Dienbien.gov.vn - Thực hiện chương trình mục tiêu Y tế - Dân số giai đoạn 2016-2020; Chiến lược quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 2011 - 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 của Thủ tướng Chính phủ. Những năm qua, Sở Y tế đã xây dựng và tổ chức triển khai thực hiện các mục tiêu của chiến lược Quốc gia về dinh dưỡng. Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng đã giảm dần qua từng năm

Trong những năm qua, được sự quan tâm chỉ đạo, đầu tư của Đảng và Nhà nước, sự nỗ lực của ngành Y tế, sự vào cuộc tích cực của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể các cấp và toàn xã hội, công tác phòng, chống suy dinh dưỡng trên địa bàn tỉnh đã đạt được những kết quả đáng kể. Tình trạng dinh dưỡng của người dân nói chung và của bà mẹ, trẻ em nói riêng đã được cải thiện rõ rệt. Tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân (cân nặng/tuổi) ở trẻ em dưới 5 tuổi, bình quân mỗi năm giảm từ 0,5-0,7%, cụ thể: Giảm từ 22,03% năm 2011 xuống còn 18,84% năm 2015 và xuống 16,2% năm 2019, ước thực hiện đến hết năm 2020 xuống còn 16%. Tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi (chiều cao /tuổi) ở trẻ em dưới 5 tuổi, giảm từ 32,9% năm 2011 xuống 29,29% năm 2015 và xuống 26,9% năm 2019, ước thực hiện đến hết năm 2020 xuống còn 26,6%.  Cải thiện tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng, như: Tỷ lệ trẻ em từ 6-60 tháng tuổi được uống vitamin A đều đạt trên 96%; tỷ lệ bà mẹ sau sinh trong vòng 1 tháng đầu được uống vitamin A đạt trên 82%. Các đối tượng có nguy cơ cao (trẻ em bị viêm phổi, sởi, tiêu chảy kéo dài) đều được uống bổ sung viên nang vitamin A liều cao đảm bảo an toàn. Hàng năm tổ chức các lớp truyền thông thực hành dinh dưỡng cho trên 12.800 bà mẹ. Qua đó tỷ lệ trẻ được bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đã được cải thiện qua từng năm, cụ thể: Tỷ lệ trẻ được bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu tăng từ 15% năm 2011 lên 25% năm 2015 và lên 38,1% năm 201. Tỷ lệ thừa cân, béo phì ở trẻ em dưới 5 tuổi nói chung đã giảm dần qua các năm, cụ thể: theo số liệu điều tra 30 cụm hàng năm, tỷ lệ thừa cân, béo phì ở trẻ em dưới 5 tuổi giảm từ 2,0% năm 2015 xuống còn 1,8% năm 2019. Bên cạnh đó, mạng lưới thực hiện các hoạt động dinh dưỡng được củng cố và kiện toàn từ tỉnh đến cơ sở; số lượng và chất lượng cán bộ làm công tác dinh dưỡng được nâng lên; 100% xã, phường có cán bộ chuyên trách dinh dưỡng; 86,4% thôn bản có cộng tác viên dinh dưỡng đang hoạt động. Công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em và cải thiện tình trạng dinh dưỡng được triển khai hiệu quả ở 100% xã, phường, thị trấn trên địa bàn toàn tỉnh; Kiến thức và thực hành dinh dưỡng của người dân từng bước được cải thiện; 100% hộ gia đình dùng muối Iốt đủ tiêu chuẩn phòng bệnh;

Bên cạnh đó, ngành đã thường xuyên tư vấn cho các bà mẹ cho con bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và cho trẻ ăn bổ sung đúng và đủ năng lượng đảm bảo chất lượng. Đồng thời cấp bổ sung viên sắt axit Folic, viên đa vi chất và vitamin A cho các bà mẹ sau đẻ phòng thiếu vi chất. Hàng năm, tổ chức chiến dịch cân, đo chiều cao, đo vòng cánh tay sàng lọc nhằm phát hiện trẻ bị suy dinh dưỡng để kịp thời cấp các sản phẩm phục hồi dinh dưỡng cho trẻ, như: Bổ sung viên sắt, vitamin A phòng thiếu máu thiếu vi chất ở trẻ em và tẩy giun định kỳ cho trẻ từ 24-60 tháng tuổi tại các cơ sở y tế. Tổ chức truyền thông bằng các hình thức đa dạng, như: phát thanh, truyền hình, đài, báo, truyền thông trực tiếp tại cộng đồng; ngôn ngữ phù hợp với từng địa phương (nhất là vùng dân tộc thiểu số, vùng cao, vùng sâu, vùng xa), nhằm cải thiện nhận thức và thay đổi hành vi của cộng đồng về chăm sóc dinh dưỡng hợp lý cho trẻ và phụ nữ mang thai. Cụ thể: Tại tuyến tỉnh, huyện: Hàng năm đều có nội dung tuyên truyền, quảng cáo, phong phú với nhiều hình thức trên các phương tiện thông tin đại chúng, phát tin trên truyền hình tỉnh, huyện vào các đợt “Ngày vi chất dinh dưỡng”, “Tuần lễ nuôi con bằng sữa mẹ”, “tuần lễ dinh dưỡng và phát triển”. Tại tuyến xã, thôn, bản: Các hoạt động truyền thông là những buổi thảo luận nhóm, sinh hoạt câu lạc bộ, giáo dục truyền thông thực hành dinh dưỡng, thăm hộ gia đình... đặc biệt là các buổi thực hành dinh dưỡng cho bà mẹ mang thai, bà mẹ nuôi con < 2 tuổi, bà mẹ có con < 5 tuổi bị suy dinh dưỡng, đã thuyết phục được các bà mẹ và cộng đồng thay đổi nhận thức của người dân trong chăm sóc nuôi dưỡng trẻ.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, tỉnh Điện Biên vẫn còn gặp những thách thức lớn về dinh dưỡng như: Tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ em dưới 5 tuổi vẫn còn cao (cao gấp 1,32 lần so với toàn quốc), trong khi đó tình trạng thừa cân béo phì, rối loạn chuyển hóa và các yếu tố nguy cơ sức khỏe liên quan đến dinh dưỡng đang có xu hướng gia tăng nhanh ở cả trẻ em và người trưởng thành; tình trạng thiếu năng lượng trường diễn ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ còn ở mức cao. Nguyên nhân: chủ yếu là do Tỷ lệ hộ nghèo còn cao (33,05%, năm 2019); trình độ dân trí không đồng đều, còn tồn tại một số phong tục, tập quán lạc hậu ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa. Bên cạnh đó, nguồn kinh phí đầu tư cho công tác phòng chống suy dinh dưỡng, chủ yếu từ nguồn ngân sách Trung ương; tuy nhiên, trong những năm gần đây, nguồn kinh phí này bị cắt giảm dần. 

Nhằm cải thiện tình trạng dinh dưỡng của phụ nữ có thai và trẻ em dưới 5 tuổi, góp phần nâng cao tầm vóc, thể lực người dân tỉnh Điện Biên. Kiểm soát có hiệu quả tình trạng thừa cân, béo phì góp phần hạn chế các bệnh mạn tính không lây liên quan đến dinh dưỡng. Ngành Y tế tỉnh đã đặt ra các mục tiêu và chỉ tiêu cụ thể: Phấn đấu giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi ở trẻ em dưới 5 tuổi từ 26,6% (năm 2020) xuống dưới 20% (năm 2025) và dưới 19% (năm 2030). Phấn đấu giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân ở trẻ em dưới 5 tuổi từ 16,0% (năm 2020) xuống dưới 15% (năm 2025) và dưới 10,5% ( năm 2030). Khống chế tỷ lệ trẻ sơ sinh có cân nặng thấp (dưới 2500 gram) dưới 5% vào năm 2025 và năm 2030. Tăng tỷ lệ bà mẹ cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu từ 39% (năm 2019) lên 40% (năm 2025) và 41% (năm 2030)…

Bác sĩ CKII Lường Văn Kiên, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh cho biết: Trong thời gian tới ngành y tế tiếp tục triển khai toàn diện về chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ em dưới 5 tuổi và 1.000 ngày đầu đời. Hướng dẫn dinh dưỡng phù hợp với từng đối tượng và địa bàn. Tập huấn, cập nhật kiến thức cho cán bộ y tế tuyến cơ sở, đội ngũ y tế thôn bản, các cô đỡ thôn bản về chăm sóc sức khỏe và bảo đảm dinh dưỡng hợp lý, tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu; hướng dẫn ăn bổ sung hợp lý cho trẻ dưới 5 tuổi; theo dõi tăng trưởng và phát triển của trẻ em dưới 5 tuổi. Tăng cường công tác thông tin, truyền thông và vận động về lợi ích của việc khám thai định kỳ và chăm sóc dinh dưỡng cho phụ nữ có thai, bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, cho trẻ ăn bổ sung hợp lý, bổ sung vi chất dinh dưỡng…

Thanh Tâm