Nhưng cũng tại đây, một chiếc cầu bê-tông năm nhịp, trụ cao tới 60m, dài hơn 350m sẽ sừng sững mọc lên, nối hai vách núi dựng đứng, tạo điểm nhấn cho bức tranh miền Tây Bắc sơn thủy hữu tình.

Trở lại thị xã Mường Lay lần này, lòng tôi trào lên niềm xúc động. Gần chục năm trước tôi đã từng qua đây nhiều lần, lần nào cũng "đốt" không biết bao nhiêu cuộn phim trước vẻ đẹp kỳ vĩ của dòng sông Ðà uốn lượn, trong đó, điểm nhấn là cầu Hang Tôm và những mái nhà sàn lợp đá đen độc đáo của người Thái. Thị xã ngã ba sông nép mình trong thung rộng và bằng phẳng, khởi tạo bởi dòng Nậm Na đổ vào sông Ðà. Người dân thị xã kể, sở dĩ có tên Hang Tôm là do khúc sông Ðà này có rất nhiều tôm sống trong các hang đá, có người mỗi đêm kiếm được hàng chục kg tôm. Mường Lay sầm uất, nhộn nhịp thuở nào đã co mình vào quên lãng, hoang tàn sau trận lũ quét dữ dằn năm 1990. Phong cảnh nơi đây sau gần mười năm dường như chẳng có gì đổi thay, đường sá chi chít ổ trâu, còn phố núi vẫn lặng lẽ, lèo tèo hai dãy nhà lụp xụp, chỉ có duy nhất một khách sạn qua thời gian đã xuống cấp, nhếch nhác như nhà trọ. Không bao lâu nữa, thị xã nhỏ bé này sẽ chìm dưới lòng hồ, hầu hết người dân đã chuyển đi nơi khác, chỉ còn số ít ở lại do quyến luyến mảnh đất thân thuộc của mình, chờ đến ngày nước ngập mới ra đi, vì thế cuộc sống bây giờ khá tạm bợ.
 
Nhưng cách đó không xa, Mường Lay đang như một "đại công trường" hối hả với hàng loạt khu tái định cư và hệ thống giao thông mới. Cầu Hang Tôm (mới) nằm trong Dự án đầu tư xây dựng quốc lộ 12, đoạn tránh ngập Nhà máy thủy điện Sơn La, do Ban Quản lý dự án 1 (PMU 1 - Bộ Giao thông vận tải) làm đại diện chủ đầu tư. Khi Thủy điện Sơn La tích nước, cầu treo Hang Tôm chìm sâu dưới lòng hồ gần 20 m, chiếc cầu mới sẽ đóng vai trò quan trọng trong tuyến giao thông huyết mạch nối Ðiện Biên với Lai Châu. Cách cầu treo cũ khoảng một km về phía thượng lưu, những thân trụ cao vút của cầu Hang Tôm (mới) từng ngày ngạo nghễ vươn lên. Cùng với cầu Pá Uôn (Sơn La), Hang Tôm là công trình xếp vào cấp đặc biệt với kết cấu thân trụ cao tới 60 m (chưa kể bệ). Hai mố cầu được khoét sâu vào hai vách núi và sau này các tuyến quốc lộ cũng sẽ được nâng "cốt" vắt ngang sườn núi. Công trình cầu Hang Tôm được khởi công đầu tháng 10/2008, bắt buộc phải hoàn thành trước ngày 30/6 năm nay, vào thời điểm nước dâng. Nửa năm nữa thôi, vóc dáng một cây cầu bê-tông dự ứng lực vĩnh cửu, dài 352m, gồm năm nhịp, một nhịp giữa dài tới 120 m, rộng 9m, đủ cho hai làn xe sẽ hiện hữu giữa điệp trùng núi rừng Tây Bắc. Hai đơn vị "cự phách" của ngành cầu nước ta là Công ty cổ phần Cầu 11 (Tổng công ty Xây dựng Thăng Long) và Công ty cổ phần Cầu 12 (Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 1) được giao thi công công trình. Tuy chiều cao thân trụ của Hang Tôm thấp hơn một chút so với Pá Uôn, nhưng điều kiện thi công lại rất phức tạp. Từ bờ sông Ðà xuống điểm thi công dưới lòng sông cao dựng đứng mấy chục mét, việc đi lại hoặc chuyển vật liệu hết sức khó khăn. Nhà thầu phải lựa chọn giải pháp làm một đường công vụ chở nguyên vật liệu từ xa vào, đồng thời san lấp tạo mặt bằng giữa dòng sông Ðà chảy xiết để khoan cọc nhồi. Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Cầu 11 Nguyễn Danh Ngọc cho biết: Trụ chính của cầu gồm 18 cọc khoan nhồi, đường kính 2 m, sâu tới 34 m. Việc khoan cọc móng trụ rất phức tạp do khu vực này là nền đá gốc thạch anh, có ngày, chiếc chùy đập đá nặng hơn tám tấn chỉ khoan sâu được khoảng 30cm. Tuy nhiên, chỉ sau ba tháng, với cường độ lao động 24/24 giờ, 18 cọc khoan nhồi đã hoàn thành. Việc đổ bê-tông bệ cầu cũng được tính toán chính xác tiến độ để chạy đua với lũ. Chiếc bệ có kích thước 27 x 24 m, dày 4,5 m, bao gồm 524 tấn thép, 3.000 m3 bê-tông, đã được thợ cầu 11 thi công trong vòng 25 ngày, nhanh "kỷ lục" và ngay sau đó mấy hôm đã được lũ tiểu mãn sông Ðà "nghiệm thu chất lượng".
 
Anh Ngọc nói vui: Ðúng dịp kỷ niệm giải phóng Ðiện Biên, việc đúc bệ hoàn thành. Tính khối lượng, bình quân mỗi người trong một ngày đã "vác" một tấn thép, đổ 100 m3 bê-tông. Sau đó vài hôm, lũ dâng ngập trắng băng, nếu chậm vài ngày thì bao công sức và tiền của đã cuốn đi hết theo lũ! Ðặc thù của công việc đổ bê-tông là phải làm liên tục đến xong mới thôi, muốn đổ 3.000 m3 bê-tông phải chuẩn bị tới 2.700 m3 đá, 1.500 m3 cát, 1.200 tấn xi-măng, nhưng bãi tập kết vật liệu chỉ đủ cho 200 m3 đá và 200 m3 cát, do vậy, phải tính toán để điều phối phương tiện, vật liệu và nhân lực lên công trường một cách nhịp nhàng. Mặc dù gần chân cầu có mỏ đá xây dựng đang khai thác, nhưng do độ cứng không đáp ứng yêu cầu, các đơn vị thi công vẫn phải mua đá từ Sơn La vận chuyển lên, khiến giá vật liệu bị "đội" lên đáng kể. Trong khi lực lượng công nhân không nhiều, người dân thị xã di dời gần hết, việc thuê nhân lực thời vụ cũng gặp không ít khó khăn. Kỹ sư Lương Thế Quyền, đội trưởng thi công của Công ty cổ phần Cầu 11 cho biết: Xây cầu loại "đặc biệt" như thế này, khi phát sinh sự cố trục trặc, những kinh nghiệm tích lũy trước đây của chúng tôi gần như không thể áp dụng được. Khi hạ lồng thép đầu tiên dài 34 m, nặng 24 tấn xuống để đúc cọc, cẩu bánh xích dài 32 m không đủ sức nâng khối thép lên, chúng tôi đành phải hạ xuống, tháo toàn bộ ra chia thành ba đốt nhỏ mới làm được. Trong 60 giờ xử lý tình huống này, toàn bộ lãnh đạo công trường đã thức trắng đêm với các tốp công nhân, bữa ăn cũng vội vã.
 
Theo thời hạn hoàn thành cầu đã được định sẵn, Công ty cổ phần Cầu 11 căn từng mốc thời gian để khoán khối lượng, phấn đấu đẩy nhanh tiến độ. Mấy ngày nghỉ Tết Dương lịch vừa qua, những người thợ trên công trường cầu Hang Tôm vẫn ở lại lao động như ngày bình thường. Ðến ngày 3/1, phía nhà thầu Công ty cổ phần Cầu 11 đã đổ xong chân mố, hoàn thành đúc bảy đốt của trụ T4 và bắt đầu làm đà giáo, đổ khối K 0 của trụ T4, phấn đấu đến ngày 10-1 này, sẽ đúc xong toàn bộ khối K 0. Tổ trưởng Tổ kích kéo Ðinh Xuân Hiếu nói thêm: Lãnh đạo công ty tính toán các mốc tiến độ và phát động phong trào thi đua ngay tại công trường, có thưởng tiền nếu vượt chỉ tiêu. Bọn em sẽ cố gắng hoàn thành vượt mức để "ẵm" món tiền thưởng 20 triệu đồng của công ty.
 
Chúng tôi hỏi chuyện nhiều công nhân đang lao động trên công trường, mặc dù chưa quen với việc xa nhà, nhưng ai nấy đều hăng hái với quyết tâm thi công với chất lượng tốt nhất và đạt tiến độ nhanh nhất. Công nhân sắt - hàn bậc 3/7 Lê Hữu Ðiệp, sinh năm 1988, quê ở Ninh Bình cho biết: Ðây là công trình "đầu tay" trong đời thợ của em. Hồi mới lên, em cũng sợ nhưng bây giờ thì quen rồi. Dịp Tết Nguyên đán tới, nếu công ty yêu cầu, em sẵn sàng ở lại cùng mọi người để thi công cho kịp tiến độ.
 
Chủ nhiệm điều hành dự án cầu Hang Tôm (thuộc PMU 1) tại hiện trường Nguyễn Văn Hợp cho biết: Do yêu cầu cấp bách về tiến độ, trong quá trình thi công, đại diện chủ đầu tư luôn sát cánh với nhà thầu, điều hành, chỉ đạo kịp thời và giải quyết những tình huống phức tạp phát sinh. Nhìn chung, các đơn vị thi công cầu đều tuân thủ nghiêm ngặt về chất lượng thi công, tuy nhiên, tiến độ vẫn chậm một chút so yêu cầu. Chúng tôi tiếp tục đôn đốc các đơn vị tập trung cao nhất về nhân lực, phương tiện, triển khai các biện pháp thi công một cách hiệu quả.
 
Mùa đông ở núi rừng Tây Bắc, trời sụp tối rất nhanh. Trên công trường, ánh đèn pha sáng rực. Gió núi xuyên lạnh buốt, tê tái thịt da, nhưng những người thợ trẻ vẫn miệt mài lao động, trên từng khuôn mặt lấm tấm mồ hôi. Một kỹ sư tâm sự: Dân cầu đường thường chả mấy khi được ngắm công trình của mình rực rỡ trong ngày khánh thành. Lúc ấy, có khi đã hành quân đến một công trường khác xa xôi hẻo lánh, bắt đầu dựng lán trại. Chúng tôi thường nói vui với nhau "Khi đến xanh cỏ, đỏ ngói thì đi", có ai nhớ tới những người thợ cầu trong những ngày vất vả? Nhưng đã "trót mang nghiệp vào thân", được xây những cây cầu đặc biệt như thế này là điều may mắn và vinh dự lớn trong đời thợ rồi. Vì thế, chúng tôi tự xác định trách nhiệm của mình, không có bất cứ lý do gì, bất kỳ hoàn cảnh nào cho phép công trình chậm tiến độ và phải luôn bảo đảm chất lượng.
 

Theo www.baodienbienphu.com.vn