Dienbien.gov.vn - Điện Biên là tỉnh miền núi biên giới phía Tây Bắc của tổ quốc có đường biên giới giáp với Lào và Trung Quốc, gồm 19 dân tộc anh em sinh sống, trong đó: Thái chiếm 38,4%; H’Mông chiếm 34,8%; Kinh chiếm 18,7%, dân tộc Khơ mú chiếm 3,3%; còn lại là các dân tộc khác. Toàn tỉnh có 10 đơn vị hành chính, 101/130 xã thuộc vùng khó khăn theo Quyết định số 2405/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ; 5 huyện nghèo theo Nghị Quyết 30a/2008/NQ-CP của Chính phủ và 2 huyện có tỷ lệ hộ nghèo cao được áp dụng chính sách đầu tư cơ sở hạ tầng theo Nghị quyết 30a tại Quyết định 293/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Vì vậy, quy mô và vệ sinh nước sạch nông thôn còn nhiều khó khăn.

Chương trình Mở rộng quy mô vệ sinh và nước sạch nông thôn sẽ giúp hàng nghìn người dân sẽ được sủ dụng nước sạch hợp vệ sinh.

Tính đến hết năm 2017, tỷ lệ hộ gia đình có nhà tiêu trên địa bàn toàn tỉnh mới chiếm 71,50%; số hộ gia đình nông thôn có nhà tiêu là: 63,99%; hộ gia đình có nhà tiêu hợp vệ sinh trên địa bàn toàn tỉnh là 43,60%; số hộ gia đình nông thôn có nhà tiêu hợp vệ sinh là: 40,37%. Nhiều thôn, bản ở vùng sâu, vùng xa hầu như không có nhà tiêu hoặc có nhà tiêu nhưng không hợp vệ sinh, thói quen phóng uế bừa bãi ra môi trường vẫn còn khá phổ biến. Phân, rác thải, nước thải của người, gia súc không được thu gom và xử lý triệt để hoặc được thu gom và xử lý cũng không đúng quy trình, hầu như tất cả người dân chưa có thói quen rửa tay với xà phòng đúng cách. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến các dịch bệnh liên quan đến nước và vệ sinh môi trường.

Bên cạnh đó, số Trạm y tế xã có nhà tiêu không hợp vệ sinh khá cao 31/116 trạm Y tế xã thuộc vùng nông thôn của tỉnh có nhà tiêu và có nhà tiêu nhưng không hợp vệ sinh, nhiều nhà tiêu xuống cấp. Đặc biệt là các xã mới chia tách từ năm 2013 chưa có nhà Trạm y tế kiên cố, cần đầu tư xây dựng mới hoặc cần cải tạo nâng cấp, sửa chữa. Số trường học có nước và nhà tiêu hợp vệ sinh mới chỉ có 379/452 trường, chiếm tỷ lệ 83,85%...

Vì thế, Chương trình mở rộng quy mô vệ sinh và nước sạch nông thôn dựa trên kết quả vay vốn Ngân hàng thế giới được Chính phủ phê duyệt và triển khai tại 21 tỉnh miền núi phía Bắc, Tây Nguyên và Nam Trung bộ (trong đó có Điện Biên) sẽ góp phần làm giảm tình trạng bệnh tật trong các khu dân cư, đặc biệt là các bệnh liên quan đến nguồn nước và vệ sinh, qua đó tăng hiệu quả sản xuất, chất lượng cuộc sống người dân trong khu vực được nâng cao. Tại Điện Biên trong gia đoạn này sẽ có khoảng 401.996 người dân nông thôn trên địa bàn toàn tỉnh sẽ được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh. Tỷ lệ số dân sử dụng nước sạch, đáp ứng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt (QCVN-02:2009/BYT do Bộ Y tế ban hành tại thông tư số 05/2009/TT-BYT, ngày 17/06/2009) từ các mẫu nước kiểm tra (tại 19 xã với 70.162 người) của các nguồn cấp nước nhỏ lẻ là 0 người…

Từ giai đoạn từ năm 2016 đến 30/6/2018,  trên địa bàn tỉnh Điện Biên có tổng số 45 công trình bao gồm công trình cấp nước cộng đồng dân cư; cấp nước và vệ sinh trường học và các trạm y tế đã được khởi công và triển khai thực hiện; Các hoạt động sự nghiệp với tổng số 37 hoạt động đã được triển khai tại các xã, huyện trên địa bàn tỉnh. Trong đó, tiểu hợp phần 1 gồm 26 công trình cấp nước cho cộng đồng dân cư đến thời điểm hiện tại số công trình đang triển khai thực hiện là 14 công trình; Tiểu hợp phần 2 là 18 cấp nước và vệ sinh cho các trường học, trong đó 11 công trình đã triển khi thi công và hoàn thành trong năm 2017; 7 công trình đã được phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật, thiết kế Bản vẽ thi công và kế hoạch lựa chọn nhà thầu...

Tuy nhiên, Chương trình Mở rộng quy mô vệ sinh và nước sạch nông thôn dựa trên kết quả vay vốn WB là chương trình mới được áp dụng tại Điện Biên với hình thức nghiệm thu, thanh toán, giải ngân dựa trên kết quả đầu ra, thực hiện theo Sổ tay hướng dẫn chung cho 21 tỉnh, do vậy trong khi thực hiện còn nhiều khó khăn, vướng mắc cho các đơn vị. Sự phối kết hợp giữa các cơ quan, đơn vị thực hiện với nhau, giữa các cơ quan, đơn vị thực hiện với chính quyền địa phương (huyện, xã) còn chưa sâu sát, cụ thể. Công tác lập kế hoạch, báo cáo ở các cơ quan, đơn vị thực hiện Chương trình chưa theo đề cương hướng dẫn, thời gian gửi báo cáo, cung cấp số liệu chậm so với yêu cầu dẫn đến công tác tổng hợp Chương trình gặp nhiều khó khăn...

Theo ông Lò Văn Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh – Trưởng Ban Chỉ đạo thực hiện Chương trình mở rộng quy mô vệ sinh và nước sạch nông thôn đê nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi vệ sinh của người dân nông thôn nhằm cải thiện vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân, góp phần tăng tỷ lệ hộ gia đình làm và sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, sử dụng nguồn nước sạch, thực hiện hành vi rửa tay với xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh. 100% hộ dân của 10 xã triển khai "vệ sinh toàn xã" năm 2018 được tuyên truyền vận động xây dựng, sử dụng nhà tiêu cải thiện và được cung cấp kiến thức về vệ sinh cá nhân, rửa tay với xà phòng và nước sạch… trước mắt, tỉnh sẽ tập trung ưu tiên triển khai các danh mục tại vùng có điều kiện thuận phát triển hơn; việc mở rộng quy mô vệ sinh và nước sạch nông thôn tại 45 xã vẫn giữ nguyên chỉ tiêu.

Tuyết Anh