Dienbien.gov.vn – Chuyển đổi diện tích lúa không ổn định hoặc không đảm bảo nguồn nước tưới trong quá trình sản xuất sang trồng các loại cây trồng hàng năm, cây lâu năm hoặc kết hợp nuôi trồng thủy sản trên cơ sở vừa nâng cao hiệu quả sử dụng đất, vừa duy trì quỹ đất trồng lúa, bảo đảm an ninh lương thực, tăng thu nhập cho người dân, góp phần xóa đói, giảm nghèo, ổn định chính trị - xã hội, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, nhằm khai thác được lợi thế về đất đai, điều kiện tự nhiên của từng vùng, tạo thuận lợi để phát triển nông nghiệp bền vững; hình thành các vùng sản xuất chuyên canh với khối lượng sản phẩm lớn, tạo thành vùng sản xuất hàng hóa hiệu quả cao, phục vụ cho việc cơ cấu lại ngành nông nghiệp.

Trong những năm qua, việc chuyển đổi cây trồng kém hiệu quả sang trồng cây Mắc ca, bước đầu đã mang lại hiệu quả cho người dân trên địa bàn tỉnh Điện Biên.

Năm 2022, việc triển khai thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng luôn được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; sự phối hợp hiệu quả của các sở, ban, ngành; UBND các huyện, thị xã, thành phố, các doanh nghiệp và nhân dân trong triển khai thực hiện. Do vậy, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế, người dân đã có sự chuyển biến tích cực trong nhận thức góp phần cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống.

Tổng diện tích chuyển đổi trên đất trồng lúa năm 2022 là 1.583,47 ha (chuyển đổi trên đất ruộng 2 vụ lúa là 14,92 ha; chuyển đổi trên đất ruộng 1 vụ lúa là 61,88 ha; chuyển đổi trên đất lúa nương là 1.506,67 ha); tăng 397,9 ha so với năm 2021, đạt 133,56% kế hoạch. Cụ thể, diện tích chuyển đổi sang trồng cây hàng năm (dong riềng, khoai lang, sắn, cỏ chăn nuôi…) là 471,45 ha (chuyển đổi trên đất ruộng 2 vụ lúa là 14,92 ha; chuyển đổi trên đất ruộng 1 vụ lúa là 60,66 ha; chuyển đổi trên đất lúa nương là 395,87 ha); tăng 20,15 ha so với năm 2021, đạt 104,5% kế hoạch…

Bên cạnh đó, diện tích chuyển đổi sang trồng cây lâu năm (cây ăn quả, cây dược liệu, cây mắc ca …) là 1.112,02 ha (chuyển đổi trên đất ruộng 1 vụ lúa là 1,22 ha; chuyển đổi trên đất lúa nương là 1.110,8 ha); tăng 377,75 ha so với năm 2021, đạt 151,5% kế hoạch. Nhiều huyện trên địa bàn tỉnh đã tích cực trong công tác chuyển đổi đất kém hiệu quả sang trồng cây lâu năm như: Tuần Giáo, Mường Ảng, Mường Chà, Tủa Chùa, Nậm Pồ, Mường Nhé, Điện Biên Đông, TP. Điện Biên Phủ (Gai xanh, dổi, quế, mít, đào, na, vải). Các diện tích được chuyển đổi đa số là trên đất lúa nương kém hiệu quả.

Diện tích sau khi được chuyển đổi sang trồng cây hàng năm, cây lâu năm đã giúp người dân ổn định thu nhập (tùy theo loại cây trồng tăng từ 3 đến 5 lần so với trồng lúa nương); hình thành một số vùng tập trung đối với cây ăn quả, cây mắc ca... đời sống nông dân từng bước được nâng lên.

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, dù mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc chuyển đổi cây trồng trên đất trồng kém hiệu quả song việc chuyển đổi đất kém hiệu quả sang cây trồng khác trên địa bàn tỉnh cũng có không ít vấn đề đặt ra như: Việc huy động nguồn kinh phí từ các tổ chức, doanh nghiệp và các hộ gia đình tham gia thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại một số huyện còn hạn chế. Diện tích chuyển đổi vẫn còn nhỏ lẻ, manh mún, chưa phát huy hết tiềm năng, năng suất, chất lượng của cây trồng để đáp ứng được yêu cầu của thị trường; trình độ canh tác, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất của người dân còn hạn chế; việc chế biến sâu sau thu hoạch còn ít, cùng với đó, một số bộ phận người dân vẫn còn tư tưởng trông chờ ỷ lại vào nguồn đầu tư hỗ trợ của Nhà nước…

Năm 2023, tỉnh sẽ tập trung chuyển đổi 1.442 ha từ đất lúa ruộng 1 vụ 42 ha và đất ruộng 2 vụ 46,3 ha sang trồng cây hàng năm và cây lâu năm. Để thực hiện được mục tiêu đó, tỉnh đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn, liên quan đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động khuyến khích, hướng dẫn nông dân tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã, liên kết sản xuất để giảm rủi ro, tăng lợi nhuận trên một đơn vị diện tích và đảm bảo điều kiện trong việc tiếp cận với khoa học kỹ thuật, nguồn vốn vay, thị trường tiêu thụ.

Đặc biệt, xác định cơ cấu cây trồng phù hợp với từng vùng chuyển đổi, từng chân đất, tập quán sản xuất cũng như nhu cầu của thị trường; đẩy mạnh công tác chuyển giao, ứng dụng khoa học kỹ thuật mới vào sản xuất phù hợp với từng loại cây trồng cho hiệu quả kinh tế cao; đào tạo tập huấn, xây dựng các mô hình trình diễn về giống cây trồng mới có năng suất cao, chất lượng tốt, chống chịu với sâu bệnh, các mô hình nông lâm kết hợp, các kỹ thuật canh tác tiến bộ thích ứng biến đổi khí hậu... để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm hình thành vùng chuyên canh với quy mô sản xuất hàng hóa.

Đồng thời, đẩy mạnh liên kết trong sản xuất, liên kết giữa nông dân với nông dân thành vùng hàng hóa; liên kết nông dân với HTX, doanh nghiệp để cung ứng vật tư, thu mua tiêu thụ sản phẩm, liên kết giữa nông dân với các nhà khoa học để áp dụng các tiến bộ kỹ thuật cho hiệu quả kinh tế cao. Duy trì nâng cao hiệu quả hoạt động các HTX hiện có; khuyến khích, hướng dẫn phát triển, thành lập mới các HTX để các tổ chức này thực sự là cầu nối hiệu quả trong liên kết giữa người dân và doanh nghiệp trong trồng, chế biến, tiêu thụ nông sản hàng hóa…/.

Tuyết Anh