếp cận, tư vấn xét nghiệm HIV cho người có nguy có cao như: Nhóm người tiêm chích ma túy, nhóm vợ và bạn tình của người tiêm chích ma túy, nhóm đồng tính nam, nhóm phụ nữ bán dâm. Tổ chức các đợt xét nghiệm HIV lưu động kết hợp điều trị ARV tại các tụ điểm tiêm chích ma túy và vùng sâu, vùng xa; kết quả trong 10 năm qua đã xét nghiệm cho trên 210.000 lượt người có nguy cơ cao (Ước tính có 95% người tiêm chích ma túy, 92% nhóm vợ, bạn tình; 70% nhóm đồng tính nam được xét nghiệm HIV); hàng năm xét nghiệm cho khoảng 87% phụ nữ mang thai. Các phòng xét nghiệm khẳng định đã thực hiện xét nghiệm, trả kết quả trong 1,5 giờ, chuyển gửi trên 97% các ca dương tính sang điều trị ARV ngay trong ngày, hạn chế mất dấu.

Chương trình chăm sóc, hỗ trợ và điều trị ARV, theo đó tính đến ngày 30/9/2020 trên địa bàn tỉnh hiện đang quản lý và điều trị ARV tại 12 cơ sở điều trị HIV/AIDS, có 3.006 bệnh nhân đang điều trị ARV. Việc gia tăng số người được điều trị ARV trong thời gian qua đã làm giảm đáng kể số tử vong do AIDS hằng năm. Triển khai khám chữa bệnh BHYT cho người nhiễm HIV từ năm 2016, đến tháng 5/2019 bắt đầu cung cấp thuốc ARV thông qua nguồn BHYT. Đến hết 30/9/2020 đã triển khai cung cấp thuốc ARV nguồn BHYT tại 8/12 cơ sở điều trị HIV/AIDS; hiện nay 100% người nhiễm HIV có thẻ BHYT và sử dụng dịch vụ BHYT trong khám chữa bệnh. Tổ chức cấp thuốc ARV tại 75 xã, phường theo mô hình 2.0

Chương trình điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone được triển khai trên địa bàn tỉnh từ năm 2011 đến nay; tính đến ngày 30/9/2020 toàn tỉnh có 8 cơ sở điều trị, 35 cơ sở cấp phát thuốc Methadone. Lũy tích điều trị 6.489 bệnh nhân, hiện đang quản lý, điều trị cho 2.416 bệnh nhân; đã chuyển 1.189 bệnh nhân về điều trị tại các xã. Chương trình điều trị Methadone đã có hiệu quả lớn về kinh tế - xã hội và dự phòng lây nhiễm HIV; góp phần đảm bảo an ninh trật tự an toàn xã hội trên địa bàn. Chương trình điều trị thay thế các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Bupernorphine được triển khai trên địa bàn tỉnh từ năm 2019; hiện đang điều trị cho 116 bệnh nhân; số bệnh nhân hiện đang điều trị tại các phòng khám đều tuân thủ điều trị tốt.

Đồng chí Lường Văn Kiên, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh, cho biết: Trong thời gian tới ngành y tế tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị 44-CT/TU ngày 8/9/2010 của Tỉnh ủy Điện Biên về việc tăng cường lãnh đạo công tác Phòng, chống HIV/AIDS và phòng, chống ma túy, mại dâm trên địa bàn tỉnh Điện Biên trong tình hình mới; kế hoạch số 95/KH-UBND ngày 5/2/2015 của UBND tỉnh về kế hoạch phòng chống HIV/AIDS tỉnh Điện Biên giai đoạn 2015-2020, tầm nhìn đến năm 2030. Tiếp tục thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, truyền thông về phòng, chống HIV/AIDS đến mọi đối tượng; đổi mới, nâng cao chất lượng công tác thông tin, giáo dục, truyền thông thay đổi hành vi phòng, chống HIV/AIDS; kết hợp giữa truyền thông đại chúng với truyền thông trực tiếp nhằm huy động mọi nguồn lực và sự tham gia của các cơ quan, tổ chức, đơn vị, mỗi người dân và cộng đồng vào các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS. Triển khai có hiệu quả công tác khám chữa bệnh BHYT cho người nhiễm HIV/AIDS. Tiếp tục mở rộng phạm vi triển khai thực hiện và nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động: dự phòng lây nhiễm HIV đối với nhóm người dễ bị lây nhiễm HIV. Đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ vật chất, tinh thần cho người nhiễm HIV và gia đình họ để người nhiễm HIV ổn định cuộc sống, hòa nhập và được chăm sóc tại nhà và cộng đồng./.

Thanh Tâm