Dienbien.gov.vn - Cùng với sự ra đời của lực lượng Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Việt Nam, ngày 3/3/1959 khu Công an nhân dân (CAND) vũ trang Tây Bắc được thành lập, tiền thân là Tiểu đoàn 957, 959 xây dựng thành Tiểu khu S7 và 59, các đền, trạm CAND vũ trang và các đại đội trực thuộc lãnh đạo, chỉ huy quản lý điều hành của hai tiêu khu. Cuối năm 1962, khu tự trị Tây Bắc đổi 17 châu thành 17 huyện, tách khu tự trị Tây Bắc thành 3 tỉnh Sơn La, Lai châu và Nghĩa Lộ. Lực lượng CAND vũ trang Lai Châu lúc bấy giờ được tổ chức theo địa dư hành chính của tỉnh Lai Châu (cũ). Theo Chỉ thị số 27 của CAND vũ trang khu Tây Bắc, ngày 7/2/1963, CAND vũ trang Lai Châu (nay là BĐBP tỉnh Điện Biên) được thành lập.

Cán bộ, chiến sĩ Ðồn Biên phòng A Pa Chải, huyện Mường Nhé tuần tra biên giới.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hưởng ứng lời kêu gọi của Bác Hồ "Tất cả vì Miền Nam thân yêu, quyết tâm đánh thẳng giặc Mỹ xâm lược”, 500 cán bộ, chiến sĩ BĐBP tỉnh đã làm đơn tình nguyện xung phong vào các chiến trường Tây Ninh, Gia Lai, Kon Tum, Đắc Lắc… để đánh Mỹ, nhiều đồng chí đã lập chiến công hiển hách góp phần giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước.

Trên tuyến biên giới phía Bắc, lực lượng BĐBP tỉnh đã viết lên trang sử vẻ vang và lập nhiều chiến công xuất sắc, bằng khí phách anh hùng và ý chí "Quyết chiến, quyết thắng" đã tiêu diệt hàng chục toán phỉ, dập tắt cuộc bạo loạn; đập tan âm mưu lôi kéo dân ta sang Lào ở khu vực Ba Chà (huyện Mường Nhé). Điều tra phát hiện 140 tên phỉ, 07 tổ chức phản động, 05 ổ nhóm ngụy quân, ngụy quyền, bắt sống 66 tên, tiêu diệt 43 tên, gọi hàng 300 tên, thu 189 súng các loại, 17 điện đài và nhiều phương tiện chiến tranh khác.

Điển hình về tinh thần chiến đấu dũng cảm trong thời kỳ ác liệt đó là Đồn Biên phòng 429 (nay là Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Tây Trang), Đồn Biên phòng 421 (Mường Mươn), Đồn Biên phòng 409 (Mường Nhé), Đồn Biên phòng 405 (Leng Su Sỉn), Đại đội 2 cơ động và các cá nhân tiêu biểu như Nguyễn Duy Giảng, Nguyễn Kim Sao, Hà Đình Mận, Nguyễn Quốc Trị, Đăng Văn Tộ và liệt sĩ Quàng Văn Liến... Trong thời kỳ này, lực lượng BĐBP tỉnh vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu anh hùng lực lượng vũ hang Nhân dân cho Đồn Biên phòng 405 - Leng Su Sìn (năm 1973), Đồn Biên phòng 429 - Tây Trang (năm 1973).

Trong chiến dịch 800 giúp bạn Lào, CAND vũ trang (tiền thân của lực lượng Biên phòng ngày nay) đã tiêu diệt 11 tên địch, trong đó có tướng Vàng Chung; thu 65 súng các loại, đập tan hệ thông phòng thủ của bọn đặc vụ Tưởng - thổ phỉ trên biên giới Việt Nam - Lào; bảo vệ an toàn Chủ tịch nước CHDCND Lào (Hoàng thân Su Pha Nu Vông); được Đảng, Nhà Nước tặng thưởng huân chương chiến công hạng hai cho 5 đơn vị thuộc lực lượng Biên phòng tỉnh và tuyên dương Anh hùng liệt sĩ Quàng Văn Liến. Trong thời gian đó, BĐBP tỉnh đã thực hiện tốt khẩu hiệu "Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đông bào các dân tộc là anh em ruột thịt", thực hiện 4 cùng với Nhân dân: "cùng ăn, cung ở, củng làm, cùng nói tiếng dân tộc". Vận động nhân dân định canh, định cư, trông lúa nước, tham gia đóng góp hàng vạn ngày công, xây dựng thuỷ điện Nậm Cản, nhà máy cơ khí 7- 5, mở đường quốc lộ Lai Châu - Mường Tè. Tham gia "xoá mù, diệt dốt”, "phòng chống dịch bệnh, bài trừ tập quán lạc hậu và tệ nạn xã hội", xây dựng cơ sở chính trị địa phương vững mạnh. Phối hợp với địa phương xây dựng công an xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé trở thành lá cờ đầu trong phong trào vì an ninh Tổ quốc, được Đảng, Nhà nước tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân. Điển hình trong công tác vận động quần chúng đó là: Đồn Biên phòng Leng Su Sìn, Đồn Biên phòng Mường Mươn, Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Tây Trang, Đồn Biên phòng Mường Nhé ....và tinh thần tận tụy với Đảng, tận trung với nước, tận hiếu với dân, vì nước quên thân, vì nhân dân phục vụ của Anh hùng liệt sĩ Trần Văn Thọ, là chiến công sáng ngời còn in đậm mãi mãi trong đồng bào các dân tộc trong tỉnh nói chung và dân tộc Hà Nhì xã Chung Chải, Sín Thầu, huyện Mường Nhé nói riêng; là tấm gương tiêu biểu nhất về sự cống hiến, hi sinh vì cuộc sống bình yên của nhân dân các dân tộc khu vực biên giới, vì sự nghiệp bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia.

Sau năm 1975, BĐBP tỉnh vừa củng cố lực lượng, vừa phải đương đầu với cuộc chiến tranh biên giới hết sức ác liệt; cán bộ, chiến sĩ đã nêu cao chủ nghĩa anh hùng cách mạng, phối hợp với quân và dân biên giới tiêu diệt 2.434 tên, 2 xe tăng và nhiều phương tiện chiến tranh khác, đập tan chiến tranh phá hoại nhiều mặt của địch; được Đảng, Nhà nước tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân cho hai tập thể: Đồn Biên phòng 421 - Mường Mươn (năm 1978), BĐBP tỉnh (năm 1979) và điển hình là các cá nhân: Lừu A Phừ, Tòng Văn Kim, Tao Văn Tem, Anh hùng liệt sỹ Nguyễn Phú Tráng, Nguyễn Văn Hiền.

Năm 1981 thực hiện hiệp định, hiệp nghị giữa hai Nhà nước Việt Nam - Lào về phân giới cắm mốc giữa tỉnh Lai Châu (Điện Biên) với 2 tỉnh (Phong Sa Lỳ, Luông Pha Băng - Lào). BĐBP tỉnh đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tham gia khảo sát, hoạch định phân giới cắm mốc, xây dựng xong 25 mốc giới, đúng tiêu chuẩn và chất lượng hạng mục công trình.

Đất nước ta chuyển sang thời kỳ đổi mới đòi hỏi công tác bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia cũng phải có sự đổi mới toàn diện để đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ. Dưới sự lãnh đạo của Đảng uỷ, Bộ Tư lệnh BĐBP, Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh và phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị, đặc biệt là vai trò nòng cốt chuyên trách của BĐBP tỉnh trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, góp phần xây dựng biên giới ổn định về chính trị, vững mạnh về mọi mặt. Đã phát hiện, xử lý đúng, kịp thời hàng trăm vụ, hàng nghìn đối tượng vi phạm chủ quyền an ninh biên giới, ngăn chặn đẩy lùi nhiều hoạt động vi phạm khác, bảo vệ an toàn đường biên, mốc giới, không để xảy ra đột biến xấu trên biên giới và làm tốt công tác đối ngoại Biên phòng. Trực tiếp tham gia phân giới, cắm mốc trên tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc được 16 vị trí/20 mốc và 1 mốc giao điểm đường biên giới ba nước Việt Nam - Trung Quốc - Lào; tham gia đàm phán, tổ chức tăng dày, tôn tạo cột mốc tuyến biên giới Việt Nam - Lào được 144 vị trí/156 mốc. Làm tốt công tác quản lý địa bàn, quản lý xuất nhập cảnh qua biên giới. Chủ động xây dựng phương án, kế hoạch bảo vệ biên giới và tăng cường kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu của các đơn vị cơ sở, nhất là địa bàn trọng điểm; tham gia diễn tập cứu hộ cứu nạn, diễn tập cụm tác chiến Biên phòng và diễn tập khu vực phòng thủ huyện, tỉnh; huấn luyện quân sự, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng - an ninh, góp phần xây dựng lực lượng công an, dân quân xã, bản vững mạnh, đảm nhiệm tốt công tác an ninh trật tự ở cơ sở. Thường xuyên đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả các biện pháp nghiệp vụ, đấu tranh với hoạt động tình báo gián điệp, xâm nhập trái phép qua biên giới, các hoạt động lợi dụng tự do tín ngưỡng, tuyên truyền đạo trái pháp luật, di dịch cư tự do và các loại tội phạm hình sự. Xác lập và phá thành công nhiều chuyên án phản động, ngăn chặn các hoạt động lợi dụng tự do tín ngưỡng tôn giáo lôi kéo tập hợp lực lượng trong âm mưu tuyên truyền thành lập “Vương Quốc Mông” và tội phạm ma túy xuyên quốc gia.

Quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của các cấp ủy Đảng về công tác vận động quần chúng, BĐBP tỉnh đã tổ chức tăng cường cán bộ trực tiếp giúp các xã biên giới, trong đó có 29 đồng chí đội trưởng đội công tác Biên phòng tăng cường xã được các huyện ủy biên giới chi định làm phó bí thư các chi, đảng bộ xã biên giới. Thực hiện các chương trình phối hợp và kết nghĩa với các ban, ngành, đoàn thể làm tốt công tác tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương vững mạnh toàn diện; vận động nhân dân thực hiện tốt các chương trình dự án phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội đẩy mạnh các phong trào thi đua sôi nổi, phát huy sức mạnh tổng họp toàn dân tham gia bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới quốc gia. Hình ảnh "Thầy giáo quân hàm xanh", "Thầy thuốc quân hàm xanh", "Chiến sỹ tuyên truyền văn hóa quân hàm xanh" đã thực sự chiếm được tình cảm, tình yêu quý mến của đồng bào các dân tộc vùng biên giới.

Trải qua 55 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam, của Bác Hồ kính yêu, sự lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh BĐBP mà trực tiếp là của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh, lực lượng BĐBP tỉnh Điện Biên đã vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách, hy sinh, gian khổ và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia, góp phần tích cực vào sự nghiệp bảo vệ trọn vẹn biên giới thiêng liêng của Tổ quốc. BĐBP tỉnh Điện Biên đã lập nhiều chiến công oanh liệt, được Đảng, Quốc hội, Nhà nước tuyên dương 4 tập thể, 2 cá nhân danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân; 1 Huy hiệu hòa bình thế giới; 1 Huy chương Hữu nghị của nước CHDCND Lào; 303 Huân chương Quân công, Huân chương Chiến công và nhiều Cờ thi đua, bằng, giấy khen các loại./.

Lan Phương