Tham vấn về đổi mới chương trình, SGK phổ thông
Ngày 8/3, Ủy ban Văn hóa giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội tổ chức Hội nghị tham vấn chuyên gia về Đề án Đổi mới chương trình, sách giáo khoa (SGK) giáo dục phổ thông sau năm 2015.
Tại hội nghị, Thường trực Ủy ban Văn hóa giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội (Ủy ban) đã lắng nghe các chuyên gia, giảng viên, nhà quản lý, nhà giáo đã cùng góp ý xung quanh các nội dung của Tờ trình của Bộ GDĐT về việc đề nghị ban hành nghị quyết của Quốc hội về đổi mới chương trình, SGK giáo dục phổ thông.
Chủ nhiệm Ủy ban, ông Đào Trọng Thi đề nghị các chuyên gia tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào 5 chủ đề, bao gồm:
Quan điểm về dạy học phân hóa và dạy học tích hợp, phương thức dạy học phân hóa đối với giáo dục phổ thông ở nước ta trong giai đoạn tới và phương án tích hợp trong chương trình giáo dục phổ thông sau 2015;
Quan điểm về một chương trình chuẩn với khối kiến thức chuyên sâu của từng môn học để học sinh lựa chọn và dành một tỷ lệ thời lượng nhất định cho giáo dục lịch sử, văn hóa mỗi địa phương vùng miền;
Việc đa dạng hóa sách giáo khoa và tài liệu dạy học (một chương trình nhiều SGK cho mỗi môn học; sách, tài liệu tham khảo);
Về các điều kiện đảm bảo thực hiện chương trình, SGK sau năm 2015, xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; đổi mới công tác quản lý; đầu tư tài chính và cơ sở vật chất kỹ thuật… nhằm đáp ứng yêu cầu triển khai thực hiện chương trình, SGK mới sau năm 2015;
Quy trình và lộ trình thực hiện triển khai đổi mới chương trình, SGK giáo dục phổ thông sau 2015.
Những ý kiến tại hội nghị đều tán thành việc phải đối mới chương trình, SGK theo hướng tích hợp cao ở bậc tiểu học, THCS và phân hóa mạnh ở bậc THPT. Tuy nhiên theo PGS.TS Trần Thị Tâm Đan (nguyên Chủ nhiệm Ủy ban) cho rằng giải pháp xây dựng thì đã rõ, song giải pháp cho việc triển khai tổ chức thực hiện mới nói đến trách nhiệm của Bộ GDĐT chứ chưa nói đến trách nhiệm của các bộ, ngành địa phương.
Theo bà Trần Thị Tâm Đan, trách nhiệm của Bộ GDĐT chủ yếu thuộc về chuyên môn, trong khi đó các vấn đề về cơ chế tài chính, nhân lực, cơ sở vật chất lại thuộc về Bộ Tài chính và chính quyền địa phương các cấp.
Do đó, bà Trần Thị Tâm Đan cho rằng cần xây dựng một đề án riêng về cơ chế giải pháp triển khai thực hiện cụ thể, trong đó có nói rõ trách nhiệm của từng đơn vị đến đâu để đưa vào Nghị quyết của Quốc hội, lấy đó làm căn cứ, cơ sở pháp lý cho việc thực hiện với sự giám sát của Quốc hội. Có như vậy, tính khả thi của sự đổi mới chương trình, SGK lần này mới cao.
Còn theo GS Trần Xuân Nhĩ (nguyên Thứ trưởng Bộ GDĐT), việc đổi mới GDĐT phải tiến hành theo thứ tự: Đầu tiên phải xác định hệ thống giáo dục theo hướng đổi mới, chính vì vậy cần trình Quốc hội ban hành Nghị quyết đồng thời về cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân và phê duyệt đề án đổi mới chương trình; việc viết SGK cũng phải phù hợp với hệ thống giáo dục quốc dân. Tức là cơ cấu hệ thống có trước, chương trình, SGK có sau và xây dựng trên cơ sở hệ thống đó, có như vậy mới nhất quán.
GS Nguyễn Minh Thuyết nói hiện nay chúng ta vẫn xây dựng chương trình học ở mức “chương trình khung + chuẩn kiến thức, kỹ năng” chứ chưa có chương trình chi tiết. Với mức độ miêu tả chuẩn như ở Chương trình tổng thể giáo dục phổ thông mà Bộ GDDT đang xây dựng hiện nay rất khó có cơ sở thực hiện thống nhất.
Ông Nguyễn Minh Thuyết cho rằng cần xây dựng một chương trình học chi tiết, qua đó giáo viên, học sinh sử dụng chương trình này để dạy và học. Trên cơ sở đó, giáo viên có thể bổ sung các tài liệu dạy học khác phù hợp với yêu cầu về kiến thức, kỹ năng được quy định trong chương trình và phù hợp với tình hình cụ thể của từng học sinh lớp mình phụ trách.

Quang cảnh Hội nghị. Ảnh: VGP/Nguyệt Hà
Về SGK, nhiều ý kiến tại Hội nghị tán đồng quan điểm cho rằng nên có nhiều bộ SGK sử dụng cùng một lúc và mỗi vùng miền cần có một bộ sách riêng để phù hợp với năng lực, điều kiện.
Về vấn đề này, ông Đào Trọng Thi cho rằng nên có nhiều bộ SGK và Bộ GDĐT chỉ cần xây dựng một bộ sách quy chuẩn; mỗi địa phương có thể căn cứ vào chương trình khung, độ quy chuẩn của bộ SGK mẫu do Bộ phát hành để xây dựng bộ sách cho riêng mình, với điều kiện là phải có sự kiểm duyệt nội dung của Bộ GDĐT.
PGS Văn Như Cương cho rằng phải có các “trại viết sách” tập trung, có như vậy giữa những người tham gia viết sách mới có sự trao đổi, tập trung để có một bộ sách tối ưu nhất.
Đánh giá cao những kiến nghị trên, Chủ nhiệm Ủy ban Đào Trọng Thi cho biết những ý kiến đóng góp tại hội nghị sẽ là những luận cứ khoa học và cơ sở thực tiễn cho việc xây dựng các chính sách, pháp luật của Quốc hội về đổi mới chương trình, SGK giáo dục phổ thông sau năm 2015.
Ủy ban cũng thu nhận những ý kiến đóng góp này nhằm hoàn chỉnh Nghị quyết của Quốc hội về Đổi mới chương trình, SGK giáo dục phổ thông để trình và lấy ý kiến tại phiên họp sắp tới của Quốc hội.
Thứ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Vinh Hiển nói rằng sẽ ghi nhận và tiếp thu kiến nghị, đề xuất của các chuyên gia về các vấn đề nói trên và sẽ được thể hiện cụ thể ngay trong nội dung Đề án cũng như trong các bước triển khai thực hiện cụ thể trong thực tế.
Theo baodientu.chinhphu.vn