Lợi thế là cơ hội việc làm

Theo thống kê của ngành chức năng, năm 2010, toàn tỉnh tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cho 878 lượt cán bộ, công chức cấp xã; dạy nghề cho 7.400 lao động, trong đó, dạy nghề cho 1.960 lao động nông thôn từ nguồn kinh phí của đề án. Trong đó, những mô hình dạy nghề thí điểm phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao tỷ lệ lao động qua đào tạo từ 26,9% (năm 2009) lên 29,51% (năm 2010) và quan trọng hơn cả là tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề từ 10,1% (năm 2009) lên 12,24% (năm 2010). Cụ thể, nhóm nghề phi nông nghiệp, toàn tỉnh đã mở 2 lớp dạy nghề hàn cho 41 học viên (có sự tham gia của doanh nghiệp). Trong quá trình thực hành tay nghề, người học nghề được doanh nghiệp trả công 2,5 triệu đồng/người/tháng; 100% học viên tốt nghiệp đạt yêu cầu được tiếp nhận vào làm việc tại doanh nghiệp. Đây là mô hình dạy nghề có hiệu quả khá nhất. Nhóm ngành nông nghiệp, 7 lớp dạy nghề thí điểm được tổ chức tại các xã: Ẳng Cang, Ẳng Nưa (huyện Mường Ẳng), Thanh Chăn (huyện Điện Biên) với các nghề kỹ thuật trồng, chăm sóc, bảo quản và chế biến cà phê; kỹ thuật chăn nuôi gà đồi, trồng rau sạch, chăn nuôi lợn; kỹ thuật trồng cam Vinh xen ổi. Công tác tổ chức dạy nghề được khép kín từ khâu lựa chọn nghề đào tạo, lựa chọn người học, tạo việc làm tại chỗ cho lao động nông thôn tại địa phương. Kết quả sau đào tạo, từ 95 – 100% học viên có việc làm, chuyển đổi nghề, hiệu quả sản xuất tăng từ 1 – 1,25% trên cùng một diện tích canh tác.

Đánh giá kết quả 1 năm thực hiện đề án, ông Phạm Xuân Kôi, Phó Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định: Sau 1 năm triển khai thực hiện, các chính sách, giải pháp, hoạt động của đề án được triển khai đồng bộ, đúng hướng, tạo sự chuyển biến trong nhận thức của các cấp, ngành, các tổ chức chính trị, xã hội và người lao động về vai trò của dạy nghề cho lao động nông thôn đối với sự phát triển nguồn nhân lực nông thôn, góp phần xóa đói giảm nghèo, nâng cao mức sống, phát triển KT – XH ở nông thôn và xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, cơ cấu lao động của tỉnh dù có chuyển dịch, song rất chậm, chưa vững chắc, tỷ lệ lao động qua đào tạo thấp, nhất là một bộ phận học viên sau khi đào tạo chưa tìm được việc làm hoặc có việc làm nhưng không thường xuyên.

Cần một cơ chế trách nhiệm

Điện Biên là tỉnh có địa bàn rộng, dân cư không tập trung, giao thông khó khăn, các doanh nghiệp hoạt động chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ, nên nhu cầu tuyển dụng lao động ít, khiến công tác tuyển sinh, đào tạo và bố trí việc làm sau đào tạo gặp khó khăn. Ông Trần Văn Bốn, Trưởng phòng LĐ – TBXH huyện Điện Biên kể: Năm 2010, Công ty TNHH 1 thành viên Điện Biên – Sông Đà 7 cần tuyển 40 học viên nghề hàn và cam kết bố trí việc làm ngay sau khi học viên ra trường. Tuy nhiên, khi Trường Trung cấp Nghề tỉnh xuống xã Thanh Chăn tuyên truyền, vận động thanh niên đi học nghề hàn và tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất học tại trường, thực hành tại xưởng, năm lần bảy lượt, cán bộ, giáo viên xuống tuyển dụng mới có 8 học viên đăng ký. 3 tháng học nghề trôi qua nhưng khi doanh nghiệp về tuyển dụng 8 học viên đều từ chối đi làm với lý do không muốn xa gia đình, không quen tác phong làm việc...

Cơ cấu trình độ, ngành nghề đào tạo chưa phù hợp; đội ngũ giáo viên dạy nghề ít, thiếu kinh nghiệm, trình độ chuyên môn cũng là những nhân tố ảnh hưởng kết quả đào tạo nghề... Thực tế cho thấy, hiện nay các ngành nghề được lao động nông thôn lựa chọn học nghề chiếm trên 90% là các nghề nông nghiệp. Phần lớn số lao động này có nhu cầu học nghề nhằm tăng năng suất lao động nông nghiệp, cải thiện kinh tế gia đình. Điều họ cần không chỉ là học lý thuyết mà quan trọng là được thực hành, có sản phẩm và cho thu nhập. Vì vậy, sản phẩm của người được đào tạo là phải có “đầu ra” ổn định. Vấn đề đặt ra là Đề án 1956 dù đã xác định được 5 giải pháp và 8 hoạt động nhưng chủ yếu mới chỉ đề cập tới công tác đào tạo nghề, còn giải pháp tạo việc làm cho nông dân sau đào tạo lại bỏ ngỏ… Vì vậy, nếu không tạo việc làm cho người lao động sẽ gây lãng phí khâu đào tạo, học xong bỏ đấy, sản phẩm làm ra khó tiêu thụ… Như vậy không chỉ dừng lại ở việc cấp cho họ cái cần câu, mà điều quan trọng là hướng dẫn họ “câu” như thế nào và “bán cá” ra sao? Bởi thực tế, tại huyện Điện Biên có cả chục bản được đào tạo nghề chổi chít, nhưng sau khi hoàn thành khóa học chẳng mấy người trụ được với nghề, vì chổi làm ra nhiều không có người mua. Do đó, cần phải tính đến cơ chế trách nhiệm giữa cơ quan quản lý - cơ sở đào tạo - doanh nghiệp để tạo việc làm cho lao động nông thôn.

Mục tiêu đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Điện Biên giai đoạn 2011- 2015, mỗi năm đào tạo nghề từ 7.000 - 8.000 lao động, nâng tỷ lệ lao động được đào tạo lên 44,8% năm 2015. Để đạt được mục tiêu này, thời gian tới, cần có sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành để công tác đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm. Cần đổi mới và mở rộng ngành nghề, lĩnh vực đào tạo; mở rộng quy mô và hình thức đào tạo, nhất là các ngành, nghề phù hợp với nhu cầu phát triển KT - XH của địa phương, như: xây dựng, chế biến gỗ, chế biến nông sản, hướng dẫn viên du lịch, cơ khí sửa chữa, dịch vụ nhà hàng khách sạn... Ngoài ra, người học nghề phải tự ý thức để lựa chọn nghề phù hợp với khả năng của mình.

Theo baodienbienphu.com.vn