Dienbien.gov.vn - Trong năm qua, để bảo đảm cho các hoạt động lễ hội diễn ra an toàn, văn minh, ngay từ đầu năm 2018, tỉnh Điện Biên đã triển khai nhiều văn bản chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về công tác quản lý, tổ chức và thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội trên địa bàn tỉnh; công tác tuyên truyền, quản lý, bảo tồn, phát huy các di sản văn hóa đã được các cấp ủy đảng, chính quyền, các ban ngành, đoàn thể trong tỉnh quan tâm và được đông đảo nhân dân ủng hộ, đóng góp tâm sức và đã đạt được những kết quả quan trọng.

Trong năm 2018, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành chức năng, trọng tâm là Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch bám sát các văn bản chỉ đạo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và UBND tỉnh về tăng cường chỉ đạo, chấn chỉnh công tác quản lý và tổ chức lễ hội; đồng thời tổ chức quán triệt tới cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong toàn ngành thực hiện nghiêm kỷ cương, kỷ luật hành chính, kỷ luật lao động, không đi lễ hội trong giờ hành chính, không sử dụng xe công đi lễ hội, trừ trường hợp thực thi nhiệm vụ; đồng thời chỉ đạo đẩy mạnh công tác tuyên truyền và phổ biến pháp luật về lễ hội, bảo tồn có chọn lọc những phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc theo xu hướng lành mạnh, tiến bộ, tiết kiệm, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương, đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân.

Bên cạnh đó, các sở, ban, ngành, đoàn thể và cấp ủy, chính quyền các địa phương trong tỉnh đã có sự phối kết hợp chặt chẽ trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội nói chung, đặc biệt là đối với lễ hội có quy mô cấp tỉnh nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước về lễ hội, quản lý các hoạt động kinh doanh, dịch vụ, bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống cháy nổ, không gây cản trở, ùn tắc giao thông... Ngoài ra còn có sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn chuyên môn đối với phòng Văn hóa và Thông tin cấp huyện nâng cao chất lượng hướng dẫn, quản lý, kiểm tra các hoạt động lễ hội cấp huyện, xã, bản. Cùng với công tác tuyên truyền, quán triệt các quy định về quản lý và tổ chức lễ hội, các đơn vị chức năng cũng thường xuyên tổ chức các đợt thanh tra, kiểm tra đối với hoạt động lễ hội, kịp thời xử lý chấn chỉnh những bất cập, tiêu cực trong quản lý và tổ chức lễ hội.

Kết quả trong năm 2018, tỉnh Điện Biên đã thực hiện có hiệu quả công tác quản lý và tổ chức lễ hội trong các ngày lễ, tết truyền thống, đặc biệt là dịp Tết Nguyên đán Mậu Tuất 2018; tổ chức lễ hội Đua thuyền Đuôi én lần thứ IV tại thị xã Mường Lay với nhiều hoạt động, chương trình văn nghệ chào mừng; tổ chức các môn thể thao như đua thuyền, kéo co, các trò chơi dân gian của các dân tộc... đã thu hút khoảng 15 nghìn người dân và du khách đến tham dự, cổ vũ, động viên, tạo khí thế sôi nổi cho lễ hội, quảng bá hình ảnh, con người, bản sắc văn hóa các dân tộc thị xã Mường Lay nói riêng, tỉnh Điện Biên nói chung.

Điểm nhấn trong năm chính là Lễ hội Hoa Ban lần thứ V năm 2018 cũng đã được tổ chức thành công với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch phong phú đi sâu vào bản sắc văn hóa các dân tộc tỉnh Điện Biên. Lễ hội Hoa Ban năm 2018 còn bao gồm nhiều sinh hoạt văn hóa truyền thống của các dân tộc trong tỉnh được diễn ra trước và sau những ngày lễ chính như sự kiện Hoa Anh Đào - Pá Khoang - Điện Biên năm 2018, hoạt động cộng đồng tại các bản vãn hóa du lịch trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ và các địa phương lân cận... và một số lễ hội khác diễn ra trên địa bàn. Các lễ hội được tổ chức với quy mô lớn, thu hút hàng chục ngàn du khách và nhân dân trong và ngoài địa bàn tham quan, dự hội song tỉnh Điện Biên đã làm tốt công tác quản lý, tổ chức. Từ việc bố trí, sắp xếp, quản lý các dịch vụ cho đến công tác bảo đảm an toàn về ANTT, phòng chống cháy nổ, ùn tắc giao thông, vệ sinh môi trường; phòng ngừa mê tín dị đoan và các hành vi vi phạm khác dịp trước, trong và sau lễ hội.

Bên cạnh công tác quản lý, tổ chức lễ hội, công tác bảo tồn và phục dựng lễ hội dân gian truyền thống ở các thôn, bản đã được lãnh đạo các cấp, các ngành và người dân đặc biệt quan tâm, gìn giữ. Trong năm 2018 đã có hàng trăm lễ hội được tổ chức góp phần vào việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc như Lễ hội cúng bản của các dân tộc Thái, Khơ Mú, Hà Nhì, Si La; Lễ mùng cơm mới của các dân tộc Xinh Mun, Khơ Mú, Lào, Thái, Si La; Nào Pê Chầu dân tộc Mông; Xên Pang Ả dân tộc Kháng; Tết té nước (Bun huột nặm) dân tộc Lào... Đặc biệt trong năm 2018, tỉnh Điện Biên đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn phối hợp với địa phương phục dựng và bảo tồn lễ nhảy lửa, dân tộc Dao (ngành Dao đỏ), bản Huối Sâu, xã Pa Tần, huyện Nậm Pồ và nghiên cứu, lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể lễ Tủ cải (Lễ cấp sắc) của người Dao và lễ hội Pang Phoóng (Lễ tạ ơn) của người Kháng tỉnh Điện Biên đề nghị đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nhìn chung các lễ hội diễn ra trên địa bàn tỉnh phù hợp với truyền thống văn hóa. Từ lễ hội có quy mô lớn đến các lễ hội có quy mô nhỏ trong phạm vi làng, bản, dòng họ, gia đình; phần lễ được tổ chức trang trọng, linh thiêng và thành kính; phần hội phong phú hấp dẫn, bảo tồn có chọn lọc những phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc; chú trọng các hoạt động văn hóa dân gian, dân ca, dân vũ của dân tộc để quảng bá, giới thiệu, hình ảnh văn hóa, con người Điện Biên. Các sinh hoạt lễ hội truyền thống đáp úng nhu cầu tâm linh, giải trí của nhân dân, răn dạy đạo lý uống nước nhớ nguồn, tạo sự gắn kết trong cộng đồng. Qua thực tiễn công tác quản lý và tổ chức lễ hội năm 2018 đã có nhiều cơ quan đơn vị, Ban tổ chức phát huy được hiệu quả, thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ, góp phần rất lớn vào thành công chung của các lễ hội, điển hình như Ban tổ chức lễ hội Hoa Ban năm 2018; Ban tổ chức Lễ hội đua thuyền đuôi én, Ban tổ chức lễ hội đền Hoàng Công Chất; Lễ hội Bun Huột Nặm, dân tộc Lào, xã Núa Ngam, huyện Điện Biên; Lễ cúng bản dân tộc Hà Nhì, huyện Mưòng Nhé; Lễ tết Nào pê chầu của dân tộc Mông ở một số địa phương...

Ông Phạm Việt Dũng - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên cho biết: “Bên cạnh những kết quả đạt đuọc, trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội năm 2018 còn tồn tại một số hạn chế như cơ sở hạ tầng, dịch vụ, các khu vệ sinh công cộng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu; tình trạng xả rác của khách tham quan và người dân tham dự lễ hội còn khá phố biến; một số điểm bán hàng hóa, dịch vụ lấn chiếm lòng đường, chèo kéo du khách để bán hàng, gây ùn tắc giao thông. Ngoài ra, một số điểm trông giữ xe chưa thực hiện đúng quy định về mức thu phí trông giữ xe, nhất là vào các ngày lễ hội, lễ tết, ngày rằm, mùng một hàng tháng… đã ảnh hưởng phần nào tới công tác quản lý, tổ chức lễ hội và những hình ảnh không đẹp trong lòng du khách trong và ngoài nước đến với Điện Biên”.

Cũng theo ông Phạm Việt Dũng, để phát huy vai trò của các sở, ban, ngành chức năng trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của lễ hội trong thời gian tới, cần phải tích cực tuyên truyền, giới thiệu về nguồn gốc và giá trị của lễ hội, di tích; bảo tồn có chọn lọc những phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc theo xu hướng lành mạnh, tiến bộ, tiết kiệm, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của dịa phương; vận động nhân dân thực hiện nếp sống văn minh khi tham gia lễ hội, đặc biệt là những quy định về công tác quản lý, tổ chức lễ hội, xóa bỏ những hủ tục lạc hậu, gìn giữ và phát huy văn hóa truyền thống của dân tộc. Đặc biệt là cần tăng cường nâng cao vài trò, trách nhiệm và năng lực quản lý về lễ hội cho các ban quản lý di tích, chính quyền địa phương và ngành văn hóa, thể thao và du lịch; khẩn trương thực hiện quy hoạch, bố trí, sắp xếp khu dịch vụ đảm bảo thuận tiện; niêm yết và bán đúng giá, thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống cháy nổ và vệ môi trường trong hoạt động du lịch, tố chức lễ hội./.

Lan Phương