Dienbien.gov.vn – Có mặt tại Điện Biên từ năm 2002, nhưng đến năm 2009, cây mắc ca bắt đầu được đưa vào trồng thử nghiệm thông qua một số chương trình dự án. Đặc biệt, mấy năm lại đây, với sự chỉ đạo sát sao, thường xuyên của Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, UBND tỉnh, sự vào cuộc của các cấp, các ngành, sự hưởng ứng của các doanh nghiệp, nhà đầu tư và sự ủng hộ của người dân, việc triển khai thực hiện các dự án trồng cây Mắc ca trên địa bàn tỉnh bước đầu đã đạt được những kết quả tích cực, như: Nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, tận dụng được quỹ đất hoang hóa, ít sử dụng của người dân để trồng Mắc ca; tạo công ăn, việc làm, góp phần nâng cao thu nhập, ổn định đời sống cho người dân vùng dự án...

Hình ảnh Dự án trồng mắc ca tại huyện Tuần Giáo.

Hiện trên địa bàn tỉnh Điện Biên đã có 9 dự án trồng cây Mắc ca được Tỉnh ủy, UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư với tổng vốn đăng ký là 9.271 tỷ đồng, quy mô trồng tập trung được phê duyệt triển khai thực hiện là 52.915 ha tại địa bàn các huyện: Điện Biên, Điện Biên Đông, Tuần Giáo, Mường Ảng, Tủa Chùa, Mường Nhé, Nậm Pồ và thành phố Điện Biên Phủ. Tuy nhiên, hiện các dự án trồng cây Mắc ca trên địa bàn tỉnh hầu hết chưa hoàn thiện các thủ tục về đầu tư dự án và chậm tiến độ thực hiện so với đề xuất của nhà đầu tư đã cam kết, nguyên nhân chủ yếu được xác định là do: Các Doanh nghiệp - Nhà đầu tư còn lúng túng chưa chủ động trong việc hoàn tất các thủ tục dự án đầu tư và gặp khó khăn trong việc thực hiện các thủ tục về đất đai để triển khai; một số địa bàn chưa nhận được sự ủng hộ, đồng thuận tuyệt đối của người dân trong vùng dự án; đa số diện tích đất trong vùng dự án (bao gồm cả đất thuộc quy hoạch lâm nghiệp) đều đang do người dân quản lý, sử dụng, canh tác nương rẫy hoặc để nương rẫy luân canh, chưa được đo đạc, quy chủ, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Bên cạnh đó, một số nơi người dân trong vùng dự án chưa hiểu hết về giá trị kinh tế, xã hội, môi trường của cây Mắc ca, cơ chế, chính sách, lợi ích khi tham thực hiện dự án với các Nhà đầu tư nên chưa thực sự đồng thuận tham gia thực hiện dự án...

Để tiếp tục hỗ trợ, đồng hành cùng Doanh nghiệp - Nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện các dự án trồng cây Mắc ca trên địa bàn tỉnh, góp phần thực hiện chủ trương cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư của tỉnh, sớm hoàn thành các mục tiêu cơ cấu lại ngành nông nghiệp. Tỉnh đã có văn bản yêu cầu UBND các huyện, thị xã, thành phố có dự án trồng Mắc ca chủ động phối hợp, hỗ trợ các Doanh nghiệp, Nhà đầu tư có dự án trồng cây Mắc ca trên địa bàn và các cơ quan, đơn vị liên quan tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, thuyết phục để người dân hiểu, đồng thuận với chủ trương, định hướng về cơ chế, chính sách của tỉnh đối với các dự án trồng cây Mắc ca cũng như lợi ích khi tham gia liên kết, hợp tác với Nhà đầu tư thực hiện dự án; các Doanh nghiệp - Nhà đầu tư có dự án trồng cây Mắc ca khẩn trương hoàn thiện dự án đã được Tỉnh ủy, UBND tỉnh cho chủ trương đầu tư, lấy ý kiến thẩm định các Sở chuyên ngành của tỉnh và các địa phương có liên quan; tổ chức phê duyệt dự án và hoàn thiện các thủ tục về đất đai và các nội dung khác (nếu có) theo quy định của pháp luật.

Đặc biệt, Ban Chỉ đạo giao đất, giao rừng, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp giai đoạn 2019 - 2023 tỉnh, tập trung chỉ đạo UBND các huyện, thị xã, thành phố khẩn trương đẩy nhanh tiến độ thực hiện rà soát, hoàn chỉnh việc giao đất, giao rừng, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp giai đoạn 2019-2023 trên địa bàn tỉnh theo Kế hoạch số 2783/KH-UBND ngày 20/9/2019 của UBND tỉnh, ưu tiên triển khai thực hiện trước tại địa bàn các xã thuộc vùng thực hiện các dự án trồng cây Mắc ca trên địa bàn. Bên cạnh đó, chỉ đạo các Tổ giúp việc của Ban Chỉ đạo thường xuyên tổ chức kiểm tra, nắm bắt tình hình, tiến độ thực hiện Kế hoạch số 2783/KH-UBND tại các huyện, thị xã, thành phố để kịp thời hướng dẫn, hỗ trợ UBND các huyện, thị xã, thành phố giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện Kế hoạch...

Tuần Giáo là một trong những huyện tiên phong trong phát triển cây mắc ca và hiện là địa phương có diện tích mắc ca lớn nhất tỉnh. Cây mắc ca được trồng thử nghiệm tại huyện Tuần Giáo từ năm 2013. Đến năm 2015, Công ty cổ phần Macadamia Ðiện Biên chính thức thực hiện dự án trồng cây mắc ca trên địa bàn huyện. Theo chủ trương của tỉnh, huyện Tuần Giáo được phê duyệt là vùng trồng mắc ca tập trung với quy mô 2.000 ha tại các xã: Quài Cang, Quài Nưa, Quài Tở, Nà Sáy và Chiềng Sinh. Thực hiện dự án, UBND huyện đã tích cực phối hợp với Công ty cổ phần Macadamia Ðiện Biên tuyên truyền để người dân hiểu được hiệu quả của việc góp đất cùng Công ty trong việc trồng, chăm sóc và bảo vệ vườn cây mắc ca. Tuy nhiên, một số người dân trong vùng dự án chưa nhận thức rõ về giá trị kinh tế, xã hội, môi trường của cây Mắc ca, cũng như cơ chế, chính sách, lợi ích khi tham thực hiện dự án với các doanh nghiệp nên đôi khi chưa thực sự đồng thuận tham gia thực hiện dự án.

Tuyết Anh