Trong từng thời kỳ, Chính phủ đã có quy định cụ thể về chức danh, số lượng, mức phụ cấp khi làm việc và các chế độ đãi ngộ đối với cán bộ cấp xã, trong đó có chế độ BHXH.

Nghị định 09/1998/NĐ-CP ngày 23/11/1998 của Chính phủ quy định cụ thể một số chức danh cán bộ cấp xã thuộc đối tượng tham gia BHXH. Ngày 21/1/2003, Chính phủ ban hành NĐ 121/2003/NĐ-CP về chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức cấp xã và theo quy định của NĐ này thì một số cán bộ xã thuộc đối tượng tham gia BHXH theo NĐ số 09/1998/NĐ-CP không còn tiếp tục được tham gia BHXH bắt buộc. Việc giải quyết chế độ BHXH đối với những trường hợp này được quy định cụ thể:

- Nam đủ 55 tuổi, nữ đủ 50 tuổi, có thời gian công tác liên tục từ 15 năm trở lên, có đóng BHXH đủ 15 năm trở lên thì được hưởng chế độ trợ cấp hàng tháng;

- Trường hợp chưa đủ 15 năm đóng BHXH liên tục khi nghỉ việc được hưởng trợ cấp 1 lần, mỗi năm công tác được hưởng một tháng sinh hoạt phí tính theo bình quân 5 năm cuối trước khi nghỉ việc;

- Trường hợp đã đủ 15 năm đóng BHXH liên tục trở lên nhưng chưa đủ tuổi đời để hưởng trợ cấp hàng tháng mà không được hưởng trợ cấp 1 lần, có đơn tự nguyện chờ giải quyết chế độ trợ cấp hàng tháng, có xác nhận của UBND cấp xã thì được nghỉ chờ đến khi đủ 55 tuổi đối với nam, 50 tuổi đối với nữ được hưởng trợ cấp hàng tháng theo quy định. UBND cấp xã có trách nhiệm lập đủ hồ sơ như người đủ điều kiện hưởng trợ cấp hàng tháng, gửi cơ quan BHXH huyện quản lý, theo dõi và giải quyết trợ cấp hàng tháng khi đủ điều kiện về tuổi đời.

- Trường hợp cán bộ, công chức cấp xã, kể từ ngày 1/1/2003 đến ngày 1/7/2004 chưa xếp lương và đóng BHXH theo NĐ 121/2003/NĐ-CP, khi nghỉ việc được giải quyết chế độ như đối với cán bộ xã theo NĐ 09/1998/NĐ-CP nêu trên.

Tuy nhiên, trên thực tế, tại thời điểm thực hiện NĐ 121/2003/NĐ-CP, còn nhiều trường hợp trong những năm sau này chưa lập thủ tục hồ sơ để cơ quan BHXH giải quyết dứt điểm chế độ BHXH theo quy định. Từ ngày 1/1/2007 Luật BHXH có hiệu lực thi hành và quy định về điều kiện hưởng, mức hưởng BHXH có khác với quy định trước đây, nhất là quy định đối với cán bộ cấp xã, do vậy cơ quan BHXH không có căn cứ để tiếp tục giải quyết chế độ BHXH đối với cán bộ cấp xã được.

Thực hiện Luật Cán bộ, công chức ngày 22/10/2009 Chính phủ ban hành NĐ 92/2009/NĐ-CP quy định về chức danh, số lượng, một số chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức cấp xã nhằm giải quyết những tồn tại về chế độ BHXH đối với các đối tượng trên. Trong đó với cán bộ cấp xã có thời gian đóng BHXH theo quy định của NĐ/1998/NĐ-CP mà chưa hưởng trợ cấp 1 lần thì thời gian làm việc có đóng BHXH được tính là thời gian làm để hưởng BHXH hoặc được cộng nối với thời gian tham gia BHXH tự nguyện, BHXH bắt buộc để tính hưởng BHXH theo quy định của Luật.

Trường hợp cán bộ xã đã nghỉ việc có giấy chứng nhận chờ hưởng trợ cấp hàng tháng thuộc đối tượng quy định tại điểm 8 - Thông tư 19/2008/TT-BLĐTBXH ngày 23/9/2008 của Bộ Lao động - TB&XH thì thực hiện theo quy định tại Thông tư 19/2008/TT-BLĐTBXH mà không thực hiện theo NĐ 92/2009/NĐ-CP.

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2010 và quy định với những trường hợp cán bộ xã đã được giải quyết hưởng trợ cấp hàng tháng hoặc trợ cấp 1 lần trước ngày NĐ này có hiệu lực thì không áp dụng quy định của NĐ này để giải quyết lại.

Ngoài ra NĐ 92/2009/NĐ-CP còn giải quyết một số nội dung tồn tại đối với cán bộ cấp xã như:

- Cán bộ xã già yếu, nghỉ việc theo Quyết định số 130/NĐ-CP ngày 30/6/1975 của Hội đồng Chính phủ và Quyết định số 111/HĐBT ngày 13/10/1981 của HĐBT (nay là Chính phủ) được điều chỉnh mức trợ cấp hàng tháng khi Nhà nước điều chỉnh mức lương tối thiểu chung; được chuyển trợ cấp đến nơi mới hợp pháp; khi từ trần thì người lo mai táng được nhận tiền mai táng phí bằng 10 tháng lương tối thiểu chung.

Trường hợp cán bộ xã già yếu, nghỉ việc bị tạm dừng hưởng chế độ trợ cấp hàng tháng trong thời gian chấp hành hình phạt tù, nay có đơn đề nghị kèm theo văn bản sao giấy chứng nhận đã chấp hành xong hình phạt gửi UBND cấp huyện, xem xét, giải quyết để tiếp tục hưởng chế độ trợ cấp hàng tháng.

- Cán bộ xã có thời gian đảm nhiệm chức danh khác thuộc UBND theo quy định khoản 5 Điều 3 NĐ 09/1998/NĐ-CP đã đóng BHXH theo chức danh này mà chưa được hưởng trợ cấp 1 lần thì được tính là thời gian có đóng BHXH để tính hưởng BHXH. Những trường hợp chưa đóng BHXH thì được truy nộp tiền đóng BHXH để làm cơ sở tính hưởng BHXH.
 

Theo www.baodienbienphu.com.vn