Sau gần 3 năm thực hiện, Đề án 1816 đã và đang khẳng định tính nhân văn của một chủ trương mà hiệu quả xã hội của nó là rất lớn và không thể phủ nhận...

Chiều cuối đông, trong cái nắng vàng như mật của thành phố Điện Biên Phủ, chúng tôi có buổi làm việc với một người từng mấy chục năm cống hiến cho sự nghiệp y tế hai tỉnh Lai Châu và Điện Biên, đó là thạc sỹ Lương Đức Sơn - Giám đốc Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) tỉnh Điện Biên. Trong căn phòng bài trí sơ sài dành cho Giám đốc Bệnh viện, vừa nhanh tay pha chè, thạc sỹ Lương Đức Sơn vừa “tranh thủ” cung cấp thông tin: Triển khai Đề án 1816, tháng 9/2008 BVĐK tỉnh Điện Biên tiếp nhận đợt cán bộ tăng cường đầu tiên gồm 1 bác sỹ và 1 điều dưỡng của Viện Nội tiết Trung ương. Theo thống kê, đến nay, hầu hết các Bệnh viện Trung ương đã cử cán bộ tăng cường cho Điện Biên: Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Việt Đức, Bệnh viện Nhiệt đới, Viện Tim mạch Quốc gia, Viện Lão khoa, Bệnh viện Phụ sản Trung ương, Viện Mắt Trung ương, Viện Răng - hàm - mặt Quốc gia, Viện Huyết học truyền máu... với hơn 50 cán bộ của 11 chuyên ngành: Nội, ngoại, sản, nhi, truyền nhiễm, mắt, răng - hàm - mặt, huyết học truyền máu, chẩn đoán hình ảnh, phục hồi chức năng, thiết bị y tế...

Xác định Đề án 1816 là một chủ trương lớn của ngành Y tế, thể hiện quyết tâm “Hướng về y tế cơ sở”, đồng thời cũng là một trong những giải pháp quan trọng giúp cho việc giảm tải các bệnh viện tuyến trên. Ngay sau khi được tỉnh và ngành giao nhiệm vụ, Ban Giám đốc Bệnh viện đã thành lập Ban chỉ đạo Đề án 1816, xây dựng kế hoạch, nhu cầu hỗ trợ chuyên môn và ký kết hợp đồng chuyển giao kỹ thuật với các bệnh viện tuyến trên, tổ chức đón cán bộ luân phiên, sắp xếp nơi ở tại nhà khách đảm bảo điều kiện sinh hoạt tốt. Mặc dù gặp nhiều khó khăn về tài chính, song hàng tháng Bệnh viện cố gắng hỗ trợ cho mỗi cán bộ Đề án 01 triệu đồng từ nguồn quỹ thu nhập tăng thêm.

Bằng kinh nghiệm của mình, thạc sỹ Lương Đức Sơn cho biết: Chuyển giao kỹ thuật là nhiệm vụ chính của Đề án 1816: Theo đó, 49 kỹ thuật đã được các bệnh viện Trung ương chuyển giao với hình thức cầm tay chỉ việc và hiện tại đang được các bác sỹ BVĐK tỉnh Điện Biên áp dụng, mang lại hiệu quả cao trong điều trị: Phẫu thuật chấn thương sọ não, kỹ thuật cắt trĩ Longo, kỹ thuật thở CPAP trong chăm sóc trẻ sơ sinh góp phần cứu sống nhiều trẻ sơ sinh non yếu cân nặng dưới 1 kg; kỹ thuật mổ nội soi cắt tử cung trong sản khoa; phẫu thuật nội soi cắt u tiền liệt tuyến, tán sỏi niệu quản ngược dòng; kỹ thuật giảm đau trong chuyển dạ theo phương pháp PCA; phẫu thuật thay thuỷ tinh thể với kỹ thuật PHACO chỉ mất 15 phút cho 1 ca mổ; các kỹ thuật trong lĩnh vực phục hồi chức năng... Bác sỹ Phạm Hải Bằng, Phó trưởng Khoa Phẫu thuật tiêu hoá nhiễm khuẩn và bác sỹ phẫu thuật nhi khoa Nguyễn Thị Hoa (cùng ở Bệnh viện Việt Đức), đã tận tuỵ ngày đêm tham gia cấp cứu người bệnh; hướng dẫn các đồng nghiệp với trách nhiệm, lòng say mê và sự chia sẻ chân thành trước những khó khăn của cơ sở.

Để triển khai công tác quản lý bệnh tật tại cộng đồng nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và giảm tình trạng quá tải bệnh viện, bác sỹ Lê Thị Việt Hà (Bệnh viện Nội tiết Trung ương) hàng ngày hướng dẫn cho cán bộ Khoa Khám bệnh thành lập phòng khám ngoại trú quản lý bệnh nhân đái tháo đường, hiện phòng khám duy trì hoạt động tốt với trên 4.700 lượt bệnh nhân mỗi năm. Với quyết tâm cao, trong 3 tháng bác sỹ Lương Tuấn Kiểm (Bệnh viện Bạch Mai) đã giúp Bệnh viện triển khai phòng khám ngoại trú quản lý tăng huyết áp tại cộng đồng, từ đó giảm đáng kể số bệnh nhân tăng huyết áp vào điều trị nội trú. Nếu như trước đây, bình quân mỗi năm Bệnh viện khám cho khoảng 550 bệnh nhân tăng huyết áp, thì nay ít nhất 1/3 số bệnh nhân này không phải đi lại và đương nhiên giảm được những chi phí vật chất và cả thời gian. Bệnh nhân của 2 phòng khám ngoại trú được cấp sổ, bảo lưu kết quả xét nghiệm và được tư vấn trong quá trình điều trị.

Nằm trong chương trình đào tạo cán bộ, hàng tháng các bác sỹ tăng cường đã tham gia giảng bài và mở các lớp tập huấn chuyên môn về nội tiết, tim mạch, hô hấp, truyền nhiễm, cấp cứu chấn thương, sản khoa và nhi khoa... cho hàng trăm lượt cán bộ chuyên môn của BVĐK tỉnh và các trung tâm y tế huyện, thị, thành phố. Hình ảnh bác sỹ Nguyễn Thành Nam (Khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai) ân cần truyền thụ kiến thức cho từng bác sỹ, điều dưỡng để họ sử dụng thành thạo máy thở CPAP, sẽ mãi mãi in sâu trong tâm trí cán bộ Khoa Nhi của BVĐK tỉnh Điện Biên.

Về phần mình, thực hiện chỉ đạo của Sở Y tế về việc cử cán bộ tăng cường giúp đỡ các trung tâm y tế tuyến dưới, BVĐK tỉnh Điện Biên đã khảo sát nhu cầu và xây dựng kế hoạch cử cán bộ các chuyên ngành sản khoa, ngoại khoa, chẩn đoán hình ảnh, tăng cường cho trung tâm y tế các huyện. Mặc dù nguồn nhân lực của Bệnh viện cũng luôn trong tình trạng thiếu hụt so với nhu cầu, năm 2009-2010 Bệnh viện vẫn cử hàng chục cán bộ các chuyên ngành sản khoa, ngoại khoa, hồi sức cấp cứu, gây mê phẫu thuật, tai mũi họng, răng hàm mặt, mắt, chẩn đoán hình ảnh và cả kế toán... tăng cường cho các huyện: Mường Nhé, Tủa Chùa và Mường ảng; tăng cường bác sỹ nhi khoa cho huyện Mường Chà, cử cán bộ dược và quản lý điều dưỡng giúp đỡ huyện Điện Biên Đông... Xác định hỗ trợ bệnh viện tuyến dưới cũng chính là giúp mình; nâng cao năng lực khám, chữa bệnh cho bệnh viện tuyến dưới vừa giúp đồng bào vùng sâu, vùng xa được hưởng những tiến bộ y học hiện đại vừa giảm tải cho Bệnh viện tỉnh... cán bộ tăng cường đã hoàn thành tốt nhiệm vụ và chuyển giao thành công 12 kỹ thuật cho cơ sở, nhiều bác sỹ có kinh nghiệm và trình độ chuyên môn tốt như bác sỹ Nguyễn Thị Lê (Phó trưởng Khoa Sản), bác sỹ Bùi Quang Thắng (Khoa Cấp cứu), bác sỹ Đinh Gia Khải (Phó Khoa Ngoại)... đã hăng hái tham gia thường trực cấp cứu, vừa làm vừa phổ biến kinh nghiệm cho các đồng nghiệp ở cơ sở.

Từ thực tiễn qua mấy năm triển khai tích cực, ban Giám đốc cũng như từng cán bộ của BVĐK tỉnh Điện Biên cảm nhận sâu sắc rằng Đề án 1816 mang lại luồng sinh khí mới cho Bệnh viện, tạo tinh thần hăng say làm việc, tích cực học tập, trau dồi kinh nghiệm và rèn luyện kỹ năng chuyên môn. Kết quả tất yếu là qua đó chất lượng khám, chữa bệnh được cải thiện rõ rệt, thời gian điều trị bệnh rút ngắn và giảm thiểu chi phí cho người bệnh. Tất cả những cái đó giúp tạo dựng niềm tin trong nhân dân, mỗi khi họ đến viện khám bệnh và nhất là phải điều trị nội trú cũng như ngoại trú.

Bằng những nỗ lực bền bỉ và tâm huyết, năm 2010 BVĐK tỉnh Điện Biên được Bộ trưởng Bộ Y tế tặng Bằng khen vì thành tích triển khai Đề án 1816. Tuy nhiên, bên cạnh những thành công được các cấp các ngành ghi nhận, Giám đốc Lương Đức Sơn cũng còn không ít trăn trở xung quanh Đề án 1816. Theo ông, tình trạng thiếu cán bộ tại cơ sở (đặc biệt là cán bộ có trình độ chuyên môn), gây hạn chế không nhỏ đến chất lượng áp dụng những kỹ thuật được chuyển giao. Phần lớn thời gian các bác sỹ tăng cường phải “làm thay”, trong khi mục đích chính là “chuyển giao” kỹ thuật cho cơ sở. Nhìn chung các cơ sở thiếu trang thiết bị y tế, một số thuốc và vật tư cần thiết chưa có, nên không ít kỹ thuật gặp khó khăn khi chuyển giao, thậm chí chưa thể thực hiện. Điều vô cùng quan trọng là tỉnh cần có chính sách khuyến khích về vật chất để động viên, hỗ trợ những cán bộ tăng cường tại cơ sở; có quy định thời gian bắt buộc luân phiên tăng cường giúp cơ sở, đối với đội ngũ cán bộ y tế công lập... Thiết nghĩ, đó chính là cách để chủ trương “Hướng về y tế cơ sở” được triển khai hiệu quả hơn nữa và thiết thực hơn nữa...

Theo www.baodienbienphu.info.vn