Dienbien.gov.vn - Trong những năm qua, việc triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách chế độ với Người khuyết tật luôn được tỉnh Điện Biên quan tâm, tích cực chỉ đạo các cấp, các ngành các tổ chức đoàn thể thực hiện chính sách đối với Người khuyết tật, tạo điều kiện cho người khuyết tật có cuộc sống dần ổn định.

Công ty TNHH XD và TM số 6 tặng quà cho NKT và TMC tiêu biểu trên địa bàn tỉnh.

Điện Biên là tỉnh miền núi, biên giới phía Tây Bắc, tổng diện tích 9.562,9 km²; có 10 đơn vị hành chính cấp huyện; 129 xã, phường, thị trấn. Tỉnh Điện Biên có 07 huyện nghèo (gồm 05 huyện nghèo theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP, 02 huyện nghèo theo Quyết định số 275/QĐ-TTg ngày 07/3/2018 của Thủ tướng Chính phủ), 97 xã đặc biệt khó khăn; dân số toàn tỉnh trên 610.000 người, gồm 19 dân tộc (trong đó: dân tộc Mông chiếm 38,12%, dân tộc Thái  35,69%, dân tộc Kinh 17,38%, còn lại các dân tộc khác). 

Theo số liệu điều tra, rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều năm 2020: tổng số hộ dân cư là 133.410 hộ; trong đó có: 39.982 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 29,97%, hộ nghèo về thu nhập 39.643 hộ, chiếm tỷ lệ 99,15% tổng số hộ nghèo; hộ nghèo thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản 339 hộ, chiếm tỷ lệ 0,85% tổng số hộ nghèo; 12.585 hộ cận nghèo, chiếm tỷ lệ 9,43 % tổng số hộ dân cư.

Qua kết quả rà soát, thống kê của các huyện, thị xã, thành phố, toàn tỉnh có 7.411 người khuyết tật (trong đó có 6.682 người khuyết tật và 729 thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và con đẻ người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học). Trong đó: Nam 4.178 (chiếm 56%), nữ 3.233 người (chiếm 44%). Số người đã được cấp Giấy xác nhận khuyết tật là 6.347 người (chiếm 86%), có 6.123 người khuyết tật đang hưởng trợ cấp hàng tháng.

Trong những năm qua, UBND tỉnh đã chỉ đạo các Sở, ngành và UBND các huyện, thị xã, thành phố chủ động tổ chức tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về Người khuyết tật, đồng thời phổ biến các biện pháp phòng ngừa, phát hiện và can thiệp kịp thời để giảm thiểu khuyết tật bẩm sinh, khuyết tật do tai nạn thương tích và khuyết tật do các thương tích khác gây ra; phòng chống phân biệt đối xử đối với Người khuyết tật.

Liên đoàn Lao Động tỉnh phối hợp với Hội bảo trợ người khuyết tật và bảo vệ quyền trẻ em tỉnh tổ chức thăm và tặng quà cho các cháu bị khuyết tật, trẻ mồ côi trên địa bàn tỉnh (https://laodong.vn)

Trong giai đoạn 2011-2020, Sở Tư Pháp đã in ấn và cấp phát hơn 25.000 tờ gấp pháp luật về bảo vệ trẻ em và phòng chống xâm hại trẻ em, phòng chống mua bán người. Cấp phát miễn phí nhiều tài liệu, tờ gấp tuyên truyền pháp luật về người khuyết tật do Bộ Tư pháp phát hành. Tổ chức 07 hội nghị tập huấn kiến thức pháp luật về phòng chống xâm hại trẻ em, phòng chống mua bán người cho 182 lượt đại biểu là thành viên Ban chủ nhiệm các Câu lạc bộ pháp luật và phòng chống tội phạm, biên soạn hơn 70 đề cương giới thiệu các văn bản pháp luật mới ban hành (trong đó, có 01 đề cương giới thiệu Luật Trẻ em, 02 đề cương giới thiệu Bộ luật Dân sự năm 2015, Bộ luật Hình sự (sửa đổi 2015, 2017). Cấp phát miễn phí hoặc đăng tải trên Cổng/Trang Thông tin điện tử của ngành để đội ngũ báo cáo viên pháp luật, những người làm công tác PBGDPL tra cứu, cập nhật phục vụ nhiệm vụ tuyên truyền, PBGDPL.

Sở Lao động - Thương binh và Xã hội cũng đã ban hành các văn bản hướng dẫn, đôn đốc UBND các huyện, thị xã, thành phố triển khai trợ cấp xã hội và hỗ trợ kinh phí chăm sóc hằng tháng đối với Người khuyết tật. Đẩy nhanh tiến độ triển khai xác định mức độ khuyết tật và thực hiện chính sách với Người khuyết tật, tổ chức thanh tra, kiểm tra tình hình triển khai thực hiện chính sách, chế độ đối với người khuyết tật. Tổ chức các lớp tập huấn truyền thông cho cán bộ cấp huyện, xã hướng dẫn triển khai thực hiện các quyết định điều chỉnh mức trợ cấp cho các đối tượng bảo trợ xã hội trong đó có người khuyết tật theo Nghị định số 136/2013/NĐ-CP, tập huấn, hướng dẫn triển khai thực hiện xác định mức độ khuyết tật do hội đồng xác định mức độ khuyết tật cấp xã thực hiện.

Ngoài ra Hội Bảo trợ người khuyết tật và Bảo vệ quyền trẻ em thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt văn nghệ, giao lưu, gặp mặt, mít tinh, liên hoan văn nghệ do người khuyết tật biểu diễn nhân kỷ niệm ngày người khuyết tật Việt Nam, ngày Người khuyết tật thế giới. Thông qua các buổi giao lưu văn nghệ, người khuyết tật dần xóa bỏ mặc cảm, tự ti, hòa nhập cộng đồng.

Qua đó công tác tuyên truyền đã góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân, các cấp chính quyền địa phương, gia đình người khuyết tật và toàn xã hội đối với người khuyết tật, tạo điều kiện và môi trường thuận lợi cho người khuyết tật phấn đấu, tích cực tham gia đóng góp vào cộng đồng xã hội, đồng thời giúp người khuyết tật hiểu rõ quyền, nghĩa vụ, khẳng định và phát huy vai trò, trách nhiệm hòa nhập vào đời sống xã hội.

Hàng năm UBND tỉnh luôn thực hiện lồng ghép công tác Người khuyết tật vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, tỉnh đều bố trí ngân sách để thực hiện Đề án trợ giúp Người khuyết tật giai đoạn 2013-2020 trên địa bàn. Việc bố trí kinh phí cho công tác Người khuyết tật trên địa bàn tỉnh tập trung chủ yếu vào việc thực hiện chế độ trợ cấp xã hội theo quy định, là địa phương hơn 90% ngân sách của tỉnh do Trung ương phân bổ, vì vậy, mức trợ cấp xã hội cho các đối tượng Người khuyết tật của tỉnh bằng mức chung do Chính phủ quy định. Các chương trình, dự án triển khai chủ yếu là lồng ghép với các nội dung, chương trình phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.

Những năm qua công tác xác định mức độ khuyết tật cấp xã được thành lập trên 100% xã, nhằm thực hiện việc xác định, đánh giá mức độ, dạng tật đối với người khuyết tật, định kỳ có kiện toàn thành viên ban Hội đồng đảm bảo thực hiện vai trò, trách nhiệm giúp UBND xã trong việc đánh giá người khuyết tật, để làm cơ sở để thực hiện các chính sách đối với người khuyết tật như: Trợ cấp hàng tháng, trợ giúp giáo dục và hỗ trợ chăm sóc đối với người khuyết tật đặc biệt nặng và hỗ trợ phẫu thuật, chỉnh hình. Phương pháp xác định mức độ khuyết tật được thực hiện bằng phương pháp quan sát trực tiếp người khuyết tật, thông qua thực hiện hoạt động đơn giản phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hàng ngày, sử dụng bộ câu hỏi theo các tiêu chí về y tế, xã hội và các phương pháp đơn giản khác để kết luận mức độ khuyết tật đối với từng người khuyết tật. Bên cạnh đó thủ tục xác định mức độ khuyết tật được thực hiện theo quy định tại  Thông tư 37/2012/TTLT-BLĐTBXH-BYT-BTC-BGDĐT và Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH ngày 02/01/2019.

Trong giai đoạn từ năm 2011-2020, UBND các xã, thị trấn trên địa bàn tỉnh đã tiến hành cấp giấy chứng nhận khuyết tật cho 6.347 người khuyết tật và thực hiện cấp lại giấy chứng nhận khuyết tật khi có sự thay đổi kết luận của Hội đồng xác nhận mức độ khuyết tật cấp xã và Hội đồng giám định y khoa tỉnh. Trong giai đoạn 2011 đến nay Hội đồng Giám định Y khoa tỉnh đã tổ chức giám định khuyết tật cho 1.860 người; trong đó xác định 833 trường hợp đặc biệt nặng, 967 trường hợp nặng, 60 trường hợp nhẹ.

Tuy nhiên năng lực khám và phát hiện khuyết tật và phân loại khuyết tật của tuyến cơ sở còn hạn chế, việc xác định mức độ khuyết tật do Hội đồng xác định mức độ khuyết tật cấp xã đôi khi chưa chính xác. Các thành viên trong Hội đồng xác định khuyết tật cấp xã đa phần không có chuyên môn về y tế, chưa phát huy hết vai trò, trách nhiệm trong công tác xác định mức độ khuyết tật,  còn lúng túng trong việc thực hiện quy trình thủ tục đánh giá, xác nhận mức độ khuyết tật theo quy định. Các chỉ tiêu thang điểm trong phiếu xác định mức độ khuyết tật quy định tại Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH chỉ áp dụng phù hợp với người khuyết tật vận động, nghe nói, nhìn. Còn một số người khuyết tật thần kinh, tâm thần, trí tuệ hay dạng khuyết tật khác rất khó xác định, do vậy người khuyết tật phải chuyển lên Hội đồng y khoa cấp tỉnh. Hiện nay trên địa bàn toàn tỉnh có 129/129 Trạm Y tế thực hiện lập hồ sơ theo dõi và quản lý sức khỏe người khuyết tật 100% người khuyết tật được lập hồ theo dõi và quản lý sức khỏe tại tuyến xã, phường, thị trấn. Ngoài ra số thẻ BHYT do cơ quan bảo hiểm xã hội đã cấp cho người khuyết tật trên địa bàn tỉnh Điện Biên tính đến ngày 31/12/2020 là: 3.389 thẻ.

Những năm qua các đơn vị đã hỗ trợ phục hồi chức năng cho 4.363 người. Các trường hợp được phục hồi chức năng là sau tai biến mạch máu não, bại não, sau chấn thương. Bên cạnh đó còn hỗ trợ bằng nguồn hỗ trợ của Ủy ban Y tế Hà Lan - Việt Nam và các tổ chức quốc tế, giai đoạn 2011-2020 đã tổ chức cấp phát 39 máy trợ thính; 1.386 xe lăn; 26 kính thuốc; 31 nạng; thay 01 mắt giả; 25 xe đạp; 05 tay, chân giả cho người khuyết tật.

Trong giai đoạn 2011 – 2020 các đơn vị trong tỉnh đã phối hợp hỗ trợ về miễn giảm học phí, các khoản đóng góp, được cung cấp phương tiện, tài liệu, sách vở, đồ dùng học tập theo Nghị định của chính phủ. Ngoài ra giai đoạn năm 2017 - 2020, thực hiện Dự án Tăng cường thúc đẩy một cộng đồng hòa nhập tại tỉnh Điện Biên do tổ chức CBM tài trợ, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội đã phối hợp với Ban quản lý dự án CBM tỉnh Điện Biên tổ chức khảo sát, hỗ trợ sinh kế cho 108 hộ gia đình có người khuyết tật mua con giống, dụng cụ sản xuất để nâng cao thu nhập cho người khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn các huyện Điện Biên, TP Điện Biên Phủ, huyện Điện Biên Đông, Mường Ảng, Tuần Giáo, tổng kinh phí hỗ trợ: 885 triệu đồng. Đa phần người khuyết tật trên địa bàn tỉnh làm nông nghiệp và tự tạo việc làm, tỉ lệ người khuyết tật được tư vấn, giới thiệu việc làm chưa cao tuy nhiên đã có một số đối tượng được hỗ trợ tạo việc làm nâng cao đời sống sinh hoạt.

Hiện nay, toàn tỉnh có 02 cơ sở bảo trợ xã hội (Trung tâm Bảo trợ xã hội và Làng trẻ em SOS Điện Biên Phủ) đang nuôi dưỡng tập trung trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Tuy nhiên, do điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ viên chức, nhân viên công tác xã hội chưa đáp ứng yêu cầu về chăm sóc đối với Người khuyết tật, Người tâm thần, vì vậy Người khuyết tật, Người tâm thần của tỉnh Điện Biên chủ yếu được chăm sóc tại cộng đồng nơi cư trú, chưa được nuôi dưỡng chăm sóc tập trung tại các cơ sở bảo trợ xã hội.

Tuy nhiên theo ông Mai Hoàng Hà - Phó giám đốc sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh để nâng cao công tác chăm sóc hỗ trợ người khuyết tật trên địa bàn cần nâng cao nhận thức, tăng cường vai trò, trách nhiệm của gia đình, cộng đồng và các cơ quan chức năng, toàn xã hội trong công tác trợ giúp người khuyết tật. Đồng thời củng cố, phát triển mạng lưới cơ sở phục hồi chức năng, nâng cao chất lượng dịch vụ phục hồi chức năng, tăng cường phòng ngừa khuyết tật, phát hiện sớm, can thiệp và cải thiện chất lượng cuộc sống người khuyết tật về mọi mặt giúp người khuyết tật hòa nhập. Bên cạnh đó Sở cũng có nhiều đề xuất với các cấp các ngành cần xây dựng, hoàn thiện chính sách trợ giúp xã hội đối với trẻ em mồ côi, trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em nhiễm HIV, trẻ em bị nhiễm chất độc hóa học, trẻ em khuyết tật nặng và trẻ em bị ảnh hưởng bởi thiên tai; Phát triển mạng lưới nhân viên công tác xã hội hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Giúp người khuyết tật ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng, góp phần đảm bảo an sinh xã hội./.

Trần Ngọc