Do đặc thù của tỉnh miền núi biên giới còn nhiều khó khăn, nên giống như các lực lượng khác, thanh niên Điện Biên cùng trải qua những khó khăn ấy. Chủ yếu thanh niên là người dân tộc thiểu số, trình độ nhận thức không đồng đều, sống rải rác ở khắp các bản làng, khu dân cư từ vùng thấp đến vùng cao, là “bài toán khó với nhiều ẩn số” mà Ban Chấp hành ủy ban Hội LHTN Việt Nam tỉnh Điện Biên, khóa II phải cố gắng lắm mới tìm ra “đáp án”. Trả lời câu hỏi tò mò của tôi về “đáp án” được coi là bí quyết thành công trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành ủy ban Hội, chị Khương Thị Thanh Huyền, Phó Bí thư Tỉnh đoàn, Chủ tịch ủy ban Hội LHTN Việt Nam tỉnh, cười và nói một cách hóm hỉnh: “Bí mật đấy nha! Vì chỉ đơn giản là: Với thanh niên, tiên phong nghĩa là dấn thân!”.

Thanh niên tình nguyện giúp dân vệ sinh bản làng. Ảnh: Anh Tuấn

Ngắn gọn và đơn giản thế, vậy mà tôi phải mất ít nhiều thời gian mới có thể hiểu phần nào ý nghĩa sâu xa về sự dấn thân của thanh niên Điện Biên thời gian qua. Đi đâu cũng có thanh niên, việc gì cũng có thanh niên và lúc nào cũng thấy thanh niên, song nếu không thống kê thì mấy ai biết, trong xã hội học tập, cả trăm ngàn thanh niên các ngành, nghề đã chủ động trau dồi, tiếp cận và lĩnh hội tri thức. Bằng cách này hay cách khác, thanh niên tự trang bị cho mình vốn kiến thức chuyên môn nghiệp vụ, tin học, ngoại ngữ đủ để hoàn thành nhiệm vụ được giao. Học ở địa phương chưa đủ, thanh niên Điện Biên mạnh dạn đến những trung tâm văn hoá - khoa học như Hà Nội, Hải Phòng, T.P Hồ Chí Minh để được học nhiều hơn, hiểu biết nhiều hơn. Xa hơn và cũng vất vả hơn, thanh niên Điện Biên còn đi các nước trong khu vực với mong muốn chính đáng và rất đáng khâm phục là được lĩnh hội nhiều hơn tri thức ở chân trời mới, để sau này được cống hiến nhiều hơn, phục vụ tốt hơn cho mảnh đất lịch sử Điện Biên yêu dấu.

Trên lĩnh vực phát triển kinh tế, thanh niên Điện Biên chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền các cấp triển khai có hiệu quả các chương trình, dự án của Chính phủ ưu đãi đầu tư cho Điện Biên nói riêng, các tỉnh miền núi nói chung, như: Chương trình 134/CP, 135/CP, 167/CP. Đảm nhận các công trình, phần việc của thanh niên, mỗi công trình dự án hoàn thành đưa vào sử dụng, nhân dân luôn ghi nhận công sức không nhỏ của thanh niên. Chủ động tìm việc làm, dự án cho bản thân và gia đình phát triển kinh tế, thanh niên Điện Biên còn giúp đỡ nhau hàng trăm nghìn ngày công, nhiều trăm triệu đồng cho vay không lấy lãi để bạn mình có điều kiện vươn lên. Và những ngày này, nếu có dịp về thăm công trường tái định cư Thủy điện Sơn La tại thị xã Mường Lay, bạn cũng như tôi sẽ dễ dàng nhận thấy hàng trăm áo xanh tình nguyện đang hối hả giúp người dân thị xã hoàn thành những việc cuối cùng của cuộc chuyển cư. Họ là đoàn viên thanh niên của thị xã; là cán bộ chiến sỹ của Tiểu đoàn cảnh sát cơ động (Công an tỉnh); là chiến sỹ bền gan mưu trí của Bộ CHQS tỉnh và Trung đoàn 82 đứng chân trên địa bàn. Lớn lên ở những bản làng nghèo khó, tuổi thơ ấm lòng với củ sắn củ khoai, nhiều người trong số những đoàn viên thanh niên ấy chưa có một mái nhà của riêng mình. Nhưng hôm nay được dựng nhà cho bà con ở mảnh đất ngã ba sông, họ cũng ngập tràn niềm tin vào cuộc sống mới như hàng ngàn người sinh ra, lớn lên ở đây. “Cuộc sống mới sẽ bắt nhịp trên nền khu tái định cư mới, nhưng người dân vùng tái định cư chẳng dễ gì quên được những thanh niên Điện Biên ngày hôm qua đã góp bao mồ hôi và công sức giúp họ chuyển nhà”. Ông Vũ Văn Thành, Tổ trưởng Tổ dân phố 13, phường Na Lay, thị xã Mường Lay đã tâm sự với chúng tôi như thế!

Đêm nay, khi ngồi viết những dòng tâm sự này, tôi lại hình dung những đêm đông lạnh giá ở biên giới Sín Thầu, A Pa Chải. ở nơi tận cùng cực Tây của Tổ quốc, ngày lại ngày có biết bao đoàn viên thanh niên mang quân hàm xanh vẫn âm thầm bước những bước kiên tâm vì hai tiếng thiêng liêng trong trái tim hồng - “Tổ quốc”. Với mục tiêu, giữ gìn từng tấc đất ngàn đời ông cha đã dựng xây, bảo vệ cuộc sống bình yên của đồng bào nơi biên giới, đoàn viên thanh niên Bộ đội Biên phòng tỉnh nói chung, Đồn Biên phòng A Pa Chải nói riêng, đã, đang từng ngày cống hiến sức trẻ cho mục tiêu cao đẹp ấy. Nếu có dịp được đi biên giới Mường Nhé xa xôi, xin bạn hãy dành thời gian và cả quyết tâm đến vùng đất địa đầu - nơi người dân ba nước nghe chung một tiếng gà, mới phần nào thấu hiểu ý nghĩa trọn vẹn của sự dấn thân mà thanh niên lực lượng vũ trang Điện Biên đã và sẽ còn tiếp tục cống hiến trong những tháng ngày như thế...

Dấn thân nơi biên cương mù sương và lộng gió; dấn thân vì tương lai mảnh đất nhọc nhằn và sẽ thật thiếu sót nếu chúng ta không nhắc về sự dấn thân của hàng nghìn đoàn viên thanh niên đang đứng trên bục giảng. Con chữ vùng cao nguệch ngoạc; giọng đọc vùng cao chưa tròn và những lớp học vùng cao chênh vênh trên sườn núi là động lực thôi thúc, níu giữ hàng nghìn thầy cô ở lại với vùng cao. Có sức trẻ, có ý chí và có cả quyết tâm, đoàn viên thanh niên ngành giáo dục sẽ còn dấn thân chỉ vì những điều giản dị mà họ dành tâm huyết trong từng trang giáo án.

Lại nhớ sáng 19/8/2006, tức là đúng dịp kỷ niệm 61 năm Cách mạng Tháng Tám thành công, tại Nhà Thiếu nhi tỉnh lễ giao nhận “Trí thức trẻ tình nguyện (TTTTN) Bộ Quốc phòng” đã diễn ra một cách trang trọng và cảm động. Tôi còn nhớ hôm đó nắng Điện Biên rất đẹp và trời Điện Biên rất xanh, 47 TTTTN khuôn mặt tự tin và rạng ngời như 47 bông hoa. Nơi mà các em đến nhận công tác, đó là địa bàn 18 xã biên giới Việt - Lào và Việt - Trung, dưới quyền quản lý của Đoàn Kinh tế - Quốc Phòng 379. Theo đó, Nông trường 1 được giao tiếp nhận và quản lý 26 đội viên, Nông trường 2 được giao tiếp nhận và quản lý 21 đội viên. Căn cứ vào tình hình cụ thể, mỗi nông trường để lại một số ít đội viên ở Nông trường bộ, còn hầu hết được phân về các xã đảm nhận vai trò phó chủ tịch hội phụ nữ xã và phó bí thư xã đoàn.

Lực lượng Công an tỉnh hỗ trợ dân tái định cư thị xã Mường Lay dỡ nhà chuyến đến nơi ở mới.
                        Ảnh: Xuân Sang

Đang từ chỗ là những đoàn viên tuổi còn rất trẻ, mới hôm qua còn ngồi trên ghế các trường chuyên nghiệp giữa thị xã hoặc thành phố, vậy mà hôm nay sống cuộc sống nơi núi rừng xa xôi, hiu hắt. Nên những ngày đầu không khỏi người này người kia có những phút dao động tâm lý. Nhưng rồi, tình yêu biên cương, tình yêu đồng bào các dân tộc và nhất là lời hứa tình nguyện đã tiếp thêm nghị lực sống cho họ, giúp cho cả 47 TTTTN trụ lại như tuổi trẻ, như sắt thép nơi mà cuộc sống vật chất cũng như tinh thần còn vô vàn gian khó.

Con chữ biên phòng làm rộn ràng thêm những làng bản vùng cao. 
             Ảnh: Minh Trường

Còn nữa, còn nhiều đoàn viên thanh niên các ngành, các lĩnh vực, các bản làng; họ dù là người Thái hay người Mông, người Hà Nhì hay người Khơ Mú, người miền ngược hay miền xuôi... mà trong bài viết này dù muốn chúng tôi cũng không thể kể hết việc, hết tên. Những việc như thế, có thể hôm nay ta không dễ gì nhận ra, nhưng ngày mai và có thể phải nhiều ngày sau nữa, sự dấn thân của những người quanh ta sẽ là bài học chân thực về giá trị làm người. Tấm gương dũng cảm hy sinh của Liệt sỹ Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc, của 10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc anh hùng... chính là biểu tượng về sự dấn thân của sức trẻ trong quá khứ, mà hôm nay, lớp lớp thanh niên Điện Biên đang dốc sức làm theo...
 

Theo BĐBP