Dienbien.gov.vn - Với đặc thù là tỉnh miền núi, biên giới, ngày 9/8/2016 Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1573/QĐ-TTg phê duyệt Đề án ”Xây dựng nông thôn mới vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực biên giới tỉnh Điện Biên, nhằm phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo an ninh, quốc phòng giai đoạn 2016-2020" (gọi tắt là Đề án 29 xã biên giới).

Phó Thủ Chính phủ Vương Đình Huệ thăm  mô hình NTM tại xã Thanh Hưng, đây là 1 trong những xã biên giới của huyện Điện Biên đã về đích NTM.

Đề án được triển khai trên địa bàn 29 xã thuộc 4 huyện của Điện Biên: huyện Điện Biên (12 xã); Mường Chà (3 xã); Nậm Pồ (8 xã) và huyện Mường Nhé (6 xã); với 346 thôn, bản, trong đó, có 183 thôn, bản đặc biệt khó khăn; 1 xã có biên giới giáp với Trung Quốc và Lào, 1 xã có biên giới giáp với Trung Quốc và 27 xã có biên giới với  Lào. Đây là khu có vị trí chiến lược quan trọng trong việc bảo vệ an ninh, quốc phòng và chủ quyền biên giới Quốc gia.

Đề án bắt đầu được tỉnh triển khai từ năm 2016, thời điểm đó toàn vùng Đề án chỉ có 1 xã đạt 19 tiêu chí NTM (xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên); 3 xã đạt từ 10-14 tiêu chí; 12 xã đạt từ 5 - 9 tiêu chí; 13 xã dưới 5 tiêu chí; Số tiêu chí bình quân là 6,0 tiêu chí/xã; Tỷ lệ hộ nghèo cao 35,4% (toàn tỉnh là 28,01%); thu nhập bình quân/người/năm là 12,13 triệu đồng, bằng 50,1% so với thu nhập bình quân của tỉnh và bằng 26,5% so với thu nhập bình quân của cả nước (45,7 triệu/người).

Bên cạnh đó, các thôn, bản ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, phân bố rải rác, xa trung tâm, đường giao thông đi lại gặp nhiều khó khăn; hệ thống thông tin tuyên truyền còn hạn chế... Do đó, nhu cầu vốn cho xây dựng NTM rất lớn, nhất là vốn cho xây dựng cơ sở hạ tầng và phát triển sản xuất, trong khi đó, nguồn thu ngân sách của địa phương thấp, chủ yếu phụ thuộc vào ngân sách của trung ương cấp; nguồn vốn lồng ghép và nguồn vốn trực tiếp cho chương trình chưa đáp ứng nhu cầu cho xây dựng nông thôn mới; nguồn vốn xã hội hóa và đóng góp của các tổ chức và người dân hết sức hạn chế do đời sống nhân dân còn thấp. Cùng với đó, một bộ phận lớn người dân vùng đồng bào dân tộc, còn có tư tưởng "trông chờ, ỷ lại, đòi hỏi" vào sự hỗ trợ đầu tư của nhà nước, chưa chưa "tích cực, chủ động, sáng tạo" và không muốn thay đổi trong xây dựng nông thôn mới…

Để khắc phục những khó khăn, hạn chế và thực hiện mục tiêu, trong những năm qua, Điện Biên đã tập trung chỉ đạo quyết liệt việc triển khai xây dựng nông thôn mới ở các thôn, bản, xã của Đề án. Trọng tâm chỉ đạo thực hiện tập trung nguồn lực trong khả năng cân đối của tỉnh, ưu tiên đầu tư cho các xã phấn đấu hoàn thành xây dựng nông thôn mới đến năm 2020. Đối với những xã dưới 5 tiêu chí, chỉ đạo lựa chọn những tiêu chí, chỉ tiêu dễ thực hiện, cần ít nguồn vốn hoặc lồng ghép các nguồn vốn để đầu tư thực hiện...

Sau 3 năm thực triển khai thực hiện Đề án, Điện Biên đã có 5 xã đạt chuẩn nông thôn (đạt 71,4% so với mục tiêu Đề án đến năm 2020 là 7 xã đạt); 2 xã đạt từ 15-18 tiêu chí; 3 xã đạt 10-14 tiêu chí; 19 xã đạt từ 5-9 tiêu chí, đặc biệt không còn xã dưới 5 tiêu chí. Số tiêu chí bình quân đạt 10,2 tiêu chí/xã (đạt 73,75% so với mục tiêu Đề án, đến năm 2020 số tiêu chí bình quân đạt 13,83 tiêu chí/xã).

Bên cạnh kết quả đạt được, tuy nhiên việc hoàn thành mục tiêu đến năm 2020 trên địa bàn Điện Biên còn gặp nhiều khó khăn như: Tỷ lệ xã đạt dưới 10 tiêu chí còn cao (75 xã, chiếm trên 64% tổng số xã); Thực trạng xây dựng nông thôn mới của các thôn, bản thuộc phạm vi Đề án 1385/QĐ-TTg và mức độ hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ của Đề án 29 xã biên giới chưa đạt yêu cầu (còn 19 xã dưới 10 tiêu chí, mục tiêu của Đề án đến năm 2020 không còn xã dưới 10 tiêu chí); Tỷ lệ hộ nghèo khu vực nông thôn còn cao (chiếm 44,26%); Thu nhập bình quân đầu người còn thấp (17,0 triệu đồng/người/năm)...

Để tiếp tục phát huy kết quả đạt được và hoàn thành mục tiêu Chương trình đến năm 2020, ông Nguyễn Thanh Bình, Phó chánh Văn phòng Ðiều phối Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng NTM tỉnh, cho biết: Điện Biên tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, vận động cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân cùng tham gia, nâng cao ý thức, vai trò trách nhiệm của người dân. Tuyên truyền vận động trực tiếp đến nhân dân tại các thôn, bản thực hiện Chương trình nông thôn mới thông qua các tổ chức đoàn thể (Hội nông dân, Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên, Hội Cựu chiến binh…). Thường xuyên cập nhật, đưa tin về các mô hình, các điển hình tiên tiến, sáng kiến và kinh nghiệm hay về xây dựng nông thôn mới trên các phương tiện thông tin đại chúng để phổ biến và nhân rộng.

Nhất là triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp và Chương trình“Mỗi xã một sản phẩm”. Tổ chức giới thiệu, trưng bày, xúc tiến thương mại đối với các sản phẩm của Đề án OCOP. Rà soát, bổ sung các danh mục dự án phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, nhất là sản xuất nông nghiệp sạch - an toàn để tăng thu nhập người dân nông thôn một cách bền vững…

Ngọc Thủy