Thành công bước đầu của dự án “Phát triển giống lúa năng suất, chất lượng cao” do Viện KHKT Nông – Lâm nghiệp miền núi phía Bắc vừa thực hiện ở xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên đang mở ra cơ hội mới phát triển sản xuất lúa hàng hóa ở Điện Biên.

Thay thế giống lúa địa phương

Hiện nay, giống lúa được gieo cấy phổ biến ở đồng đất Điện Biên (tập trung vùng lòng chảo Mường Thanh) là các giống bắc thơm số 7, hương thơm số 1, IR64… Đây là những giống lúa thơm chất lượng cao, đã quen với khí hậu, thổ nhưỡng của Điện Biên và đạt được năng suất, chất lượng nhất định. Tuy nhiên, cùng với thời gian gieo trồng, các giống lúa này cũng xuất hiện những nhược điểm nhất định như: khả năng chống chịu sâu bệnh kém dần, năng suất giảm…

Theo ông Phạm Đức Hiển, Giám đốc Sở Nông nghiệp – Phát triển nông thôn, thì giống lúa IR64 được đưa vào gieo cấy ở Điện Biên từ những năm 1985 và giống Bắc thơm cũng có mặt ở Điện Biên khoảng 7 – 8 năm nay. Điện Biên có lợi thế để gieo cấy lúa năng suất, chất lượng cao, đưa sản phẩm gạo trở thành hàng hóa nhưng với những giống lúa hiện có thì sản phẩm lúa gạo hàng hóa vẫn chỉ ở mức độ “làm quà” hay chỉ dư thừa chút ít. Bên cạnh đó, nguy cơ rủi ro cao khi có thời điểm 85% diện tích cánh đồng Mường Thanh gieo cấy giống lúa Bắc thơm hoặc IR64. Vì vậy, việc nghiên cứu đưa giống lúa mới vào sản xuất hoặc phục tráng giống lúa cũ, khắc phục những nhược điểm để có được giống lúa năng suất, chất lượng là rất cần thiết, góp phần tạo ra quy trình sản xuất an toàn.

Từ thực tế đó, Viện KHKT Nông – Lâm nghiệp miền núi phía Bắc đã triển khai dự án “Phát triển giống lúa năng suất, chất lượng cao ở các tỉnh miền núi phía Bắc” trong đó ở Điện Biên chọn Thanh Chăn làm địa bàn thực hiện thí điểm dự án. Thanh Chăn là xã điểm xây dựng nông thôn mới với ngành nghề chủ yếu là sản xuất nông nghiệp. Nếu dự án thí điểm thành công cũng là một trong những giải pháp để Thanh Chăn phát triển sản xuất nông nghiệp, nâng cao đời sống người dân.

Trong vụ mùa 2010, với 5ha thí điểm mô hình sản xuất lúa giống Bắc thơm 7 tại xã Thanh Chăn, Viện KHKT Nông – Lâm nghiệp miền núi phía Bắc cùng với UBND, HTX dịch vụ nông nghiệp Thanh Chăn đã tổ chức tập huấn kỹ thuật, quy trình sản xuất và bảo quản lúa giống cho cán bộ địa phương và nhân dân tham gia dự án. Bằng việc áp dụng quy trình sản xuất theo đúng hướng dẫn, qua đánh giá thăm đồng và hội thảo vào trung tuần tháng 9 vừa qua, 5ha mô hình lúa giống Bắc thơm 7 ở Thanh Chăn đã cho kết quả khả quan. Ông Hoàng Văn Thám, Chủ nhiệm HTX dịch vụ nông nghiệp Thanh Chăn cho biết: Thực hiện mô hình thí điểm trong vụ mùa 2010 gặp phải thời tiết bất lợi do hạn đầu vụ và mưa kéo dài giai đoạn làm đòng, trỗ và chín song với 5ha của dự án đã sản xuất được khoảng 38 tấn lúa giống. Lượng giống này đảm bảo phục vụ sản xuất cho hơn 540ha ruộng vụ xuân tới ở các địa phương. Điều quan trọng hơn cả là qua mô hình thí điểm cho thấy, giống lúa Bắc thơm 7 đã khẳng định khả năng sinh trưởng, phát triển tốt trong điều kiện khí hậu thất thường, chống chịu sâu bệnh khá và cho năng suất cao.

Lời giải cho bài toán năng suất, chất lượng

Nông nghiệp vẫn đang là ngành sản xuất chủ yếu ở Điện Biên. Việc khai thác, phát huy tiềm năng của cánh đồng nhất Thanh là mục tiêu chủ yếu của ngành nông nghiệp. Và thành công từ mô hình sản xuất thí điểm giống lúa năng suất, chất lượng cao ở Thanh Chăn đang mở ra hướng mới cho phát triển sản xuất lúa hàng hóa ở Điện Biên.

Cũng trong vụ mùa 2010, trên địa bàn xã Thanh Chăn đưa vào sản xuất thử giống lúa thuần QR1 trên đất vàn cao vốn là đất trồng cam trước kia. Qua đánh giá, giống lúa này cũng thích ứng được với khí hậu, thổ nhưỡng, điều kiện canh tác tại địa phương và cho năng suất khá. Đây sẽ là cơ sở để ngành chuyên môn tuyển chọn đưa vào cơ cấu giống của tỉnh trong những vụ tiếp theo.

Với năng suất trung bình 68 tạ/ha, các giống lúa thí điểm tại Thanh Chăn đang mở ra hướng mới trong việc cải tạo giống lúa địa phương, chuyển đổi cơ cấu giống, phát triển sản xuất lúa chất lượng cao. Chị Lường Thị Thiện, đội 17, xã Thanh Chăn gieo cấy hơn 1.000m2 giống lúa Bắc thơm 7 thuộc dự án cho biết: Tham gia dự án, điều được nhất là chúng tôi được phổ biến, hướng dẫn quy trình sản xuất lúa giống, áp dụng kỹ thuật vào trong gieo cấy lúa. Việc gieo sạ theo hàng, chia lô như dự án hướng dẫn vừa giúp cho chăm sóc, phòng trừ dịch bệnh dễ dàng và vừa tạo thuận lợi khi thu hoạch. Bên cạnh đó, giá lúa giống cao hơn so với lúa đại trà nên thu nhập trên một diện tích sẽ nâng lên.

Được biết, toàn bộ lượng thóc giống thu hoạch được trong vụ mùa 2010 trên diện tích thử nghiệm sẽ được cơ quan chuyên môn thu mua với mức giá bằng 1,3 – 1,4 lần so với thóc thịt. Lượng thóc giống này sẽ được cung ứng cho địa bàn vào vụ xuân 2011 sắp tới. Ông Trần Quang Chiểu (Cục Trồng trọt – Bộ NN&PTNT) khẳng định: Trong sản xuất nông nghiệp, giống là khâu then chốt nhất. Việc xây dựng thành công các dự án sản xuất giống, tập huấn kỹ thuật cho người dân địa phương sẽ là điều kiện quan trọng để Điện Biên chủ động về nguồn giống, triển khai, nhân rộng ra các địa bàn khác trong tỉnh. Điều quan trọng là người dân nắm được quy trình nhân giống, chọn lọc giống áp dụng vào sản xuất trên chính diện tích của mình từ đó nâng cao thu nhập, đảm bảo an ninh lương thực.

Những kết quả bước đầu của dự án vẫn cần được tiếp tục triển khai, nhân rộng và đánh giá kỹ hơn để giúp người dân Điện Biên tiếp cận với giống lúa mới, năng suất cao cũng như quy trình sản xuất an toàn. Dẫu sao, với nỗ lực của cơ quan chuyên môn và người dân tham gia dự án đã đem lại kết quả nhất định trong xây dựng cơ cấu giống mới cho sản xuất lúa hàng hóa ở cánh đồng nhất Thanh.
 

Theo www.baodienbienphu.com.vn