Vì vậy, ngoài việc chủ động phòng chống rét, bà con cần tiếp tục thực hiện chuyển dịch cơ cấu cây trồng phù hợp.

Nhiều khó khăn

Theo nhận định của Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Trung ương, tính đến ngày 4/1/2011, mực nước hồ Hòa Bình mới đạt 101m, thấp hơn cùng kỳ năm 2010 (104,12m); mực nước hồ Thác Bà là 50,7m, thấp hơn cùng kỳ năm 2010; duy chỉ hồ Tuyên Quang là 108,91m, cao hơn cùng kỳ năm 2010... Như vậy, tổng thể tích 3 hồ Hòa Bình, Tuyên Quang, Thác Bà hiện nay là 9,619 tỷ mét khối nước, nhỏ hơn so với cùng kỳ năm 2010 là 2,769 tỷ mét khối, còn thiếu 5,546 tỷ mét khối mới đủ tổng dung tích thiết kế.

Ông Bùi Minh Tăng, Giám đốc Trung tâm nhận định, từ nay đến tháng 4/2011, tại các tỉnh miền núi phía Bắc, nền nhiệt độ các tháng vụ đông xuân phổ biến ở mức thấp hơn so với trung bình nhiều năm. Đặc biệt, khu vực này sẽ còn hứng chịu khoảng 3-4 đợt rét đậm, rét hại kéo dài trên 10 ngày, tập trung vào tháng 1 và nửa đầu tháng 2/2011. Từ nay đến hết tháng 3/2011, lượng mưa ở khu vực này phổ biến ở mức cao hơn một chút so với trung bình nhiều năm và có khả năng xảy ra mưa trái mùa nhiều hơn so với bình thường. Sang tháng 4/2011, khả năng mùa mưa bắt đầu sớm, lượng nước trên các sông suối mới có khả năng cải thiện.

Do đó, vụ xuân 2011 sẽ tiếp tục thiếu nước và khô hạn nghiêm trọng trên diện rộng ở vùng Tây Bắc, vùng núi phía Bắc và trung du Bắc Bộ; khó khăn trong cấp nước và phát điện sẽ căng thẳng trong nhiều tháng.

Không chỉ lo đối phó với khô hạn, bà con còn tăng cường chủ động phòng chống dịch bệnh, đặc biệt là sâu cuốn lá nhỏ, rầy nâu, rầy lưng trắng, bệnh đạo ôn, lùn sọc đen... do các loài dịch hại này đang phát sinh và gây hại mạnh.

Bà Vũ Thị Hạnh, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Điện Biên than thở: “Vụ xuân 2011 toàn tỉnh dự kiến gieo trồng trên 15.000ha. Ngoài việc chỉ đạo nông dân cấy lúa trà muộn, ngành nông nghiệp cũng yêu cầu bà con chuyển sang cây trồng cạn tại những diện tích lúa không ăn chắc. Để đảm bảo đủ nước tưới, đề nghị Bộ Nông nghiệp và PTNT tăng cường đầu tư xây dựng các công trình thủy lợi trên địa bàn”.

Bước vào vụ xuân 2011, Tuyên Quang cũng có trên 4.000ha có nguy cơ khô hạn, trong đó khoảng 2.800ha phải chuyển đổi sang cây trồng cạn.

Chủ động phòng chống

Theo kế hoạch, vụ xuân 2011 vùng trung du, miền núi phía Bắc phấn đấu gieo cấy 250.000ha (khoảng 100.000ha lúa lai, chiếm 40%), giảm 2.000ha so với vụ trước; dự kiến năng suất lúa đạt 53 tạ/ha, tăng 0,3tạ/ha, sản lượng thóc toàn vùng ước đạt 1,3 triệu tấn.

Để đảm bảo sản xuất vụ xuân thắng lợi, ông Phan Huy Thông, Phó cục trưởng Cục Trồng trọt khuyến cáo, các địa phương chủ yếu tập trung vào trà lúa xuân muộn, chiếm 87% diện tích, chủ yếu dùng các giống lúa thuần và lúa lai ngắn ngày, năng suất cao như KD18, Q5, KD Điện Biên, HT1, Nhị ưu 838... Trà lúa sớm và trung chỉ chiếm 13% diện tích, tập trung ở các chân ruộng trũng, đất khe dọc vùng đồi gò trung du (Phú Thọ, Tuyên Quang, Bắc Giang), sử dụng các giống trung ngày như C70, Xi23...

Ngoài ra, các tỉnh cần tập trung gieo trồng hết diện tích, vùng thuận lợi về nước tưới đầu tư thâm canh để tăng năng suất, sản lượng và hiệu quả kinh tế; vùng khó khăn không chủ động nước tưới sẽ chuyển sang cây trồng cạn để đa dạng hóa sản phẩm, khuyến khích nông dân mở rộng diện tích lúa lai.

Đối phó với rét đậm, rét hại, Cục Trồng trọt khuyến cáo, bà con chủ động che phủ nylon, duy trì mực nước ruộng từ 1-2cm, đồng thời bón bổ sung tro bếp để giữ ấm cho diện tích mạ xuân sớm đã gieo. Đối với những ngày nhiệt độ xuống dưới 15 độ C, cần ngừng cấy lúa xuân sớm, thường xuyên theo dõi tình hình sâu bệnh hại trên mạ. Những địa phương có mạ nhiễm vi-rút vàng lùn, lùn xoắn lá và lùn sọc đen cần tổ chức hủy bỏ và phun thuốc trừ rầy theo hướng dẫn của ngành bảo vệ thực vật.

Các đơn vị cung cấp nước tưới cần chuẩn bị tốt nhất các điều kiện về nhân lực và hệ thống máy bơm, kể cả bơm dầu, bơm lưu động, chủ động lấy nước đạt hiệu quả cao nhất trong khung lịch lấy nước đổ ải đợt 1 từ ngày 27/1-2/2/2011. Chủ động đủ nguồn lúa giống dự phòng, đảm bảo chất lượng để gieo mạ bổ sung hoặc gieo thẳng kịp thời nếu thời tiết rét đậm, rét hại kéo dài.

Theo www.baodienbienphu.com.vn