Dienbie.gov.vn - Trong thời gian qua, Sở Lao động - TB&XH tỉnh Điện Biên đã bám sát hướng dẫn trung ương và chỉ đạo của tỉnh để triển khai thực hiện công tác cai nghiện ma túy, đặc biệt quan tâm triển khai và thực hiện Đề án đổi mới công tác cai nghiện ma túy trên địa bàn và kết quả đạt được kết quả tích cực. Công tác cai nghiện ma túy đang được đổi mới, đa dạng hóa các hình thức: Tại Trung tâm Chữa bệnh - Giáo dục - Lao động xã hội tỉnh thực hiện cai nghiện bắt buộc, cai nghiện tự nguyện và điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone; cai nghiện theo mô hình “Quân dân y kết hợp”, giữa các Đồn Biên phòng và các xã biên giới; cai nghiện tại Trại Tạm giam Công an tỉnh; Cai nghiện tại gia đình và cộng đồng; Điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone.

Người cai nghiện ma túy tại Trung tâm Chữa bệnh - Giáo dục - Lao động xã hội tỉnh được lãnh đạo Trung tâm định hướng, tư vấn.

Xác định công tác cai nghiện ma túy là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác phòng, chống tệ nạn xã hội trên địa bàn, nên ngay sau khi các Nghị định số 221/2013/NĐ-CP ngày 30/12/2013 ; 94/2009/NĐ-CP ngày 26/10/2009; 94/2010/NĐ-CP ngày 9/9/2010; 147/2003/NĐ-CP ngày 2/12/2003 của Chính phủ về công tác cai nghiện ma túy có hiệu lực thi hành các Sở ban, ngành đoàn thể có liên quan và UBND các huyện, thị xã, thành phố đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, tập huấn về công tác cai nghiện ma túy, quản lý sau cai nghiện.

Cụ thể, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội đã đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền về các Nghị định trên với công tác phòng, chống ma túy, với nhiều hình thức phong phú, như: Tổ chức tuyên truyền trực tiếp tại xã, tờ rơi, băng zôn, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng của tỉnh, của huyện; lồng ghép với các hội nghị tập huấn; Tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phòng, chống ma túy, nhất là đối với công tác cai nghiện ma túy và quản lý sau cai; tuyên truyền cho nhân dân về tác hại và hậu quả của ma túy. Ngoài ra, đã kết hợp chặt chẽ việc tuyên truyền, giáo dục, gắn với các cuộc vận động; Tổ chức 147 hội nghị tập huấn, tuyên truyền, cho 11.656 đại biểu là cán bộ, công chức làm công tác phòng chống tệ nạn xã hội cấp huyện, cấp xã, công chức cấp xã; trưởng thôn, bản; cán bộ an ninh; MTTQ; cựu chiến binh; phụ nữ;.... Công an tỉnh tổ chức tuyên truyền, phổ biến sâu rộng đến cán bộ, chiến sĩ lực lượng Công an nhân dân và nhân dân tại địa bàn các huyện, thị xã, thành phố về pháp luật liên quan đến ma túy; công tác cai nghiện ma túy và quản lý sau cai. UBND các huyện, thị xã, thành phố chỉ đạo các ngành, đoàn thể, các xã, phường, thị trấn tổ chức công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về công tác cai nghiện ma túy, quản lý sau cai nghiện với nhiều nội dung và hình thức đa dạng, phong phú. Thông qua các hình thức tuyên truyền trên đã nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, các tầng lớp nhân dân về tác hại và hậu quả của tệ nạn ma túy, trách nhiệm của chính quyền xã, phường, thị trấn, cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức trong tham gia phòng, chống ma túy; giảm tác hại của ma túy đến sức khỏe, gia đình, xã hội và an ninh trật tự.

Cùng với đó, trong những năm qua, các địa phương trên địa bàn tỉnh, đã thực hiện lập hồ sơ cai nghiện bắt buộc đảm bảo đúng quy trình và thủ tục theo quy định. Cơ chế phối hợp của các cơ quan, đơn vị trong công tác lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc đã từng bước chặt chẽ và đồng bộ. Từ 2016 - 2020, 797 đối tượng đã lập hồ sơ đề nghị; 683 đối tượng có Quyết định của Tòa án; 655 đối tượng đã áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc; 28 đối tượng đã có Quyết định của Tòa án nhưng bỏ trốn chưa thi hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Việc đưa người nghiện ma túy không có nơi cư trú ổn định vào quản lý tại Trung tâm Chữa bệnh - Giáo dục - Lao động xã hội tỉnh đã được Công an xác minh, xác định, lập hồ sơ đảm bảo đúng quy trình, thủ tục.  

Các cấp, các ngành trên địa bàn tỉnh đã tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, bản thân người nghiện ma túy và gia đình người nghiện tích cực khai báo tình trạng nghiện của bản thân, đồng thời đã lựa chọn hình thức cai nghiện phù hợp. Kết quả, từ năm 2016 - 2020, toàn tỉnh có 2.786 người đăng ký cai nghiện tại gia đình và cộng đồng, trong đó có 2.786 người đã cai nghiện ma túy tại gia đình và cộng đồng. Các địa phương trên địa bàn tỉnh đã thực hiện lập hồ sơ cai nghiện tại gia đình và cộng đồng đảm bảo đúng quy trình và thủ tục theo quy định. Ban chỉ đạo của tỉnh đã thường xuyên triển khai và tổ chức tập huấn quy trình cai nghiện tại gia đình, cộng đồng cho cán bộ tham gia công tác cai nghiện ma túy tuyến huyện và tuyến xã, thông qua đó đã thực hiện đồng bộ, thống nhất cai nghiện tại gia đình, cộng đồng theo quy trình sau: Khám sức khỏe, phân loại người nghiện ma túy; Căn cứ vào bệnh án, các kết quả xét nghiệm, cán bộ điều trị phân loại người cai nghiện theo loại ma túy sử dụng, tình trạng sức khỏe để xây dựng kế hoạch điều trị, cai nghiện phù hợp với từng người. Với cách làm trên, đã có 100% người cai nghiện ma túy tại gia đình, cộng đồng được khám sức khỏe ban đầu, lập hồ sơ bệnh án theo dõi, điều trị cắt cơn nghiện.

Đối với người cai nghiện ma túy tại gia đình, tổ công tác phối hợp với gia đình để quản lý chăm sóc, hằng ngày cử cán bộ y tế đến tận nhà để chăm sóc, điều trị cắt cơn tại gia đình. Đối với người cai nghiện ma túy tại cộng đồng, do còn gặp nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, nên căn cứ tình hình thưc tiễn của địa phương, Chủ tịch UBND cấp xã đã quyết định sử dụng cơ sở vật chất là: Trạm y tế xã, trường học, nhà văn hóa xã.... để tổ chức điều trị cắt cơn nghiện ma túy tại cộng đồng.

Người nghiện ma túy sau khi hoàn thành giai đoạn điều trị cắt cơn được đưa về gia đình để gia đình và nơi cư trú tiếp tục quản lý, chăm sóc, giúp đỡ. Tổ công tác phối hợp với gia đình, các tổ chức đoàn thể nơi người nghiện ma túy cư trú để quản lý, giám sát và hỗ trợ người cai nghiện đoạn tuyệt với ma túy. Kết quả, toàn tỉnh đã hỗ trợ 100% người cai nghiện ma túy, gồm: hỗ trợ giáo dục hành vi nhân cách, tư vấn về tâm lý cho 2.786 lượt người; hỗ trợ tạo việc làm cho 22 người; ngoài ra có một số huyện thông qua chính sách hỗ trợ sản xuất, hỗ trợ trâu, bò theo các mô hình, đã có một số người nghiện ma túy được tham gia vào các mô hình cùng với gia đình và được thụ hưởng các chính sách hỗ trợ chung của cấp xã. Sau khi hoàn thành xong thời gian cai nghiện ma túy tại gia đình, cộng đồng (6 tháng); các địa phương, Tổ công tác cai nghiện đã tổ chức khám sức khỏe, đánh giá kết quả thực hiện cai nghiện của từng cá nhân tham gia cai nghiện, đề nghị và đã được xã cấp giấy chứng nhận hoàn thành công tác cai nghiện ma túy tại gia đình, cộng đồng. Tuy nhiên còn một số đối tượng chưa được cấp giấy chứng nhận hoàn thành công tác cai nghiện ma túy tại gia đình, cộng đồng theo quy định, do đối tượng chưa hoàn thành thời gian cai nghiện đã tái nghiện. Giai đoạn 2016­ - 2020, trên địa bàn tỉnh có trên 210 người cai nghiện ma túy thành công và 730 người cai nghiện thành công sau khi hoàn thành án trở về cộng đồng.

Ông Mai Hoàng Hà - Phó Giám đốc Sở Lao động - TBXH tỉnh cho biết, công tác cai nghiện trên địa bàn tỉnh vẫn còn gặp khó khăn, bất cập, vướng mắc. Công tác lập hồ sơ đưa người nghiện ma túy đi cai nghiện bắt buộc, thủ tục lập hồ sơ còn rườm rà, quy trình xét duyệt hồ sơ mất nhiều thời gian, nhiều công đoạn và phải qua nhiều cơ quan xét duyệt; chưa có văn bản hướng dẫn cấp cơ sở cách lập hồ sơ cho đồng nhất, quy trình xét duyệt hồ sơ không đồng bộ, dẫn đến sự lúng túng, không thống nhất giữa các đơn vị tại cơ sở. Việc xác định nơi cư trú ổn định của người nghiện ma túy thường mất nhiều thời gian do một số đối tượng di cư tự do từ nơi khác đến địa bàn, đối tượng đi lao động làm thuê theo mùa vụ, trong khi thời hạn xác minh ngắn. Việc áp dụng biện pháp đưa người nghiện ma túy vào cơ sở cai nghiện bắt buộc còn rất nhiều khó khăn. Hầu hết người được cai nghiện ma túy tại gia đình, cộng đồng hay cai nghiện ma túy tập trung tại Trung tâm Chữa bệnh - Giáo dục - Lao động xã hội trở về địa phương sau khoảng thời gian từ 6 tháng đến 1 năm lại tiếp tục tái nghiện trở lại, ít trường hợp thực sự từ bỏ được ma túy dẫn đến số lượng người nghiện ma túy trên địa bàn tăng. Một số gia đình cố tình che giấu, không khai báo hoặc khai báo không đúng tình trạng nghiện ma túy của con em mình.

Để khắc phục những khó khăn trên, Sở Lao động - TBXH đã đề xuất, kiến nghị với Chính phủ và các Bộ, ngành Trung ương tiếp tục chỉ đạo rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật tạo cơ sở pháp lý đầy đủ và đồng bộ cho công tác phòng, chống tội phạm ma túy; công tác cai nghiện ma túy, quản lý sau cai; công tác đưa người nghiện vào cơ sở cai nghiện ma túy đối với người nghi nghiện ma túy; cụ thể hóa các chính sách pháp luật về dạy nghề, tạo việc làm cho người sau cai nghiện để họ có việc làm, thu nhập ổn định nhanh chóng tái hòa nhập cộng đồng; cần có quy định chi tiết và cụ thể hơn đối với người nghiện ma túy dưới 18 tuổi. Tiếp tục nghiên cứu nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện ma túy và phòng ngừa tái nghiện sau cai; đa dạng hóa, từng bước xã hội hóa các hình thức cai nghiện ma túy; tổ chức cung cấp các dịch vụ điều trị cho người sử dụng ma túy tổng hợp; hướng dẫn cụ thể về địa điểm quản lý và người quản lý trong thời gian theo dõi xác định tình trạng nghiện./.

Lan Phương