Bên cạnh đó là việc chi trả, đền bù tiền đất, hoa màu... cho người dân tiến hành chậm. Để bạn đọc hiểu rõ hơn về những bất cập này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Đình Giang, Giám đốc Sở GT - VT (đơn vị đại diện chủ đầu tư tiểu dự án giải phóng mặt bằng quốc lộ 12 tránh ngập)...

Phóng viên: Ông có thể đánh giá khái quát về quốc lộ 12 tránh ngập tại T.X Mường Lay?

Ông Nguyễn Đình Giang: Dự án quốc lộ 12 đoạn Km 66 - Km 102 (thuộc đoạn tránh ngập Thuỷ điện Sơn La được Bộ Giao thông - Vận tải phê duyệt tại Quyết định số 653/QĐ - BGTVT ngày 23/7/2007. Trong đó, đoạn Km 96 + 500 - Km 102 + 962 (gói thầu số 8) đi qua T.X Mường Lay. Đoạn quốc lộ nói trên nằm ở cos 230, đạt tiêu chuẩn đường cấp IV miền núi. Về lâu dài sẽ được nâng cấp lên đường cấp III miền núi. Trong quá trình thi công, do áp lực về tiến độ, mặc dù điều kiện thi công không thuận lợi, nhưng các nhà thầu đã khắc phục khó khăn, làm tăng giờ tăng ca, kịp bàn giao đưa vào sử dụng phục vụ công tác di dân TĐC tại T.X Mường Lay.

Phóng viên: Có ý kiến cho rằng, đoạn đường thi công sai quy hoạch đô thị do UBND tỉnh Điện Biên phê duyệt nên đã lấn chiếm vào đất chia cho các hộ dân?

Ông Nguyễn Đình Giang: Trước khi phê duyệt dự án đầu tư, Bộ GT - VT đã có Văn bản số 7930/BGTVT - KHĐT ngày 18/12/2006, thoả thuận với UBND tỉnh Điện Biên và đã được UBND tỉnh chấp thuận tại Văn bản số 44/UBND - CN ngày 15/01/2007. Trong đó khẳng định, hướng tuyến đi phía bên ngoài đường bao của quy hoạch khu TĐC Cơ Khí của T.X Mường Lay. Ban Quản lý dự án 1 (Bộ GT - VT, đơn vị chủ đầu tư dự án) đã chỉ đạo đơn vị tư vấn là Tổng Công ty tư vấn thiết kế GTVT (TEDI) thiết kế đoạn tuyến tránh, đã tổ chức thông báo cho chính quyền địa phương biết nhưng không có phản hồi gì. Tuyến đường đã được thi công xây dựng hoàn thành theo đúng thiết kế và nằm trong phạm vi cọc GPMB đã được các bên (trong đó có T.X Mường Lay bàn giao cho BQLDA1 tại biên bản ngày 5/7/2008). Đoạn tuyến trên đã được điều chỉnh, tuy nhiên vẫn nằm trong phạm vi cọc GPMB. Do vậy có thể khẳng định, không vi phạm vào quy hoạch của địa phương.

Phóng viên: Một số đoạn trên tuyến quốc lộ 12 tránh ngập có hiện tượng sạt lở, đá rơi thường xuyên, gây mất an toàn giao thông, nhất là đe doạ cuộc sống của các hộ dân khu TĐC Cơ Khí sống phía dưới đường?

Ông Nguyễn Đình Giang: Quy hoạch chi tiết của khu TĐC Cơ Khí, T.X Mường Lay được phê duyệt sau khi đoạn tránh ngập quốc lộ 12 được phê duyệt bước dự án, bước bản vẽ thiết kế và đang tổ chức thi công xây dựng. Quá trình thiết kế và tổ chức thi công đều tuân thủ theo thoả thuận về hướng tuyến đã được UBND tỉnh Điện Biên chấp thuận tại Văn bản số 44/UBND - CN ngày 15/1/2007. Như vậy là dự án đã được triển khai thực hiện trước quy hoạch chi tiết khu TĐC Cơ Khí. Vì vậy trách nhiệm của các đơn vị có liên quan đến việc lập quy hoạch chi tiết T.X Mường Lay là phải xem xét và xin thoả thuận với Bộ GT - VT khi xây dựng quy hoạch chi tiết khu dân cư và các cơ quan cũng như các công trình công cộng khác có liên quan trực tiếp đến phạm vi đất dành cho giao thông theo quy định của Luật Giao thông đường bộ. Quốc lộ 12 theo quy hoạch là đường cấp III miền núi, hiện nay đang được xây dựng là đường cấp IV miền núi. Vì vậy, việc xây dựng các công trình của T.X Mường Lay gần quốc lộ 12 là vi phạm hành lang an toàn giao thông đường bộ của tuyến đường. Việc đưa dân vào ở các vị trí có nguy cơ sụt trượt, đá lăn (khu nam Đồi Cao) là chưa hợp lý, đề nghị các cấp xem xét.

Phóng viên: Tại một số vị trí trên tuyến quốc lộ 12, đơn vị thi công xếp rọ đá hộc kè chống sạt lở là không bền vững mà cần thiết phải kiên cố hoá bằng kè cứng?

Ông Nguyễn Đình Giang: Các hạng mục kiên cố hoá của đoạn tuyến quốc lộ 12 tránh ngập được Tổng Công ty tư vấn TEDI - là đơn vị đầu ngành của Bộ GT - VT thiết kế và đã được Cục Quản lý xây dựng và Chất lượng công trình giao thông thẩm định trước khi trình Bộ trưởng Bộ GT - VT phê duyệt. Điều đó cũng khẳng định được mức độ an toàn của công trình. Tuy nhiên, với chức năng chuyên môn của ngành, chúng tôi nói rõ hơn để bạn đọc nắm được. Các vị trí sụt trượt trên do địa chất phức tạp, đơn vị tư vấn TEDI đã dùng đến địa chấn công trình để xác định rõ chiều sâu của tâm và cung trượt, khẳng định không thể xây dựng bằng kè cứng, vì nguy cơ mất ổn định rất cao, gây phá huỷ công trình dẫn tới gây lãng phí tiền của Nhà nước. Vì vậy phải xử lý kè mềm có tính chất tạm thời để tiếp tục theo dõi hoạt động của cung trượt, đây là giải pháp kỹ thuật khá an toàn và kinh tế.

Phóng viên: Nhiều hộ dân chưa nhận đủ tiền đền bù lý do vì sao?

Ông Nguyễn Đình Giang: Vốn bố trí để giải ngân thanh toán cho tiểu dự án giải phóng mặt bằng quốc lộ 12 (Km91+820 - Km102) bao gồm 2 nguồn là vốn ngân sách Nhà nước và vốn đền bù của Tập Đoàn điện lực Việt Nam. Giai đoạn đầu (năm 2008 và 6 tháng đầu năm 2009), vốn được bố trí đủ, kịp thời chi trả cho các hộ bị ảnh hưởng ngay sau khi UBND tỉnh phê duyệt phương án. Tuy nhiên, việc chi trả bồi thường gặp nhiều khó khăn. Một số hộ gia đình không nhận tiền do tiền đất chưa được lĩnh (tiền đất chỉ được lĩnh khi đã đối trừ xong chênh lệch giữa tiền đất phải nộp (do cấp đất) và tiền đất được bồi thường); kinh phí hỗ trợ xây dựng nhà chỉ được lĩnh khi đã có biên bản xác định hoàn thành việc xây dựng nhà (thời gian xây dựng nhà ít nhất 6 tháng); tiền hỗ trợ lương thực chỉ được lĩnh theo đợt (6 tháng/lần); tổng số tiền đất, hỗ trợ lương thực, hỗ trợ xây dựng nhà là 3,77 tỷ đồng. Khi đã đủ điều kiện để chi trả cho các kinh phí nêu trên (thời điểm tháng 6/2011) thì kế hoạch vốn của tiểu dự án lại không được bố trí. Kể từ tháng 10/2010 đến nay, cả 2 nguồn vốn này đều không được bố trí, do vậy không có tiền để chi trả cho các hộ dân, hội đồng bồi thường hỗ trợ TĐC và công trình công cộng được.

Trước thực trạng đó, ngày 16/01/2012 (tức 23 tết), Sở GT - VT đã cho vay 600 triệu đồng từ nguồn quản lý dự án và các nguồn khác của Sở tổ chức chi trả đợt I. Ngày 19/01/2012 (tức 26 tết), Sở được UBND tỉnh cho vay 2 tỷ đồng. Trong 2 ngày 19 - 20/1 đã tổ chức lập phương án và chi trả xong cho số hộ dân bị ảnh hưởng của dự án quốc lộ 12 tránh ngập. Tuy nhiên, do phương án chưa phê duyệt xong nên Sở chỉ thanh toán 70% kinh phí cho các hộ dân. Số tiền còn lại Sở sẽ trả hết khi phương án đền bù được thông qua. Về phía Sở GT - VT sẽ có trách nhiệm yêu cầu Ban QLDA1 khẩn trương bố trí đủ vốn cho tiểu dự án giải phóng mặt bằng để chi trả hết cho dân. Quan điểm của Sở GT - VT là không để người dân bị thiệt, dù chỉ một đồng.

Phóng viên: Xin cảm ơn ông!

Theo www.baodienbienphu.com.vn